نخستین ستاره‌های جهان

تلسکوپ جیمز وب احتمالا نخستین ستارگان جهان را دید + عکس

تلسکوپ فضایی جیمز وب اخیراً مجموعه‌ای از نقاط کوچک قرمز رنگ را در کیهان اولیه شناسایی کرده است؛ پدیده‌ای که می‌تواند نشانه‌ای از نخستین ستاره‌های جهان باشد. این کشف یکی از جالب‌ترین مشاهدات این رصدخانه فضایی در سال‌های اخیر به شمار می‌رود.

دانشمندان می‌گویند این نقاط قرمز در حدود دو میلیارد سال نخست پس از انفجار بزرگ (بیگ بنگ) ظاهر شده‌اند و به همین دلیل مطالعه آن‌ها می‌تواند اطلاعات مهمی درباره شکل‌گیری اولین اجرام در کیهان ارائه دهد.

نقاط قرمز مرموز در کیهان اولیه

در ابتدا پژوهشگران تصور می‌کردند این نقاط در واقع هسته‌های فعال کهکشانی (AGN) هستند؛ یعنی کهکشان‌هایی که به دلیل تغذیه سریع سیاهچاله مرکزی، انرژی بسیار زیادی تولید می‌کنند.

با این حال بررسی‌های دقیق‌تر روی یافته‌های جیمز وب نشان داد این اجرام بسیار کوچک‌تر از کهکشان‌های معمولی هستند و برخلاف AGNها تابش ایکس قابل توجهی ندارند. علاوه بر این، گاز اطراف آن‌ها بسیار ساده و فاقد عناصر سنگین است؛ در حالی که محیط اطراف کهکشان‌های فعال معمولاً سرشار از عناصر سنگین است.

احتمال وجود ستاره‌های فوق‌سنگین

به همین دلیل دو پژوهشگر از مرکز اخترفیزیک هاروارد–اسمیتسونیان به نام‌های دِوش ناندال و آوی لوب پیشنهاد کردند که این نقاط قرمز ممکن است ستاره‌های فوق‌سنگین نسل اول کیهان باشند.

این ستاره‌ها که از گازهای اولیه کیهان شامل هیدروژن و هلیوم تشکیل شده‌اند، می‌توانند جرمی بین هزاران تا حتی میلیون‌ها برابر خورشید داشته باشند. برخی مدل‌های نظری نشان می‌دهد چنین ستاره‌هایی در پایان عمر خود به سیاهچاله‌های فوق‌سنگین تبدیل می‌شوند.

ویژگی عجیب طیف نور این اجرام

دانشمندان برای بررسی بیشتر، مدلی از یک ستاره فوق‌سنگین با جرمی نزدیک به یک میلیون برابر خورشید طراحی کردند. نتایج این مدل با ویژگی‌های دو جرم مشاهده‌شده به نام‌های MoM‑BH‑1* و The Cliff مطابقت داشت.

یکی از ویژگی‌های عجیب این اجرام، وجود یک فرورفتگی V شکل در طیف نور آن‌هاست. پیش‌تر تصور می‌شد این اثر به دلیل جذب نور توسط گرد و غبار ایجاد شده است، اما مدل جدید نشان می‌دهد که جو خود ستاره می‌تواند چنین اثری ایجاد کند.

عمر بسیار کوتاه ستاره‌های هیولا

این ستاره‌های غول‌پیکر که برخی پژوهشگران آن‌ها را «ستاره‌های هیولا» می‌نامند، عمر بسیار کوتاهی دارند. اگر جرم آن‌ها بسیار زیاد باشد، تنها حدود ۱۰ هزار سال درخشنده باقی می‌مانند.

در صورتی که جرم آن‌ها کمتر باشد (بین ۱۰ هزار تا ۱۰۰ هزار برابر جرم خورشید)، ممکن است تا یک میلیون سال نور تولید کنند. همین عمر کوتاه باعث می‌شود مشاهده چنین اجرامی بسیار نادر باشد و همه نقاط قرمز مشاهده‌شده لزوماً با مدل ستاره‌های فوق‌سنگین قابل توضیح نباشند.

پاسخ بدهید

در اینجا می‌توانید نظر خود را ثبت کنید. لطفاً از درج توهین و مطالب خلاف قوانین خودداری کنید. دیدگاه‌ها پس از تایید منتشر می‌شوند.