Excoino

گشایش‌های عجیب و نامتوازن؛ چرا اینترنت برای برخی وصل شد و برای برخی نه؟

آخرین اخبار دریافتی از وضعیت اینترنت حاکی از آن است که با وجود ایجاد روزنه‌های امید برای کاربران دیتای موبایل، مشترکین اینترنت خانگی همچنان پشت سد فیلترینگ مانده‌اند و دسترسی سراسری هنوز محقق نشده است.

شامگاه پنج‌شنبه دوم بهمن‌ماه، نقطه عطفی در دو هفته خاموشی مطلق دیجیتال بود؛ اما نه آن طلوع خورشیدی که انتظارش را می‌کشیدیم. گزارش‌های فنی و مشاهدات میدانی نشان می‌دهد که پروسه بازگشت به شبکه جهانی، این‌بار از الگوی استاندارد پیروی نمی‌کند و شاهد نوعی «دسترسی طبقاتی فنی» یا توزیع نامتوازن پهنای باند هستیم. در حالی که بخشی از جامعه آنلاین توانسته‌اند طعم اتصال مجدد را -هرچند محدود- بچشند، بخش بزرگ‌تری همچنان با پیام‌های خطای اتصال دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

دوپینگ اینترنت همراه؛ جاماندن اینترنت ثابت

برخلاف روال معمول در سال‌های گذشته که ابتدا اینترنت‌های ثابت (ADSL/VDSL) رفع محدودیت می‌شدند، این‌بار اپراتورهای سیار پیش‌دستی کرده‌اند. گزارش‌های کاربران گجت نیوز تأیید می‌کند که مشترکین سه اپراتور اصلی (همراه اول، ایرانسل و رایتل) از ساعات پایانی شب گذشته توانسته‌اند به برخی وب‌سایت‌های «سفید» خارجی نظیر ویکی‌پدیا و یاهو دسترسی پیدا کنند.

نکته جالب توجه اینجاست که در همین بازه زمانی، کاربران اینترنت ثابت (شامل مخابرات و شرکت‌های FCP) و همچنین اپراتورهای مجازی موبایل (MVNO)، تا صبح جمعه سوم بهمن‌ماه هیچ تغییری در وضعیت اینترنت خود احساس نکرده‌اند. این دوگانگی در دسترسی، شائبه تست‌های فنی مرحله‌ای یا عدم هماهنگی در لایه گیت‌وی (Gateway) کشور را تقویت می‌کند. حتی در بخش موبایل نیز، اتصال به پروکسی‌ها و ابزارهای عبور از تحریم، با کندی شدید و قطعی‌های مکرر همراه بوده که نشان می‌دهد پهنای باند بین‌الملل هنوز به ظرفیت کامل نرسیده است.

گیج شدن سنسورهای جهانی از رفتار شبکه ایران

رفتار سینوسی و غیرقابل پیش‌بینی شبکه اینترنت ایران، حتی نهادهای ناظر بین‌المللی را نیز به اشتباه انداخته است. در حالی که نمودارهای اولیه سایت‌های رصد جهانی در ساعات اولیه اتصال، جهشی در ترافیک ایران را نشان می‌دادند، اما بررسی‌های تکمیلی نت‌بلاکس (NetBlocks) آب پاکی را روی دست خوش‌بین‌ها ریخت.

این سازمان تأیید کرده که اگرچه سطح دسترسی نسبت به روزهای تاریک گذشته اندکی بهبود یافته، اما تغییرات «محسوس و پایداری» که نشان‌دهنده بازگشت کامل ایران به دهکده جهانی باشد، هنوز ثبت نشده است. آنچه اکنون تجربه می‌کنیم، یک شبکه «نیمه‌متصل» است که در آن دسترسی به سایت‌های خارجی به صورت گزینشی و جغرافیایی توزیع می‌شود. کاربرانی که ادعا می‌کنند اینترنتشان کاملاً وصل شده، در واقع در حال تجربه دسترسی به همان «لیست سفید» گسترده‌تر هستند، نه اینترنت آزاد و بدون فیلتر.

همچنین بخوانید