Excoino
بهترین مستندهای 2025

بهترین مستندهای سال 2025 که باید تماشا کنید

با فرا رسیدن سال ۲۰۲۵، علاقه‌مندان به سینما مشتاق‌اند تا با بهترین مستندهای ۲۰۲۵ آشنا شوند. این آثار، پنجره‌ای رو به داستان‌های الهام‌بخش، افشاگرانه و عمیق از سراسر جهان می‌گشایند.

سینمای مستند در سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته و به ابزاری قدرتمند برای بازتاب واقعیت‌های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی تبدیل شده است. مستندهای جدید ۲۰۲۵ با تنوع موضوعی بی‌نظیر، از پرتره‌های هنری تا افشاگری‌های سیاسی، تجربه‌ای غنی و فراموش‌نشدنی را برای مخاطبان فراهم می‌آورند. این فیلم‌ها نه‌تنها روایتگر لحظات تاریخی‌اند، بلکه به عمق مسائل انسانی می‌پردازند و بینندگان را به تفکر و تامل وامی‌دارند.

نگاهی به برترین مستندهای سال 2025

سال ۲۰۲۵ شاهد انتشار مجموعه‌ای از بهترین مستندهای سینمای جهان است که هر یک به شیوه‌ای منحصربه‌فرد به بررسی موضوعات گوناگون می‌پردازند. از زندگی‌نامه‌های هنرمندان و شخصیت‌های کاریزماتیک گرفته تا کاوش در بحران‌های اجتماعی و سیاسی، این مستندها مرزهای روایتگری واقعیت را جابه‌جا می‌کنند. در ادامه به معرفی مهم‌ترین این آثار می‌پردازیم.

راه حل آلاباما (The Alabama Solution)

مستند راه حل آلاباما (The Alabama Solution) ساخته اندرو جارکی، افشاگری قدرتمندی از بی‌رحمی سیستماتیک در زندان‌های آمریکاست. این فیلم در اطراف زندان ایستِرلینگ (Easterling Correctional Facility) در آلاباما فیلم‌برداری شده و فرهنگی از بی‌قانونی و پنهان‌کاری را به تصویر می‌کشد که زندانیان با تلفن‌های همراه خود ثبت کرده‌اند.

آخرالزمان در مناطق استوایی (Apocalypse in the Tropics)

پترا کاستا، کارگردان فیلم آخرالزمان در مناطق استوایی (Apocalypse in the Tropics)، دوران راست افراطی ژائیر بولسونارو، رئیس‌جمهور سابق برزیل را بررسی می‌کند. این مستند تاثیرگذار به عصر سیاست‌های انجیلی در برزیل می‌پردازد و سیلوس مالافایا، مبلغ تلویزیونی پنطیکاستی را به‌عنوان چهره محوری پوپولیسم جدید برزیل معرفی می‌کند. این فیلم شورش‌های ژانویه ۲۰۲۳ توسط رأی‌دهندگان بولسونارو را به تصویر می‌کشد که شباهت زیادی به حمله به کاپیتول آمریکا دارد.

هنر برای همه (Art for Everybody)

هنر برای همه (Art for Everybody)، مستند میراندا یوسف، به بررسی زندگی توماس کین‌کید، موفق‌ترین هنرمند تجاری دهه ۱۹۹۰ می‌پردازد. این فیلم صداقت هنری، حرص تجاری و جنبه‌های پنهان زندگی او، از جمله اعتیاد به الکل و نقاشی‌های شخصی مخفی‌اش را کاوش می‌کند.

باربارا والترز: همه چیز را به من بگو (Barbara Walters: Tell Me Everything)

پرتره باربارا والترز: همه چیز را به من بگو (Barbara Walters: Tell Me Everything) ساخته جکی جسکو، به زندگی این چهره تلویزیونی افسانه‌ای و پیشگام می‌پردازد. این مستند داستان والترز و نقش او در شکل‌گیری تلفیق سیاست و سرگرمی را با جذابیتی چشمگیر روایت می‌کند.

زیر ابرها (Below the Clouds)

فیلم زیر ابرها (Below the Clouds) ساخته جیانفرانکو روزی، مطالعه‌ای دقیق از زندگی مردمی است که در سایه کوه آتشفشان وزوو (Mount Vesuvius) در اطراف ناپل ایتالیا زندگی می‌کنند. این مستند به شیوه‌ای عمیق، زندگی مدرن را در میان بقایای تاریخ باستان به تصویر می‌کشد و به نقش سازمان‌های شهری، از جمله آتش‌نشانی ناپل، می‌پردازد.

بیشتر بخوانید

بیلی جوئل: و اینگونه پیش می‌رود (Billy Joel: And So It Goes)

سوزان لیسی و جسیکا لوین در فیلم بیلی جوئل: و اینگونه پیش می‌رود (Billy Joel: And So It Goes)، زندگی و حرفه بیلی جوئل، ستاره پاپ، را با صداقت به تصویر می‌کشند. این مستند نشان می‌دهد که چگونه زندگی پیچیده و گاه ناخوشایند جوئل، موسیقی پاپ فریبنده و نشاط‌آور او را شکل داده است.

اخبار سیاه: شرایط و ضوابط (BLACKNWS: Terms & Conditions)

مستند اخبار سیاه: شرایط و ضوابط (BLACKNWS: Terms & Conditions) اثر خلیل جوزف، دنیا را از دریچه نگاه سیاهپوستان بازنگری می‌کند. این فیلم ترکیبی از مستند و فیکشن است که با تمرکز بر موسیقی تکنو و ریشه‌های آفریقایی-آمریکایی آن، تاریخ شخصی و سیاسی را در قالبی مبهم و هنری به هم می‌آمیزد.

آخرین فیلم چیچ و چونگ (Cheech & Chong’s Last Movie)

آخرین فیلم چیچ و چونگ (Cheech & Chong’s Last Movie) به زندگی و حرفه این دو کمدین مشهور می‌پردازد. این مستند داستان ملاقات تصادفی آن‌ها و چگونگی ابداع سبک کمدی‌شان را روایت می‌کند و آن‌ها را در زمان حال نشان می‌دهد که هنوز درگیر رقابت و فعالیت هستند.

مرا در نور خوب ببین (Come See Me in the Good light)

رایان وایت در مستند مرا در نور خوب ببین (Come See Me in the Good light)، پرتره‌ای درخشان از دو شاعر، آندریا گیبسون و مگان فالی، ارائه می‌دهد که با تشخیص بیماری سرطان تخمدان غیرقابل درمان گیبسون دست و پنجه نرم می‌کنند. این فیلم صمیمیت و نقش حیاتی شعر را در مواجهه با درد و رستگاری به نمایش می‌گذارد.

لاپوشانی (Cover-Up)

لاپوشانی (Cover-Up)، مستند لورا پواتراس، زندگی سی‌مور هرش، خبرنگار تحقیقی افسانه‌ای را به تصویر می‌کشد. این فیلم به داستان‌هایی مانند کشتار مای لای (My Lai massacre) می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه کشف فساد همواره کوهی برای صعود است.

دِوو (Devo)

فیلم کریس اسمیت درباره گروه موسیقی دِوو (Devo)، به اندازه موضوعش سرگرم‌کننده است. این مستند ۹۰ دقیقه‌ای به ریشه‌های این گروه در خرده‌فرهنگ، موفقیت عجیب و پیام پیشگویانه آن‌ها می‌پردازد که اغلب اشتباه درک شده است: اینکه در آمریکای جدید، شورش بخشی از سیستم شده و فاشیسم در قالب هنجارگرایی ظاهر می‌شود.

شهر نفرین شده (Drop Dead City)

شهر نفرین شده (Drop Dead City) ساخته پیتر یوست و مایکل روهاتین، به بررسی چگونگی نزدیک شدن نیویورک به ورشکستگی در سال ۱۹۷۵ می‌پردازد. این مستند روایت‌گر بی‌مسئولیتی مالی و اعتقاد شهر به کمک به شهروندان خود، حتی با وجود عدم توانایی مالی است که شکافی در رویای لیبرالیسم را آشکار کرد.

هرگز تمام نمی‌شود، جف باکلی (It’s Never Over, Jeff Buckley)

امی برگ در فیلم هرگز تمام نمی‌شود، جف باکلی (It’s Never Over, Jeff Buckley)، به زندگی جف باکلی، خواننده راک فقید، می‌پردازد. این مستند استعداد بی‌نظیر او و پتانسیلش برای تبدیل شدن به یک ستاره بزرگ را به تصویر می‌کشد. فیلم به تأثیر پدرش، تیم باکلی، و مرگ تراژیک جف در سال ۱۹۹۷ اشاره می‌کند.

ریشه‌های کورتیس میفیلد (The Makings of Curtis Mayfield)

این جشن‌نامه جذاب درباره کورتیس میفیلد، اسطوره فانک و سول دهه ۱۹۷۰، توسط H.E.R. کارگردانی شده است. ریشه‌های کورتیس میفیلد (The Makings of Curtis Mayfield) شامل گفتگوهایی با هنرمندان برجسته مانند دکتر دِرِه (Dr. Dre) و مری جِی. بلایژ (Mary J. Blige) است و تاثیر عمیق میفیلد بر موسیقی اعتراضی دهه ۷۰ را نشان می‌دهد.

آقای هیچکس علیه پوتین (Mr. Nobody Against Putin)

دیوید بورنستین در فیلم آقای هیچکس علیه پوتین (Mr. Nobody Against Putin)، بر اساس فیلم‌های اولیه پاول تالانکین، نظامی‌سازی مدارس روسیه پس از جنگ اوکراین را به تصویر می‌کشد. این مستند تاکتیک‌های افراطی دولت روسیه برای تلقین ایدئولوژی به دانش‌آموزان را برملا می‌کند.

آقای اسکورسیزی (Mr. Scorsese)

پرتره پنج‌قسمتی ربکا میلر از مارتین اسکورسیزی، با عنوان آقای اسکورسیزی (Mr. Scorsese)، یکی از تاثیرگذارترین فیلم‌ها درباره یک کارگردان است. این اثر لحظات اساسی زندگی او را از نوآوری و جسارت تا اعتیاد و احیای حرفه‌ای‌اش را با داستان‌های فوق‌العاده‌ای روایت می‌کند.

دوستان نامطلوب من – قسمت 1: آخرین نفس در مسکو (My Undesirable Friends — Part 1: Last Air in Moscow)

دوستان نامطلوب من – قسمت 1: آخرین نفس در مسکو (My Undesirable Friends — Part 1: Last Air in Moscow) از جولیا لوکتو، بیش از پنج ساعت و نیم است. این فیلم به بررسی وضعیت دوستان و همکاران لوکتو می‌پردازد که توسط دولت روسیه به‌عنوان «عوامل خارجی» برچسب‌گذاری شده‌اند و وقایع را در زمان واقعی، هنگام حمله روسیه به اوکراین، روایت می‌کند.

نیویورکر در 100 سالگی (The New Yorker at 100)

نیویورکر در 100 سالگی (The New Yorker at 100)، مستند مارشال کاری، پرتره‌ای زنده و جذاب از مجله نیویورکر است. این فیلم به تاریخ غنی مجله، اهمیت فرهنگی آن، و چگونگی تولید آن در هر هفته می‌پردازد و لحظات مهمی را برجسته می‌کند که مجله فرهنگ را متحول کرده است.

یک به یک: جان و یوکو (One to One: John & Yoko)

یک به یک: جان و یوکو (One to One: John & Yoko)، مستند کوین مک‌دونالد، نگاهی افشاگرانه به جان لنون، از کنسرت‌هایش تا زندگی شخصی‌اش دارد. این فیلم به دوره پیش از «آخر هفته گمشده» می‌پردازد و تناقضات شخصیت لنون، از یک رادیکال تا یک ستاره راک قدرتمند، را به تصویر می‌کشد.

اورول: 2+2=5 (Orwell: 2+2 = 5)

رائول پِک در مستند اورول: 2+2=5 (Orwell: 2+2 = 5)، به زندگی جورج اورول و رمان «هزار و نهصد و هشتاد و چهار» می‌پردازد. این فیلم پیام اورول را در شرایط کنونی جهان، با توجه به افزایش روحیه تمامیت‌خواهی، بسیار به‌موقع می‌داند.

پی-وی در نقش خودش (Pee-wee as Himself)

مت ولف در مستند دو قسمتی پی-وی در نقش خودش (Pee-wee as Himself)، به زندگی پل روبنس، خالق شخصیت پی-وی هرمن، می‌پردازد. این مستند به هنر منحصربه‌فرد روبنس و مشکلات قانونی او که به ناحق مسیر کاری‌اش را منحرف کرد، می‌پردازد.

همسایه ایده‌آل (The Perfect Neighbor)

جیتا گاندبیر در مستند همسایه ایده‌آل (The Perfect Neighbor)، اختلاف رو به تشدید را با استفاده از نوارهای ضبط شده ۹۱۱ بازسازی می‌کند. این فیلم به پرونده تکان‌دهنده سوزان لورینز می‌پردازد که منجر به مرگ «ای.جِی» اُوِنز، یک مادر تنها آفریقایی-آمریکایی شد و چگونگی استفاده شهروندان سفیدپوست از پلیس علیه افراد رنگین‌پوست را نشان می‌دهد.

شکارچیان (Predators)

فیلم دیوید اُسیت با عنوان شکارچیان (Predators)، برنامه محبوب شبکه اِن.بی.سی (NBC) به نام «گرفتن شکارچی» (To Catch a Predator) و میراث فرهنگی آن را در طول دو دهه مورد بررسی قرار می‌دهد. این مستند به اخلاقیات و اثربخشی این برنامه به عنوان ابزاری برای عدالت می‌پردازد.

ریفنشتال (Riefenstahl)

ریفنشتال (Riefenstahl)، مستند آندرِش فیل، پرتره‌ای ارزشمند از لنی ریفنشتال، فیلمساز نازی، است. این فیلم به این سوال می‌پردازد که آیا او در جنایات نازی‌ها دست داشته است یا خیر، و اسناد و مدارک تازه‌ای از آرشیو ریفنشتال را به نمایش می‌گذارد.

بیشتر بخوانید

یک سرباز ساده (A Simple Soldier)

آرتِم ریژیکوف، فیلمساز-سرباز اوکراینی، در مستند یک سرباز ساده (A Simple Soldier) تصمیم می‌گیرد هم بجنگد و هم فیلم‌برداری کند. این فیلم سفر تکان‌دهنده به خط مقدم جنگ در اوکراین را از دیدگاه او روایت می‌کند و لحظات دردناک و فراموش‌نشدنی از هرج‌ومرج و فروپاشی ملی را به تصویر می‌کشد.

اسلای زنده است! (Sly Lives! aka The Burden of Black Genius)

مستند درخشان امیر «کوِست‌لاو» تامپسون، با عنوان اسلای زنده است! (Sly Lives!)، زندگی و میراث اسلای استون (Sly Stone) را به شکلی عمیق و رنگارنگ بررسی می‌کند. این فیلم داستان صعود اسلای به قله شهرت و نوآوری در موسیقی فانک را روایت کرده و چالش‌های ناشی از موفقیت و اعتیاد او را واکاوی می‌کند.

استیلر و میرا: هیچ چیز از دست نرفته است (Stiller & Meara: Nothing Is Lost)

بن استیلر در مستند استیلر و میرا: هیچ چیز از دست نرفته است (Stiller & Meara: Nothing Is Lost)، به زندگی کمدین‌های مشهور، جری استیلر و آن میرا، والدین خود، می‌پردازد. این فیلم پرتره‌ای تکان‌دهنده از زندگی و حرفه آن‌هاست که عشق و تضادهایشان را به نمایش می‌گذارد.

خبرنگار آزاد (The Stringer)

خبرنگار آزاد (The Stringer)، مستند جذاب بائو نگیون، به معمای واقعی عکس مشهور جنگ ویتنام، «دختر ناپالم» می‌پردازد. این فیلم هویت عکاس اصلی این تصویر تاریخی را از طریق تحلیل دقیق و شواهد کارشناسان پزشکی قانونی بررسی می‌کند.

2000 متر تا آندریوکا (2000 Meters to Andriivka)

مستند تکان‌دهنده 2000 متر تا آندریوکا (2000 Meters to Andriivka) از مستیسلاو چِرنوف، ادامه «20 روز در ماریوپل» است. این فیلم به خط مقدم جنگ در اوکراین می‌برد و جهنم جنگ را از دیدگاه سربازان اوکراینی به تصویر می‌کشد و نگرانی‌هایی درباره عدم پایان جنگ را مطرح می‌کند.

پاسخ بدهید

وارد کردن نام و ایمیل اجباری است | در سایت ثبت نام کنید یا وارد شوید و بدون وارد کردن مشخصات نظر خود را ثبت کنید *

*