گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
گزارشها حاکی از تغییر راهبرد فیلترینگ در ایران است. حرکت به سمت لیست سفید اینترنت و محدودیت دسترسی به سایتهای تایید نشده، آینده فضای مجازی را تغییر میدهد.
روند اتصال تدریجی اینترنت در روزهای اخیر، برخلاف تصور عمومی، لزوماً خبر از بازگشت به شرایط عادی نمیدهد؛ بلکه تحلیلگران معتقدند این وضعیت نشانههایی از یک تغییر استراتژیک بزرگ در نحوه حکمرانی مجازی کشور را نمایان کرده است. شواهد فنی و نحوه دسترسیهای جدید نشان میدهد که ایران آرامآرام در حال گذار از سیستم فیلترینگ سنتی (لیست سیاه) به مدل سختگیرانه و کنترلشدهای موسوم به لیست سفید اینترنت است.
پایان عصر «همه چیز مجاز است»
در مدل رایج جهانی یا همان لیست سیاه (Blocklist)، اصل بر آزادی دسترسی کاربران به تمام محتوای وب است، مگر آنکه سایتی به دلایل مشخص مسدود شده باشد. این روش در اکثر کشورهای توسعهیافته اجرا میشود و نوآوری را تشویق میکند. اما الگوی جدیدی که اکنون نشانههای آن در نحوه رفع محدودیتها برای برخی صنوف دیده میشود، رویکرد معکوس یا «لیست سفید» است. در این مدل، اصل بر ممنوعیت کل فضای وب است و کاربران تنها اجازه ورود به دامنهها و پلتفرمهایی را دارند که از پیش توسط نهادهای ناظر تأیید شده باشند. بازگشایی گزینشی موتور جستجوی گوگل اما مسدود ماندن نتایج آن، یا دسترسی محدود تنها به برخی ابزارهای خاص، گواهی بر این تغییر ریل است.
- هشدار دبیر سابق شورای عالی فضای مجازی: دکمه «قطع اینترنت» تا ۳ سال دیگر از کار میافتد!
- گشایشهای عجیب و نامتوازن؛ چرا اینترنت برای برخی وصل شد و برای برخی نه؟
- کلودفلر رادار نشان میدهد ترافیک اینترنت ایران دوباره در حال قطع شدن است!
انزوا و مرگ نوآوری
حرکت به سمت اینترنت کنترلشده اگرچه ممکن است با توجیه امنیت سایبری و حمایت از پلتفرمهای بومی صورت گیرد، اما هزینههای اقتصادی گزافی دارد. تجربه جهانی نشان میدهد کشورهایی که این مسیر را طی کردهاند، با کاهش شدید نوآوری، دشواری در جذب سرمایه خارجی و افت کیفیت خدمات روبرو شدهاند. فیلترینگ هوشمند و محدودسازی دسترسی به بازارهای جهانی، خطر انحصار داخلی را افزایش داده و اکوسیستم فناوری کشور را به سمت ایزوله شدن علمی و تجاری سوق میدهد. ضمن اینکه هزینه اجرای چنین سیستمهای نظارتی، ۳ تا ۵ برابر بیشتر از مدلهای معمول برآورد میشود.
آینده مبهم آزادی اطلاعات
این تغییر رویکرد، تنها یک رویداد فنی ساده نیست؛ بلکه بازتابدهنده غلبه نگاه امنیتمحور بر آزادی گردش اطلاعات است. ایجاد اینترنت طبقاتی و محدود کردن کاربران به یک حباب فکری و محتوایی، تابآوری جامعه را در برابر ایدههای متفاوت کاهش میدهد. اکنون پرسش اساسی اینجاست که آیا رویکرد فعلی و دسترسیهای قطرهچکانی، صرفاً یک تدبیر موقت برای مدیریت بحران است یا مقدمهای برای عادیسازی یک اینترنت کاملاً ایزوله و تغییر دائمی معماری شبکه در ایران خواهد بود؟
