گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
اگر به دنبال یک روش سریع و کمهزینه برای نگهداری بهتر خودرو هستید، تعویض فیلتر هوا بهترین گزینه است. در این مطلب نحوه انجام این کار را یاد میگیرید.
تعویض فیلتر هوا یکی از سادهترین و در عین حال ضروریترین مراحل نگهداری خودرو است که هر رانندهای میتواند بدون کمک تعمیرکار انجام دهد. این قطعه کوچک اما حیاتی، وظیفه دارد هوای ورودی به موتور را از گردوغبار و آلودگیها پاک کند تا احتراق به بهترین شکل انجام شود و قدرت موتور در بالاترین سطح باقی بماند. با توجه به نقش آن در کاهش مصرف سوخت، جلوگیری از فشار اضافی به موتور و هزینه بسیار کم تعویضش در برابر تعمیرات سنگین، آشنایی با روش صحیح تعویض فیلتر هوا اهمیت زیادی دارد.
برخلاف تصور رایج، این کار نه به مهارت تخصصی نیاز دارد و نه به ابزار حرفهای؛ تنها کمی دقت و آشنایی مقدماتی کافی است تا در خانه و طی کمتر از نیم ساعت فیلتر هوا را بهدرستی تعویض کنید. این کار ساده میتواند به شکل محسوسی عملکرد خودرو را بهبود دهد و از بروز مشکلات جدی در آینده جلوگیری کند.
اهمیت و نقش فیلتر هوا خودرو
فیلتر هوا یکی از حیاتیترین اجزای مسیر ورود هوا به موتور است و وظیفه دارد تمام ذرات معلق، گردوغبار، آلودگیهای محیطی، حشرات و حتی ریزترین ذرات را پیش از رسیدن هوا به محفظه احتراق جذب کند تا هوایی کاملاً تمیز و استاندارد به سیستم سوخترسانی برسد. موتور برای تولید قدرت به یک ترکیب کاملاً دقیق و متعادل از هوا و سوخت نیاز دارد و کوچکترین تغییر در کیفیت یا حجم هوای ورودی میتواند این تعادل را بر هم بزند.
وقتی فیلتر هوا کثیف، مسدود یا پر از آلودگی شود، میزان هوایی که وارد موتور میشود کاهش مییابد و موتور برای جبران این کمبود، ناچار است سوخت بیشتری مصرف کند. این وضعیت باعث افزایش مصرف سوخت، کاهش شتاب، بد کار کردن موتور و فشار مضاعف بر قطعاتی مانند سوپاپها، شمعها و انژکتورها میشود.
احتراق ناقص نیز گازهای آلاینده بیشتری تولید میکند و میتواند در آزمونهای معاینه فنی برای خودرو مشکل ایجاد کند. باقی ماندن آلودگیها در مسیر هوا همچنین در طولانیمدت به کاهش عمر موتور، افزایش رسوبات داخلی و افزایش هزینههای نگهداری منجر میشود.
- چرا رانندگی با دور موتور بالا برای خودرو خطرناک است؟
- آیا با چراغ بنزین روشن خودرو میتوان مسافت طولانی طی کرد؟
- چه زمانی باید کاتالیزور خودرو را تعویض کرد؟ دلایل خرابی و مهمترین نشانهها
انواع فیلتر هوای موجود در خودروها
فیلترهای هوای خودرو در چند نوع مختلف تولید میشوند و هر نوع ویژگیها و مزایای خاص خود را دارد. فیلترهای کاغذی، رایجترین مدل موجود هستند و از الیاف فشرده تشکیل شدهاند. این فیلترها قیمت مناسب و کیفیت قابل قبولی دارند، اما ظرفیت آنها محدود است و معمولاً باید هر پنج تا ده هزار کیلومتر تعویض شوند. فیلترهای کتان یا نمدی از الیاف مقاومتر ساخته شدهاند، قابل شستشو هستند و امکان استفاده چند باره دارند؛ به همین دلیل قیمت اولیه بالاتر آنها در مقابل عمر طولانیتر توجیهپذیر است.
فیلترهای کربنی علاوه بر جذب ذرات، قادرند بوهای نامطبوع و برخی آلودگیهای شیمیایی را نیز جذب کنند و برای شرایط رانندگی در محیطهای آلوده یا گردوغبار شدید بسیار مناسباند. نوع High Flow یا کمعمق نیز با طراحی ویژه خود مقدار بیشتری هوا را با مقاومت کمتر وارد موتور میکند و برای خودروهای اسپرت، رانندگیهای پرفشار یا کسانی که به افزایش شتاب و نفسکشیدن بهتر موتور اهمیت میدهند گزینهای ایدهآل محسوب میشود.
نحوه آمادهسازی ابزار تعویض فیلتر هوا در منزل
تعویض فیلتر هوا خودرو کاری ساده است و نیاز به ابزار پیچیده ندارد، اما رعایت چند نکته و داشتن تجهیزات پایه باعث میشود این کار با دقت و ایمنی انجام شود. پیش از هر چیز باید فیلتر مناسب مدل خودرو را تهیه کرد که این اطلاعات در دفترچه راهنما ذکر شده است یا میتوان با اعلام مدل و سال ساخت خودرو از فروشگاههای لوازمیدکی کمک گرفت.
ابزارهای لازم شامل آچار یا سوکت برای باز کردن پیچهای محفظه، پیچگوشتی برای جدا کردن گیرهها، انبر قفلی در صورت نیاز به نگهداری بخشهای کوچک، چراغقوه برای دسترسی بهتر به نقاط تاریک، دستکش کار جهت جلوگیری از آلودگی یا آسیب دستها و جاروبرقی یا کمپرسور هوا برای پاکسازی کامل محفظه داخلی است. پیش از شروع باید محل دقیق محفظه فیلتر را در دفترچه بررسی کرد و بهتر است کار در محیطی روشن، سطحی صاف و فضای باز انجام شود تا دسترسی آسان باشد و خطری ایجاد نشود.
تمیز کردن محفظه و بررسی سالم بودن لاستیکهای دورگیر نیز اهمیت دارد؛ این بخشها اگر معیوب باشند، گردوغبار میتواند از اطراف وارد موتور شود حتی اگر فیلتر نو باشد. با انجام صحیح این مراحل، فرآیند تعویض فیلتر هوا خودرو سریع، تمیز و حرفهای انجام خواهد شد و موتور پس از آن عملکرد نرمتر، کممصرفتر و سالمتری خواهد داشت.
- ۱۲ تا از ناشناختهترین قطعات خودرو و کاربرد آنها
- راهنمای کامل میزان فرمان خودرو: علائم خرابی و راهکارهای تخصصی
- راهنمای جامع جلوگیری از داغ کردن موتور XU7 و سوختن واشر سر سیلندر سمند و پژو
مراحل و نکات تعویض فیلتر هوا خودرو
در ادامه 6 مرحله اصلی تعویض فیلتر هوا خودرو که باید رعایت شود را مورد بررسی قرار میدهیم:
1- آمادهسازی و یافتن محفظه فیلتر هوا
در آغاز کار لازم است خودرو کاملاً خاموش و سرد باشد، زیرا بسیاری از قطعات موتور پس از رانندگی داغ هستند و حتی تماس کوتاه با آنها میتواند موجب سوختگی شود. خودرو را باید در فضایی امن و هموار پارک کرد، جایی که نه شیب داشته باشد و نه احتمال حرکت ناگهانی خودرو وجود داشته باشد. بهتر است ترمز دستی را محکم بکشید و چرخها ثابت باشند تا هنگام کار هیچ گونه لرزشی ایجاد نشود. سپس کاپوت را باز کرده و با میله یا اهرم نگهدارنده، آن را ثابت کنید تا ناگهان بسته نشود.
در این مرحله باید محفظه فیلتر هوا را پیدا کنید؛ این محفظه معمولاً جعبهای پلاستیکی یا فلزی است که در مسیر ورودی هوا به موتور قرار دارد و شکل آن بسته به مدل خودرو میتواند مستطیلی، مربعی یا حتی بیضی باشد. گاهی محفظه در جلوی خودرو کنار رادیاتور است، گاهی دقیقاً روی موتور و در بعضی مدلها نزدیک گلگیر چپ یا راست قرار گرفته است. اتصال یک لوله یا مجرای ورودی هوا به این محفظه معمولاً به شناسایی آن کمک میکند.
2- باز کردن محفظه فیلتر هوا
برای باز کردن محفظه نوع بست یا پیچها اهمیت دارد، زیرا هر خودرو سیستم مخصوص خود را دارد. برخی مدلها چند پیچ چهارسو یا دوسو دارند که باید با ابزار مناسب باز شوند و اگر پیچها زنگزده یا سفت شده باشند، لازم است کمی فشار کنترلشده وارد کنید تا آسیب نبینند. در خودروهایی که گیرههای پلاستیکی دارند، کافی است گیرهها را کمی فشار دهید یا قسمت برجسته آن را بالا بکشید تا آزاد شود.
بستهای فلزی معمولاً با پیچ یا گیره فنری همراه هستند که با آچار یا ابزار مناسب باید شل شوند. اگر شلنگهایی به بدنه محفظه متصل باشند، معمولاً با بستهایی نگه داشته شدهاند که با فشار دادن بخش فلزی یا پلاستیکی آن آزاد میشوند. هنگام جدا کردن این شلنگها باید دقت کنید که آنها را بیش از حد نکشید، زیرا ممکن است به سنسورهای متصل به آنها آسیب وارد شود.
بسیاری از خودروها در کنار محفظه فیلتر، حسگرهای مهمی مثل سنسور جریان هوا دارند که آسیبپذیر هستند و هرگونه ضربه یا فشار ممکن است باعث بروز خطا در سیستم مدیریت موتور شود.
3- خارج کردن فیلتر قدیمی و تمیز کردن محفظه
وقتی درپوش را برداشتید، فیلتر قدیمی نمایان میشود. معمولاً فیلتر بهآسانی از جای خود خارج میشود، اما اگر مدتی تعویض نشده باشد ممکن است مقدار زیادی گردوغبار، برگهای خشک یا دانههای شن در اطراف آن جمع شده باشد. بهتر است فیلتر را آرام بیرون بکشید تا ذرات روی آن داخل محفظه نریزد. اگر فیلتر بسیار کثیف باشد، استفاده از ماسک برای جلوگیری از استنشاق گردوغبار توصیه میشود.
پس از خارج کردن فیلتر، باید داخل محفظه را کاملاً تمیز کنید. این کار با جاروبرقی، اسپری هوای فشرده یا کمپرسور انجام میشود و هدف این است که کوچکترین ذرات، تکههای برگ، حشرات خشک شده یا هرگونه آلودگی دیگر از داخل محفظه پاک شود.
باید مراقب باشید وسیله تمیزکننده را بیش از حد به کف یا دیواره محفظه فشار ندهید، زیرا ممکن است سنسورهای ظریف یا اتصالات داخل محفظه آسیب ببینند. ورود حتی یک شیء خارجی کوچک به لوله ورودی هوا میتواند در ادامه وارد دریچه گاز و سپس داخل موتور شود و باعث آسیب جدی گردد.
4- نصب فیلتر هوای جدید
برای نصب و تعویض فیلتر هوا خودرو، ابتدا باید بستهبندی آن را باز کرده و از سالم بودن لبهها، چینها و فریم آن مطمئن شوید. بیشتر فیلترها علامت فلش یا نوشتههایی دارند که جهت صحیح نصب را نشان میدهد. این جهت اهمیت زیادی دارد، زیرا اگر اشتباه قرار گیرد، عبور هوا مختل شده و کارایی فیلتر به شدت کاهش پیدا میکند. فیلتر باید بدون خمشدن و بدون نیاز به فشار زیاد داخل محفظه قرار بگیرد.
اگر هنگام قرار دادن، احساس کردید فیلتر به زور جا میرود یا یک سمت آن بالاتر میماند، دلیل آن اشتباه بودن جهت یا عدم قرارگیری صحیح در شیار مخصوص است. فیلترهای دارای فریم لاستیکی باید به طور کامل با بدنه محفظه چفت شوند و اگر کوچکترین فاصلهای وجود داشته باشد، بخشهایی از هوا بدون فیلتر شدن وارد موتور میشود. در مورد فیلترهای مخروطی یا اسپرت نیز باید مراقب بود اتصال آنها به لوله ورودی هوا کاملاً محکم باشد.
5- بستن مجدد محفظه فیلتر
پس از جاگذاری صحیح فیلتر، درپوش محفظه را سر جای خود قرار دهید. اگر پیچ وجود دارد، باید آنها را بهصورت ضربدری و یکنواخت سفت کنید تا فشار به طور متعادل روی درپوش پخش شود. سفت کردن بیش از حد میتواند به محل اتصال پیچها آسیب بزند، خصوصاً اگر محفظه پلاستیکی باشد.
اگر گیرههای پلاستیکی دارید، باید مطمئن شوید هر گیره کاملاً چفت شده و صدای جاافتادن آن شنیده میشود. اگر شلنگهایی را قبلاً جدا کردهاید، باید دوباره آنها را نصب و بستها را کاملاً محکم کنید تا از نشت هوا جلوگیری شود. وجود هرگونه شکاف در اطراف درپوش میتواند باعث ورود هوای غیر فیلترشده شود که برای موتور بسیار مضر است.
6- بررسی نهایی پس از نصب فیلتر
در مرحله بررسی نهایی باید موتور را روشن کنید. موتور باید بدون لرزش غیرعادی، مکش غیرمعمول یا صدای سوت کار کند. اگر صدایی مثل صدای ورود هوا از جایی غیر از مسیر اصلی شنیدید، احتمالاً در محفظه یا اتصالات نشتی وجود دارد. بهتر است چند دقیقه موتور کار کند و سپس یک رانندگی کوتاه انجام دهید تا تغییرات شتاب، نرمی کارکرد موتور یا تنفس بهتر آن را بررسی کنید. معمولاً اگر فیلتر قبلی خیلی کثیف بوده باشد، بهبود عملکرد به سرعت قابلتشخیص است. افزایش واکنشپذیری پدال گاز، کاهش مصرف سوخت یا صدای یکنواختتر موتور از نشانههای مثبت هستند.
نکات مهم و هشدارهای ضروری
باید توجه داشت که فیلترهای کاغذی قابل شستشو نیستند و تماس آنها با آب یا مواد شوینده ساختار الیاف را تخریب کرده و باعث میشود بهدرستی نتوانند گردوغبار را جذب کنند. تنها فیلترهایی که برچسب قابل شستشو دارند و معمولاً از جنس کتان یا الیاف ویژه هستند قابلیت شستشو دارند و آنها نیز باید با روش صحیح و طبق دستور سازنده تمیز شوند.
هنگام نصب، نباید فیلتر را بیش از حد فشار دهید، زیرا اگر تغییر شکل دهد عملکرد آن تضعیف میشود. در صورتی که داخل محفظه آثار روغن، رطوبت غیرمعمول، چربی یا حتی لایههای تیره چسبناک مشاهده کردید، ممکن است مشکل جدیتری مثل نشت بخارات روغن، خرابی واشر یا مشکلات سیستم PCV وجود داشته باشد که نیاز به بررسی مکانیک دارد.
- 3 راه برای افزایش طول عمر باتری خودرو
- آیا با هر بار تعویض شمع خودرو، باید کوئلها را نیز جایگزین کرد؟
- علت بوی سوختگی بخاری ماشین چیست و چه زمانی باید نگران شویم؟
زمان استاندارد تعویض فیلتر هوا و علائم کثیف شدن آن
زمان مناسب تعویض فیلتر معمولاً بین پنج تا ده هزار کیلومتر است؛ با این حال، در شهرهای شلوغ با ترافیک سنگین یا مناطق دارای گردوغبار زیاد ممکن است نیاز باشد زودتر تعویض شود. علائم کثیف شدن فیلتر شامل افزایش مصرف سوخت، کاهش شتاب، کاهش تنفس موتور هنگام فشار دادن گاز، صدای مکش غیرعادی و حتی روشن شدن چراغ چک موتور است.
مشاهده هر یک از این نشانهها میتواند علامت انسداد یا کاهش کارایی فیلتر باشد و در چنین شرایطی تعویض آن ضروری است تا موتور بتواند با بیشترین راندمان و کمترین فشار به کار خود ادامه دهد.
