رئیس ناسا: کشف حیات فرازمینی سناریویی دور از ذهن نیست

رئیس ناسا اعلام کرد با توجه به فراوانی کهکشان‌ها، احتمال شناسایی نشانه‌های حیات فرازمینی بیش از هر زمان دیگری جدی شده است.

جست‌وجوی بشر برای یافتن نشانه‌ای از حیات بیرون از کره زمین هنوز پاسخی قطعی به همراه نداشته و این سوال که آیا ما در جهان تنها هستیم یا خیر همچنان در ابهام است. با این حال، رئیس ناسا اعلام کرده براساس داده‌های تازه و پیشرفت فناوری‌های رصدی، احتمال کشف حیات فرازمینی بسیار بالا ارزیابی می‌شود.

بر اساس آخرین اخبار نجوم، او تأکید دارد که بخش عمده برنامه‌های پژوهشی و مأموریت‌های فضایی ناسا امروز بر شناسایی آثار زیستی در سیارات دوردست و محیط‌های قابل‌زیست متمرکز شده است. به گفته او، مجموعه مأموریت‌های در حال اجرا می‌تواند ما را بیش از هر زمان دیگر به پاسخ این پرسش بنیادی نزدیک کند.

فهرست مطالب

جایگاه حیات فرازمینی در استراتژی‌های آینده ناسا

جرد آیزاکمن، مدیر ناسا در مصاحبه‌ای با شبکه سی‌ان‌ان توضیح داد که چشم‌انداز وجود موجودات فضایی نه یک موضوع حاشیه‌ای، بلکه در «هسته اصلی» بسیاری از برنامه‌ها و اهداف ناسا قرار دارد. او با تأکید بر رسالت بنیادی این سازمان گفت که ناسا به‌طور ماهوی برای کشف ناشناخته‌های جهان شکل گرفته و یکی از مهم‌ترین پرسش‌هایی که همواره این مسیر علمی و اکتشافی را هدایت کرده، این است که آیا انسان در این گستره عظیم کیهانی تنهاست یا خیر.

آیزاکمن افزود که این پرسش نه‌فقط در پروژه‌های علمی مانند بررسی سیارات دوردست یا مطالعه شرایط قابل‌زیست، بلکه حتی در برنامه‌های بلندمدتی همچون ساخت پایگاه در قطب جنوب ماه نیز حضور دارد؛ زیرا هر یک از این مأموریت‌ها می‌تواند قطعه‌ای از پازل بزرگ‌تر شناخت ما از جهان را کامل کند.

بیشتر بخوانید

• از آپولو ۱۷ تا آرتمیس ۲؛ سفر به ماه چگونه متحول شده است؟
• پروتکل‌های اولین تماس: آیا ما برای ارتباط با موجودات فضایی آماده‌ایم؟
• ثبت رکورد دورترین فاصله انسان از زمین توسط خدمه مأموریت آرتمیس ۲

اظهارات آیزاکمن در این مصاحبه، نسبت به گفته‌های پیشین او و دیگر مدیران ناسا، صریح‌تر و مستقیم‌تر به ارتباط میان احتمال وجود موجودات فضایی و عملیات علمی درحال‌انجام ناسا اشاره می‌کند. او توضیح داد که ناسا در سال‌های آینده ابزارهای رصدی پیشرفته‌تری برای پاسخ به این پرسش به کار خواهد گرفت؛ از جمله تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن که قرار است تا سال ۲۰۲۷ راهی فضا شود.

این تلسکوپ نسل جدید، قابلیت نقشه‌برداری گسترده، مشاهده دقیق‌تر سیارات فراخورشیدی و بررسی نشانه‌هایی مانند ترکیب جوّی آنها را خواهد داشت؛ نشانه‌هایی که می‌توانند نخستین مدارک غیرمستقیم از امکان وجود حیات را آشکار کنند.

تجربیات شخصی آیزاکمن در سفرهای فضایی

آیزاکمن در بخش دیگری از صحبت‌های خود با اشاره به تجربیات شخصی‌ دو سفر به فضا توضیح داد که اگرچه تاکنون با هیچ موجود فضایی برخورد نداشته و هیچ نشانه‌ای که بیانگر ملاقات موجودات هوشمند فرازمینی با انسان باشد مشاهده نکرده، اما ابعاد عظیم جهان خود نشانه‌ای قوی از احتمال وجود حیاتی دیگر است.

او با ذکر این نکته که در کیهان حدود ۲ تریلیون کهکشان وجود دارد و هر یک از آنها می‌تواند میزبان تعداد ناشناخته‌ای از منظومه‌های ستاره‌ای باشد، گفت که با چنین وسعتی، احتمال یافتن چیزی که نشان دهد ما تنها نیستیم بسیار بالا است. این دیدگاه، به نوعی نشان‌دهنده نگرش علمی غالب در ناسا است؛ نگرشی که بر احتمال وجود حیات در محیط‌هایی فراتر از زمین، ولو در ساده‌ترین شکل میکروبی، تأکید دارد.

او سپس به فعالیت‌های عملی و گسترده ناسا در این زمینه پرداخت و یادآور شد که این آژانس فضایی تاکنون پنج مریخ‌نورد و چهار سطح‌نشین را برای جست‌وجوی نشانه‌های حیات میکروبی باستانی به سطح مریخ ارسال کرده است. هر یک از این مأموریت‌ها از مریخ‌نوردهایی مانند «کنجکاوی» و «پرسورِوِرنس» گرفته تا سطح‌نشین‌هایی مانند «اینسایت»، بخشی از تلاش بلندمدت ناسا برای کشف سرنخ‌های زیستی در گذشته مریخ بوده‌اند.

همچنین بخوانید

• آیا موجودات فضایی در کهکشانی دیگر می‌توانند دایناسورها را روی زمین ببینند؟
• کلید سکونت در مریخ؛ چگونه این خزه بدون آب و اکسیژن در فضا دوام آورد؟
• ۵ باری که فرازمینی‌ها مستقیما با زمین تماس گرفتند؛ آیا ما واقعا تنها نیستیم؟
• ایلان ماسک پاسخ داد: آیا دنباله‌دار ATLAS یک «سفینه فضایی بیگانه» است؟

مأموریت اروپا کلیپر برای جست‌وجوی حیات

علاوه بر این، ناسا در سال ۲۰۲۴ مأموریت مهم اروپا کلیپر را آغاز کرد که هدف آن مطالعه قمر یخی اروپا به عنوان یکی از قمر‌های مشتری است. این قمر به دلیل داشتن اقیانوس زیرسطحی عظیم و مواد شیمیایی بالقوه سازگار با پیدایش حیات، یکی از امیدبخش‌ترین مکان‌ها در منظومه شمسی برای یافتن شرایط زیستی به شمار می‌رود. تحلیل داده‌های این مأموریت‌ها می‌تواند در سال‌های آینده دید روشن‌تری از امکان وجود حیات در نقاط دیگر منظومه شمسی و حتی فراتر از آن ارائه دهد.

مجموع این اظهارات و شرح مأموریت‌ها نشان می‌دهد که از دید آیزاکمن، ناسا نه‌تنها در سطح نظری، بلکه در شکل عملی و ساختاری، پروژه‌های خود را به‌گونه‌ای طراحی می‌کند که پاسخ به پرسش «آیا ما تنها هستیم؟» در مرکز توجه آنها قرار داشته باشد؛ پرسشی که همچنان یکی از جذاب‌ترین چالش‌های بشری باقی مانده است.