گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
تحقیقات جدید نشان میدهد که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در تنها دو هفته، منجر به انتشار CO2 جنگ ایران به میزانی شده که بودجه جهانی کربن را سریعتر از مجموع ۸۴ کشور تخلیه کرده است.
مؤسسه اقلیم و جامعه (Climate and Community Institute) این تحلیل را منتشر کرده است و نشان میدهد که بین ۸ اسفند ۱۴۰۴ تا ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه تا ۱۴ مارس ۲۰۲۶)، طرفین درگیر حدود ۵٫۶ میلیون تُن دیاکسید کربن (CO2) و سایر گازهای گلخانهای را از طریق شلیک تسلیحات، قدرتدهی به جتهای جنگنده و کشتیها، و بمباران زیرساختهایی مانند تأسیسات ذخیرهسازی نفت و ساختمانهای غیرنظامی منتشر کردهاند. این میزان آلایندگی از کل انتشار CO2 سالانه ایسلند (که در سال ۲۰۲۴ حدود ۴٫۷ میلیون تُن بوده) نیز بیشتر است و هشدار جدی درباره پیامدهای زیستمحیطی جنگها میدهد.
بزرگترین منابع انتشار CO2 در جنگ ایران
بر اساس این تحلیل، در طول دو هفته نخست جنگ در ایران، چندین عامل کلیدی به انتشار CO2 جنگ ایران در مقادیر حیرتانگیز کمک کردهاند. بزرگترین منبع، تخریب گسترده زیرساختها و ساختمانهای غیرنظامی بوده است.
تخریب ساختمانها: تخریب خانهها، مدارس و سایر ساختمانها، عمدهترین منبع CO2 بود. این انتشار غیرمستقیم، حدود ۲٫۷ میلیون تُن دیاکسید کربن برآورد شده که معادل کل انتشار CO2 سالانه مالدیو است. دادههای جمعیت هلال احمر ایران نشان میدهد که این زیرساختهای ویران شده شامل ۱۶,۱۹۱ ساختمان مسکونی، ۳,۳۸۴ واحد تجاری، ۷۷ مرکز درمانی و ۶۹ مدرسه بوده است.
بمباران تأسیسات نفتی: دومین منبع بزرگ، بمباران تأسیسات ذخیرهسازی نفت، پالایشگاهها و نفتکشها در منطقه خلیج فارس توسط آمریکا، اسرائیل و ایران بود. محققان تخمین زدهاند که بین ۲٫۵ تا ۵٫۹ میلیون بشکه نفت در این دوره منفجر شده که ۲٫۱ میلیون تُن CO2 و سایر گازهای گلخانهای را به اتمسفر آزاد کرده است. این میزان تقریباً معادل کل انتشار سالانه مالت است.
مصرف سوخت نظامی: سوخت مصرفی در عملیاتهای رزمی و پشتیبانی، سومین منبع بزرگ آلایندگی بود که حدود ۵۸۳,۰۰۰ تُن گاز گلخانهای تولید کرده است. آمریکا و اسرائیل در این دوره بیش از ۶,۰۰۰ هدف را در ایران با استفاده از جتهای جنگنده و بمبافکنها مورد حمله قرار دادند که معادل حدود ۲,۵۰۰ پرواز سه ساعته است. این عملیاتها به همراه نقل و انتقال نیروها و فعالیتهای پشتیبانی، ۱۵۰ تا ۲۷۰ میلیون لیتر سوخت مصرف کردهاند.
ساخت مجدد تجهیزات از دسترفته: جایگزینی تجهیزات نظامی از دسترفته نیز چهارمین منبع بزرگ انتشار CO2 با مجموع ۱۹۰,۰۰۰ تُن بوده است. در دو هفته اول، آمریکا سه جت جنگنده F-15 و یک هواپیمای سوخترسان KC-135 را از دست داد. ایران نیز ۲۸ هواپیما، ۲۱ کشتی و حدود ۳۰۰ پرتابکننده موشک از دست داد. ساخت مجدد این تجهیزات، کربن زیادی را منتشر میکند.
تجدید زرادخانه موشکی و پهپادی: سرانجام، پنجمین منبع انتشار، تجدید زرادخانه موشکی و پهپادی است. آمریکا و اسرائیل ۹,۰۰۰ موشک پرتاب کردند، در حالی که ایران حدود ۱,۰۰۰ موشک و ۲,۰۰۰ پهپاد پرتاب کرده است. انتشار CO2 ناشی از ساخت مجدد این تسلیحات (شامل موشکهای رهگیر) تقریباً ۶۱,۰۰۰ تُن برآورد شده است.
تبعات بلندمدت و افزایش مستمر انتشار CO2
با ورود جنگ به هفته چهارم، میزان کل انتشار CO2 جنگ ایران به طور مستقیم و غیرمستقیم، فراتر از ارقام اولیه این تحلیل رفته است. فرِد اوتو-لاربی (Fred Otu-Larbi)، یکی از نویسندگان این تحلیل، هشدار داده که با ادامه جنگ و هدفگیری مستمر تأسیسات نفتی، انتظار میرود انتشار گازهای گلخانهای به سرعت افزایش یابد.
پیوستن کشورهای بیشتر به درگیری نیز میتواند این آلایندگیها را به شکل قابل توجهی تشدید کند. علاوه بر این، پیامدهای پس از جنگ، تأثیر اقلیمی حتی بزرگتری خواهد داشت. به دلیل شوکهای سوختی و کودی ناشی از محاصره تنگه هرمز توسط ایران، کشورها به دنبال افزایش حفاری برای سوختهای فسیلی خواهند بود تا امنیت انرژی خود را تأمین کنند که این امر میتواند نسل دیگری از وابستگی به کربن را رقم بزند.