گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
از آنجا که نتایج مسدود شدن تنگه هرمز را به وضوح دیدیم، پیامدهای بستن تنگه باب المندب چه خواهد بود؟ آیا اقتصاد جهان دچار فروپاشی میشود؟
روز گذشته تنشها در خاورمیانه به بالاترین حد خود رسیده بود و رئیس جمهور دیوانه آمریکا صحبت از هدف قرار دادن زیرساختهای ملی میکرد، اما درست یک ساعت مانده به اولتیماتوم ده روزهاش با آتش بس دو هفتهای و ادامه مذاکرات در قلب پاکستان موافقت کرد تا باری دیگر از مواضع سرسختانه خود عقب نشینی کند.
پیامدهای بستن تنگه باب المندب
گرچه جنگ برای مدت چهارده روز متوقف شده، اما نمیتوان به دشمن اعتماد کرد و سناریوهای مختلفی برای آینده در جریان است. یکی از پاسخهای آینده ما برای تشدید اوضاع در خاورمیانه، بستن تنگه باب المندب است. به وضوح دیدیم که با مسدود شدن تنگه هرمز و منع عبور و مرور کشتیهای تجاری و نفتی از این گذرگاه حیاتی، بازارهای انرژی با بحران مواجه شدند و قیمت سوخت و برق به طرز شدیدی افزایش یافت. با این اوصاف، پیامدهای اقتصادی و سیاسی بستن تنگه باب المندب چیست؟
در روزهای اخیر که آتش جنگ شعلهور شده بود و ترامپ رجزخوانی میکرد، جمهوری اسلامی جهان را تهدید به بستن تنگه باب المندب کرد تا پیامدهای بزرگ اقتصادی این انسداد را متوجه کشورهای بیطرف یا مقصر در جنگ کند. باب المندب پل رابط دریای سرخ به خلیج عدن بوده و از مهمترین مسیرهای حملونقل دریایی جهان به حساب میآید.
این تنگه میزبان نفتکشهایی است که از خلیج فارس به اتحادیه اروپا میروند و نقش کلیدی و مهمی در برقراری ارتباط بین دو قاره اروپا و آسیا ایفا میکند. دادههای معتبر گزارش میدهند که نزدیک به 10 درصد از تجارت جهانی از باب المندب عبور میکند و فقط در سال 2024، بیش از 4 میلیارد بشکه نفت از این گذرگاه حیاتی عبور کرده است.
- درآمد تنگه هرمز برای ایران چقدر خواهد بود؟
- چرا تنگه هرمز به یکی از حساسترین نقاط جهان تبدیل شده است؟
اهمیت تنگه باب المندب در معادلات جهانی
در شرایط عادی، تنگه باب المندب از اهمیت بسیاری برخوردار است و حالا که سایه جنگ بر سر خاورمیانه سنگینی میکند، اهمیت این آبراه مضاعف شده است. علاوه بر این، اگر این تنگه بسته شود، چون هرمز مسدود شده، پیامدهای اقتصادی و سیاسی در سطح کلان متوجه کشورهای مختلف میشود. برای مثال از روزی که آبراه هرمز بسته شده، کشورهایی مثل عربستان سعودی صادرات نفت خود را از باب المندب افزایش دادهاند تا از این طریق خسارات ناشی از بسته ماندن تنگه هرمز را کاهش دهند.
حال تصور کنید که باب المندب هم بسته شود! به اعتقاد تحلیلگران، بسته شدن همزمان این دو گذرگاه میتواند تا یک چهارم عرضه جهانی نفت و گاز را با اختلال مواجه سازد و شوک بزرگی به بازارهای انرژی وارد کند و قیمتها را به شدت افزایش دهد.
- پیشنهاد جنجالی بابک زنجانی برای بیمه کشتیهای تنگه هرمز با بیتکوین
- افزایش تنشها در تنگه هرمز، اینترنت جهان را به خطر میاندازد!
بحران تجارت کالا رخ خواهد داد
بحث صرفا بر سر انرژی نیست و بسته شدن تنگه باب المندب میتواند تجارت کالا برای کشورهایی که از این طریق منفعت کسب میکنند را فلج کند. این آبراه یکی از مهمترین مسیرهای انتقال کالاهای کانتینری از آسیا – چین و هند – به اروپاست. وقتی این مسیر مسدود شود، کشتیها مجبور میشوند مسیر طولانی و طاقت فرسایی را برای حملونقل کالا از آسیا به اروپا طی کنند که این اقدام میتواند هزینههای حملونقل را به شدت افزایش دهد و زنجیره تأمین جهانی را با اختلال گستردهای مواجه کند.
مهمترین پیامد بسته شدن باب المندب پس از بحرانهای انرژی، افزایش قیمت کالاها در سراسر جهان است. بالا رفتن هزینه حملونقل کالا و بیمه به طور اتومات باعث گرانی کالاها در مقصد خواهد شد. از طرفی چون مسیر دماغه امید نیک در جنوب آفریقا طولانیتر است، کالاها با تأخیر به خریداران تحویل داده میشود و این موضوع میتواند صنایعی را که به برخی کالاهای مهم وابسته هستند با مشکل روبهرو کند.
- بسته شدن تنگه هرمز بازارهای انرژی را با بحران مواجه کرده است
- موشک «فوقالعاده زیرآبی» ایران چیست و چگونه تنگه هرمز را برای ایران نگه میدارد؟
چشم انداز ژئوپلیتیکی بستن باب المندب
تحلیلگران ژئوپلیتیک معتقدند که تهدید به بستن تنگه باب المندب میتواند در آینده پای کشورهای بیشتری را به جنگ منطقهای وارد کند. در واقع این حرکت آغازی برای گسترش دامنه جنگ و فراتر رفتن آن از خلیج فارس خواهد شد. چالش اصلی برای دشمن، حوثیهای یمن هستند که در باب المندب حضور دارند و بارها حملات هدفمندی را علیه کشتیهای متخاصم انجام دادهاند.
انسداد باب المندب صرفا یک بحران منطقهای نیست، بلکه شوکی بزرگ به بازارهای جهان است. این تنگه اهمیت زیادی برای تجارت کالا دارد و هر گونه اختلالی در عبور و مرور کشتیها میتواند ضمن افزایش قیمت انرژی و تورم جهانی، زنجیره تأمین کالا را با چالش مواجه سازد و حتی برخی کشورها را با رکود اقتصادی درگیر کند.
حالا که بستن تنگه هرمز به سهولت انجام شد، تهدید بستن باب المندب باید تبدیل به یک دغدغه برای کشورهای مختلف شود. این گذرگاه یکی از ستونهای اصلی ثبات در اقتصاد جهانی محسوب میشود و تشدید تنش در آن میتواند پیامدهایی برای کشورهای خارج از خاورمیانه داشته باشد.
