Excoino
ورشکستگی خودروسازی برقی چین

پیش‌بینی موج بزرگ ورشکستگی و انحلال در خودروسازی برقی چین

صنعت خودروهای برقی چین در حال تجربه یک رشد چشمگیر و بی‌سابقه در بازارهای جهانی است. با این حال برخی عوامل می‌تواند منجر به ورشکستگی خودروسازی برقی چین شود.

تحول سریع خودروسازان چینی حاصل ترکیبی از عوامل کلیدی از جمله افزایش چشمگیر تقاضای جهانی برای خودروهای الکتریکی، ارائه قیمت‌های رقابتی و حمایتهای گسترده و مداوم دولت چین است. دولت چین با ارائه مشوق‌های مالیاتی، یارانه‌های مستقیم به خریداران و سرمایه‌گذاری هنگفت در زیرساخت‌های شارژ، به طور فعالانه به توسعه این صنعت شتاب بخشیده است. این روند رو به رشد در بازارهای بین‌المللی به طرز چشمگیری در آمار صادرات خودروهای برقی چین نمایان شده است.

به عنوان نمونه، صادرات خودروهای برقی چین در ماه نوامبر شاهد جهشی بی‌سابقه و خیره‌کننده ۸۷ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته بوده است. طبق آخرین اخبار خودرو پشت این موفقیت‌های ظاهری و رشد سریع، نشانه‌های هشداردهنده‌ای از بحران و ورشکستگی خودروسازی برقی چین قابل مشاهده است که می‌تواند آینده چندین برند و تولیدکننده را به خطر اندازد.

فشار نقدینگی و ورشکستگی خودروسازی برقی چین

کارشناسان صنعت خودرو، سال ۲۰۲۶ را به عنوان یک نقطه عطف حیاتی و حتی سال تصفیه بزرگ برای صنعت خودروهای برقی چین می‌دانند. این پیش‌بینی بر اساس روندهای فعلی و گزارش‌های منتشرشده، نشان می‌دهد که سال جاری شاهد تحولات بنیادینی در این صنعت خواهیم بود، از جمله کاهش قابل توجه تعداد شرکت‌های زیان‌ده و احتمالاً ورشکستگی یا کوچک‌سازی گسترده‌تری از شرکت‌های با عملکرد ضعیف.

این تحولات، چهره‌ صنعت خودرو و موتورسیکلت برقی چین را به‌طور اساسی تغییر خواهد داد. پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که تحویل خودروهای جدید در بازار داخلی چین در سال آینده میلادی ممکن است تا ۵ درصد کاهش یابد. در صورت تحقق، این افت بزرگ‌ترین کاهش فروش از سال ۲۰۲۰ تاکنون خواهد بود و نشان‌دهنده‌ شتاب‌گیری در فرآیند اصلاح و پاکسازی بازار است. این افت به چند عامل نسبت داده می‌شود که مهم‌ترین آنها عبارتند از کاهش حمایت‌های دولتی و مشکل قدیمی مازاد ظرفیت تولید که سال‌هاست صنعت خودرو چین را تهدید می‌کند.

بیشتر بخوانید

این هشدارها صرفاً گمانه‌زنی تحلیلگران خارجی نیستند. روزنامه معتبر ساوت چاینا مورنینگ پست (South China Morning Post)، رسانه انگلیسی‌زبان مستقر در هنگ‌کنگ و متعلق به گروه علی بابا در گزارشی جامع اعلام کرده است که حدود ۵۰ خودروساز برقی زیان‌ده در چین ممکن است در سال ۲۰۲۶ ناچار به تعطیلی کامل یا کاهش شدید فعالیت‌های خود شوند. این خبر نشان‌دهنده‌ بحرانی جدی در صنعت خودروهای برقی چین است و پیامدهای آن می‌تواند به ورشکستگی خودروسازی برقی چین ختم شود.

چیان کانگ، مدیر یکی از کارخانه‌های تولید بردهای الکترونیکی پرکاربرد در صنعت خودرو در این باره هشدار داده و گفته است: «زمان به ضرر خودروسازانی می‌گذرد که محصولاتشان نتوانند نظر رانندگان جوان را جلب کنند.» او تأکید کرده است که برای اغلب مونتاژکنندگان خودروهای برقی که هنوز به سوددهی نرسیده‌اند، عملکرد سال آینده کاملاً تعیین‌کننده خواهد بود. علاوه بر عوامل ذکر شده، رقابت شدید در بازار خودروهای برقی چین نیز یک چالش جدی است. تعداد زیادی برند داخلی و خارجی در این بازار به رقابت می‌پردازند و هر یک تلاش می‌کنند تا با ارائه محصولات با کیفیت، قیمت مناسب و فناوری پیشرفته، سهم بازار خود را افزایش دهند.

تغییر رویکرد دولت چین و کاهش یارانه‌ها برای خودروهای برقی

صنعت خودروهای برقی چین در حال حاضر در دوراهی قرار دارد. پس از سال‌ها رشد چشمگیر، این صنعت با چالش‌های جدی در زمینه سودآوری، رقابت شدید و سیاست‌های دولتی مواجه شده است. بازار خودروهای برقی چین به یکی از پر رقابت‌ترین بازارهای جهانی تبدیل شده و تعداد زیادی از شرکت‌ها در این بازار حضور دارند و به دنبال سهم بازار هستند. این رقابت شدید منجر به جنگ قیمتی شده است؛ جایی که شرکت‌ها برای جذب مشتریان، قیمت‌ها را به شدت کاهش می‌دهند.

جنگ قیمتی در حالی که باعث کاهش قیمت خودروها برای مصرف‌کنندگان می‌شود، اما سودآوری بسیاری از شرکت‌ها را به شدت کاهش داده است. این موضوع منجر به کاهش سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه و کاهش کیفیت محصولات شده است. دولت چین نقش مهمی در توسعه صنعت خودروهای برقی ایفا کرده است.

همچنین بخوانید

این دولت از طریق ارائه یارانه‌های مالیاتی، معافیت های مالیاتی و سرمایه گذاری در زیرساخت های شارژ، از این صنعت حمایت کرده است. اما در حال حاضر، دولت در حال تغییر رویکرد خود است. به عنوان مثال دولت تصمیم گرفته است یارانه ۲۰ هزار یوانی برای تعویض خودروهای بنزینی با خودروهای برقی را در ماه ژانویه تمدید نکند. همچنین، معافیت ۱۰ درصدی مالیات خرید خودرو که تاکنون اعمال می‌شد، در پایان سال جاری به اتمام می‌رسد. این تغییرات نشان می‌دهد که دولت به دنبال کاهش یارانه‌ها و افزایش رقابت در بازار است.

بسیاری از شرکت‌های خودروهای برقی در حال حاضر با مشکل مالی مواجه هستند. این شرکت‌ها به دلیل هزینه‌های سنگین تحقیق و توسعه، سرمایه‌گذاری برای توسعه پلتفرم‌های جدید و تلاش برای ارائه سبدی گسترده از مدل‌ها، بدهی‌های زیادی دارند. تحقیقات شرکت مشاوره‌ای الیکس‌پارتنرز (AlixPartners) نشان می‌دهد که در سال‌های آینده، تنها حدود ۱۰ درصد از برندهای خودروهای برقی چین قادر خواهند بود به سودآوری پایدار دست پیدا کنند.

با وجود مشکلات موجود، تعدادی از خودروسازان چینی توانسته‌اند وضعیت باثباتی داشته باشند و به سودآوری برسند. شرکت‌هایی مانند بی وای دی، سرس و لی اتو از معدود خودروسازان برقی چینی هستند که در حال حاضر سودآور هستند و به عنوان استثناهای بازار شناخته می‌شوند.

لیپ موتور، نخستین خودروساز خصوصی چین با سرمایه‌گذاری دولتی

در میان اندک شرکت‌هایی که در شرایط دشوار رقابت و کاهش حمایت‌های مالی توانسته‌اند منابع تازه جذب کنند، لیپ موتور (Leapmotor) اکنون به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین نام‌ها در صنعت خودروی برقی چین مطرح است. این شرکت که زیر چتر همکاری با گروه بین‌المللی استلانتیس فعالیت می‌کند، به تازگی سرمایه‌گذاری قابل توجهی از سوی گروه خودروسازی فاو دریافت کرده است.

براساس اعلام رسمی، گروه فاو ۵ درصد از سهام لیپ موتور را با ارزشی معادل ۳.۷۴ میلیارد یوان (حدود ۵۳۴ میلیون دلار آمریکا) خریداری می‌کند. این معامله لیپ موتور را به نخستین خودروساز خصوصی چین تبدیل می‌کند که سرمایه مستقیم از یک گروه خودروسازی دولتی دریافت می‌نماید. انتظار می‌رود این تزریق مالی، نه فقط برای گسترش ظرفیت تولید بلکه برای توسعه فناوری‌های کلیدی همچون سیستم‌های رانندگی خودکار، پلتفرم‌های مشترک با استلانتیس و زنجیره تأمین باتری‌های پیشرفته مورد استفاده قرار گیرد.

همچنین بخوانید

در برنامه استراتژیک پنج‌ساله خود، لیپ موتور هدف‌گذاری کرده تا در سال ۲۰۲۶ به فروش یک میلیون دستگاه خودرو دست یابد. دستیابی به این هدف، این شرکت را پس از بی وای دی و جیلی در رتبه سوم خودروسازان برقی چین قرار خواهد داد. شواهد عملکرد فعلی نیز امیدبخش‌ هستند و در ۱۱ ماه نخست سال ۲۰۲۵، لیپ موتور موفق شده ۵۳۶٬۱۳۲ دستگاه خودرو تحویل دهد که نسبت به دوره مشابه سال قبل بیش از ۶۵ درصد رشد نشان می‌دهد.

این افزایش فروش به لطف همکاری با استلانتیس در زمینه صادرات به اروپا و مشارکت فاو در تامین قطعات داخلی حاصل شده است. ژو جیانگ‌مینگ (Zhu Jiangming)، بنیان‌گذار و مدیرعامل لیپ موتور در تازه‌ترین اظهارات خود تأکید کرده که هدف نهایی شرکت در افق ۱۰ ساله، دستیابی به فروش سالانه ۴ میلیون دستگاه است. او بر اصلاح ساختار تولید، دیجیتالی‌سازی زنجیره تأمین و تمرکز بر ارتقای تجربه رانندگی و کیفیت طراحی داخلی خودروها به عنوان سه محور کلیدی رشد برند اشاره کرده است. ژو معتقد است که با افزایش همکاری‌های خارجی و استانداردسازی سیستم‌های نرم‌افزاری، لیپ موتور می‌تواند در میان برندهای جهانی EV جایگاهی مشابه کیا و هیوندای به دست آورد.

جمع‌بندی نهایی

در مجموع ۲۰۲۶ را بسیاری از تحلیل‌گران سال ورشکستگی خودروسازی برقی چین می‌دانند که در آن شرکت‌های کوچک و زیان‌ده به دلیل جنگ قیمتی و کاهش یارانه‌ها، به سرعت از بازار خارج خواهند شد. کاهش حمایت‌های دولتی، همراه با رقابت در بخش قیمت و ارتقای فناوری، صنعت را وارد مرحله‌ای خواهد کرد که تنها برندهایی با مدیریت کارآمد، اقتصاد مقیاس و توان تحقیق و توسعه بالا توان بقا خواهند داشت.

در همین حال، افزایش صادرات خودروهای برقی چین (به ویژه به اروپا و خاورمیانه) ممکن است انگیزه تازه‌ای برای شرکت‌هایی مانند لیپ موتور فراهم کند تا فراتر از بازار داخلی بیاندیشند و در زنجیره جهانی ارزش خودروهای الکتریکی جایگاهی پایدار ایجاد کنند.