Excoino
سناریوهایی برای وضعیت اینترنت ایران

مدل عجیب قطعی اینترنت در ایران؛ حتی یک بیت اطلاعات با خارج ردوبدل نمی‌شود!

قطعی اخیر اینترنت ایران، فراتر از محدودیت‌های معمول، به قدری عجیب است که حتی امکان ردوبدل یک بیت اطلاعات هم با خارج ممکن نیست؛ یک بحران ارتباطی تمام‌عیار که نه‌تنها فعالیت‌های روزمره را مختل کرده، بلکه زیرساخت‌های حیاتی را نیز تحت تاثیر قرار داده است.

قطع دسترسی به اینترنت جهانی یا به اصلاح عامیانه، ملی شدن اینترنت، پدیده ای است که در سالهای اخیر چند بار در ایران رخ داده است. در سنوات گذشته، دسترسی به اینترنت جهانی از داخل به خارج قطع میشد اما این ارتباط از خارج به داخل ممکن بود. همچنین سرویس های داخلی هم بدون اختلال کار می‌کردند و راه هایی هم برای دور زدن این محدودیت از داخل به خارج وجود داشت. اما اینبار داستان کاملا فرق کرده و نه تنها ارتباط از داخل به خارج و بالعکس غیر ممکن شده، برخی سرویس ها و پلتفرم های داخلی هم با اختلال مواجه شده و بسیاری از آنها کار نمی‌کنند.

18 دی 1404؛ آغاز بزرگترین خاموشی دیجیتال در ایران

شامگاه 18 دی 1404 دی بود که به یکباره ایران در بزرگترین خاموشی دیجیتال در تاریخ خود فرو رفت. کل شبکه چه داخلی و چه خارجی قطع شد و شبکه موبایل هم به طور کامل مسدود گردید. با گذشت ساعاتی رفته رفته برخی از پلتفرم های داخلی دوباره وارد مدار شد اما برخی از آنها هنوز هم با اختلال یا قطعی روبرو هستند.

مطالب مرتبط

قطعی بی‌سابقه؛ تفاوت قطعی کنونی با قطعی‌های پیشین

قطعی اینترنت اخیر به سه سطح تقسیم می‌شود. در حالی که قطعی‌های پیشین معمولاً محدود به یک دیتاسنتر یا اختلالات جزئی در اینترنت خانگی بودند، این بار به نظر می‌رسد ارتباط با جهان خارج به طور کامل قطع شده است. به عبارتی، انتقال یک بیت اطلاعات از داخل ایران به خارج و بالعکس، غیرممکن شده است.

یطح دوم مربوط به اختلال در سرویس‌های DNS (نام‌دهی دامنه) است. بسیاری از کاربران به Resolverهای DNS عمومی مانند گوگل و کلادفلر وابسته هستند تا آدرس‌های وب‌سایت‌ها را به آدرس IP تبدیل کنند. با توجه به نیاز به ارتباط با سرورهای خارج از ایران، حتی دسترسی به وب‌سایت‌های میزبانی شده در داخل کشور نیز با مشکل مواجه می‌شود. اپراتورها در تلاش‌اند تا با ارائه Resolverهای داخلی، این مشکل را تا حدی کاهش دهند.

سطح سوم قطعی، شامل اختلال در ارتباطات تلفنی (موبایل و ثابت) و همچنین قطع شدن اپلیکیشن‌های داخلی مانند پیام‌رسان‌ها است. این قطعی در لایه‌ای متفاوت اتفاق می‌افتد. در قطعی‌های گذشته، معمولاً اپلیکیشن‌های داخلی با امکان چت داخلی از دسترس خارج نمی‌شدند، اما در این بار، این نیز به یک مشکل جدی تبدیل شده است.

قطعی موبایل: تماس و پیامک هم از کار افتاد

همانطور که در بالا اشاره شد، یکی از نکات قابل توجه این قطعی، اختلال در خدمات پایه موبایل است. شب ها، امکان تماس و ارسال پیامک وجود ندارد و سرویس ارسال پیامک از طریق گوشی های موبایل قطع است. این موضوع، نشان می‌دهد که مشکل تنها به سطح اینترنت محدود نمی‌شود، بلکه زیرساخت‌های ارتباطی عمیق‌تر نیز درگیر هستند.

قطع ارتباطات بین‌المللی: انگار کابل‌ها کشیده شده‌اند

در گذشته، حتی در طول جنگ 12 روزه، ارتباط از بیرون به داخل برقرار می‌ماند. اما در قطعی اخیر، تمامی ارتباطات بین‌المللی به طور کامل قطع شده است. به نظر می‌رسد که سیستم فیلترینگ در کار نیست و ارتباط از بیرون به داخل و بالعکس به طور کامل مسدود شده است.

تاثیر بر شبکه داخلی: قطع پورت‌ها و اختلال در کانفیگ

قطعی اخیر، تاثیرات گسترده‌ای بر شبکه داخلی نیز داشته است. به نظر می‌رسد که پورت‌ها به صورت فیزیکی یا از طریق کانفیگ قطع شده‌اند. این موضوع، نشان می‌دهد که مشکل تنها به یک قطعی نرم‌افزاری محدود نمی‌شود، بلکه با یک محدودیت فیزیکی در زیرساخت‌ها روبرو هستیم.

همچنین بخوانید

تاثیر قطعی بر کسب‌وکارها و اقتصاد

قطعی اینترنت به شدت بر کسب‌وکارها و اقتصاد کشور تاثیر گذاشته است. بسیاری از شرکت‌ها و کسب‌وکارها که وابسته به اینترنت هستند، قادر به انجام فعالیت‌های خود نیستند. این موضوع، منجر به از دست دادن فرصت‌های تجاری، کاهش درآمد و افزایش هزینه‌ها شده است. همچنین، قطعی اینترنت بر زنجیره تأمین و تجارت الکترونیک نیز تاثیر منفی گذاشته است.

آینده مبهم اینترنت در ایران

آینده اینترنت در ایران در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. هنوز هیچکس نمی‌داند این محدودیت ها تا چه زمانی ادامه خواهد داشت و تا چه زمانی امکان اتصال به شبکه جهانی اینترنت در کشورمان قطع خواهد بود!