نت‌بلاکس تایید کرد: بازگشت «شبح‌وار» اینترنت؛ تست شبکه ملی یا رفع محدودیت واقعی؟

9 دیدگاه ارسال شده توسط: سپهر سالاری 30 دی 1404 ساعت 14:20

داده‌های جدید نت‌بلاکس (NetBlocks) نشان می‌دهد که پس از گذشت ۱۲ روز از قطع سراسری اینترنت، ترافیک شبکه شاهد یک «بازگشت موقت و به‌شدت فیلتر شده» بوده که شائبه اجرای فاز نهایی اینترنت طبقاتی را تقویت کرده است.

دوازده روز سکوت مطلق دیجیتالی؛ این شاید دقیق‌ترین توصیف برای وضعیت اینترنت ایران در روزهای اخیر باشد. در حالی که وعده‌های ضدونقیض مسئولان درباره «بازگشت به شرایط عادی تا آخر هفته» هنوز در گوش کاربران زنگ می‌زند، دیدبان‌های بین‌المللی تصویر متفاوتی از واقعیت زیرساخت ارائه می‌دهند. نمودارهای ترافیکی نشان می‌دهند که آنچه به عنوان «وصل شدن اینترنت» تعبیر شده، در واقع آزمایش یک شبکه ایزوله و مدیریت‌شده است که در آن دسترسی‌ها نه بر اساس حق شهروندی، بلکه بر مبنای «لیست سفید» و نظارت شدید تعریف می‌شود.

سلب مسئولیت: محتوای ارائه‌شده در این گزارش، بازتاب‌دهنده داده‌ها و تحلیل‌های فنی منتشرشده توسط سرویس جهانی نت‌بلاکس (NetBlocks) است. گجت نیوز صرفاً وظیفه اطلاع‌رسانی و بازنشر این گزارش را بر عهده دارد و مفاد آن را مستقلاً تایید یا رد نمی‌کند.

رمزگشایی از گزارش نت‌بلاکس؛ نوسان در تاریکی

طبق آخرین گزارش منتشر شده از سوی نت‌بلاکس، با عبور زمان قطعی اینترنت از مرز ۲۰۰ ساعت (و اکنون ورود به دوازدهمین روز)، سطح دسترسی عمومی همچنان در محدوده نزدیک به صفر (حدود ۲ درصد) نوسان می‌کند. با این حال، سنسورهای این موسسه یک رویداد فنی عجیب را ثبت کرده‌اند: بازگشت ناگهانی و کوتاه‌مدت دسترسی به برخی سرویس‌های خاص مانند گوگل و پیام‌رسان‌های داخلی.

نت‌بلاکس در تحلیل خود تصریح کرده است که این افزایش ترافیک، به معنای رفع محدودیت واقعی نیست؛ بلکه نشان‌دهنده فعال‌سازی یک «اینترنت به‌شدت فیلتر شده» (Heavily Filtered Access) است. به زبان ساده، به نظر می‌رسد متولیان شبکه در حال تست نهایی سوییچ کردن کاربران از شبکه جهانی به یک «اینترانت داخلی» هستند که در آن تنها سرویس‌های منتخب و بی‌خطر باز می‌شوند. این داده‌ها با گزارش‌های کاربران مبنی بر وصل شدن لحظه‌ای و سپس قطع مجدد، همخوانی دارد.

پایان رویای اینترنت آزاد؛ سلام به دوران «اینترنت گزینشی»؟

همزمانی گزارش نت‌بلاکس با اظهارات اخیر احمد نیرومند، رئیس کمیسیون تحول دیجیتال، پازل وضعیت جدید را تکمیل می‌کند. در حالی که معاون رئیس‌جمهور وعده عادی‌سازی داده بود، نیرومند صراحتاً اعلام کرده که «فعلاً جایی برای اتصال پلتفرم‌های خارجی نیست» و اولویت با کسب‌وکارهای ثبت‌شده است.

این تناقض آشکار در کنار داده‌های فنی نت‌بلاکس، سناریوی «تثبیت اینترنت طبقاتی» را پررنگ‌تر می‌کند. به نظر می‌رسد مدلی که در آن دسترسی به شبکه جهانی تنها برای اقشار خاص (دانشگاهیان، تجار و خبرنگاران) باز بود، حالا قرار است در مقیاسی بزرگتر و به عنوان «وضعیت نرمال جدید» به کل جامعه تحمیل شود. بازگشت موقت سرویس‌هایی مثل گوگل در این بازه زمانی، احتمالاً نه یک گشایش، بلکه یک مانور فنی برای سنجش پایداری این شبکه ایزوله در زیر بار ترافیک واقعی بوده است.

مطالب مرتبط