گزارشها حاکی از تغییر راهبرد فیلترینگ در ایران است. حرکت به سمت لیست سفید اینترنت و محدودیت دسترسی به سایتهای تایید نشده، آینده فضای مجازی را تغییر میدهد.
روند اتصال تدریجی اینترنت در روزهای اخیر، برخلاف تصور عمومی، لزوماً خبر از بازگشت به شرایط عادی نمیدهد؛ بلکه تحلیلگران معتقدند این وضعیت نشانههایی از یک تغییر استراتژیک بزرگ در نحوه حکمرانی مجازی کشور را نمایان کرده است. شواهد فنی و نحوه دسترسیهای جدید نشان میدهد که ایران آرامآرام در حال گذار از سیستم فیلترینگ سنتی (لیست سیاه) به مدل سختگیرانه و کنترلشدهای موسوم به لیست سفید اینترنت است.
پایان عصر «همه چیز مجاز است»
در مدل رایج جهانی یا همان لیست سیاه (Blocklist)، اصل بر آزادی دسترسی کاربران به تمام محتوای وب است، مگر آنکه سایتی به دلایل مشخص مسدود شده باشد. این روش در اکثر کشورهای توسعهیافته اجرا میشود و نوآوری را تشویق میکند. اما الگوی جدیدی که اکنون نشانههای آن در نحوه رفع محدودیتها برای برخی صنوف دیده میشود، رویکرد معکوس یا «لیست سفید» است. در این مدل، اصل بر ممنوعیت کل فضای وب است و کاربران تنها اجازه ورود به دامنهها و پلتفرمهایی را دارند که از پیش توسط نهادهای ناظر تأیید شده باشند. بازگشایی گزینشی موتور جستجوی گوگل اما مسدود ماندن نتایج آن، یا دسترسی محدود تنها به برخی ابزارهای خاص، گواهی بر این تغییر ریل است.
انزوا و مرگ نوآوری
حرکت به سمت اینترنت کنترلشده اگرچه ممکن است با توجیه امنیت سایبری و حمایت از پلتفرمهای بومی صورت گیرد، اما هزینههای اقتصادی گزافی دارد. تجربه جهانی نشان میدهد کشورهایی که این مسیر را طی کردهاند، با کاهش شدید نوآوری، دشواری در جذب سرمایه خارجی و افت کیفیت خدمات روبرو شدهاند. فیلترینگ هوشمند و محدودسازی دسترسی به بازارهای جهانی، خطر انحصار داخلی را افزایش داده و اکوسیستم فناوری کشور را به سمت ایزوله شدن علمی و تجاری سوق میدهد. ضمن اینکه هزینه اجرای چنین سیستمهای نظارتی، ۳ تا ۵ برابر بیشتر از مدلهای معمول برآورد میشود.
آینده مبهم آزادی اطلاعات
این تغییر رویکرد، تنها یک رویداد فنی ساده نیست؛ بلکه بازتابدهنده غلبه نگاه امنیتمحور بر آزادی گردش اطلاعات است. ایجاد اینترنت طبقاتی و محدود کردن کاربران به یک حباب فکری و محتوایی، تابآوری جامعه را در برابر ایدههای متفاوت کاهش میدهد. اکنون پرسش اساسی اینجاست که آیا رویکرد فعلی و دسترسیهای قطرهچکانی، صرفاً یک تدبیر موقت برای مدیریت بحران است یا مقدمهای برای عادیسازی یک اینترنت کاملاً ایزوله و تغییر دائمی معماری شبکه در ایران خواهد بود؟
- دسترسی پایدار به اینترنت برای اساتید دانشگاه شریف فراهم میشود
- سقوط جایگاه علمی دانشگاهها؛ چگونه قطع اینترنت سد راه دانشجویان و اساتید شد؟
- حذف خودکار حسابهای غیرفعال ایرانیان در تلگرام با ادامه قطع اینترنت بینالملل!
- روزشمار قطعی اینترنت ایران در بحبوحه جنگ؛ ورود به بیست و هشتمین روز
- هشدار نصر تهران: تداوم قطعی اینترنت باعث فروپاشی زیرساختهای حیاتی و سایبری میشود
- قطعی اینترنت میتواند روند یادگیری دانش آموزان را دچار وقفه کند
- افزایش تنشها در تنگه هرمز، اینترنت جهان را به خطر میاندازد!
- در زمان قطعی اینترنت بینالملل چگونه میتوان برنامهها را آپدیت کرد؟
- قطع مجدد دسترسی دانشگاهها به اینترنت بینالملل!
- نت بلاکس: بازگشت تدریجی و لحظهای اتصال به اینترنت جهانی در ایران
- دسترسی دانشگاهها به اینترنت بینالملل مجدد فعال شد
- احتمال اتصال مرحلهای اینترنت جهانی؛ زمان پایان محدودیتها همچنان نامشخص
- پوردهقان: اینترنت فعلا وصل نمیشود و شاید محدودیتها بیشتر شود
- پیشنهاد وزیر اسبق ارتباطات برای برقراری دسترسی محدود کسبوکارها در زمان قطعی اینترنت
- آیا اینترنت بینالملل برای همیشه قطع میماند؟
گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 





