گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
دیتاسنترهای هوش مصنوعی با چالش‌های بی‌سابقه‌ای در هزینه ساخت و نگهداری مواجه‌اند که میلیاردها دلار از بودجه شرکت‌های بزرگ فناوری را می‌بلعد.
براساس گزارش وب‌سایت BGR، مراکز داده که برای پشتیبانی از فناوری‌های نوین هوش مصنوعی طراحی شده‌اند، اکنون به دلیل هزینه‌های گزاف ساخت و تجهیزات، به یکی از دشمنان اصلی مصرف‌کنندگان و حتی جوامع محلی تبدیل شده‌اند. این مراکز نه تنها نیازمند زمین و زیرساخت‌های عظیم هستند، بلکه بخش‌های حیاتی مانند سیستم‌های خنک‌کننده و تأمین برق نیز چالش‌های بزرگی را پیش روی سازندگان قرار می‌دهند. مشکلات زنجیره تأمین قطعات نیز به این معضل دامن زده است.
افزایش سرسام‌آور هزینه ساخت دیتاسنترهای هوش مصنوعی
ساخت و تجهیز یک دیتاسنتر بهینه برای هوش مصنوعی، بار مالی سنگینی را بر دوش شرکت‌ها می‌گذارد. برآوردها نشان می‌دهد که این مراکز برای هر مگاوات توان مصرفی، بین ۱۰ تا ۲۰ میلیون دلار هزینه در بر دارند. این رقم برای شرکت‌های بزرگ «هایپراسکیلر» که وظیفه ارائه سرویس‌های پردازشی به سایر شرکت‌های هوش مصنوعی را بر عهده دارند، به رقمی خیره‌کننده یعنی ۴۵ تا ۵۵ میلیارد دلار به ازای هر گیگاوات می‌رسد. این هزینه‌ها تنها شامل ساخت‌وساز فیزیکی نمی‌شود، بلکه هزینه‌های عظیمی برای سیستم‌های خنک‌کننده پیشرفته، مصرف آب بالا، قیمت زمین و اتصال به شبکه برق سراسری نیز دارد. در حال حاضر، حتی تأمین برق کافی برای اتصال این مراکز به شبکه با تأخیرهای زیادی مواجه است و به معنای واقعی کلمه، برق کافی برای همه وجود ندارد.
- دیتاسنتر xAI با موتورهای جت، کارشناسان را نگران کرده است
- غول‌پیکرترین دیتاسنتر جهان، حرارتی معادل ۲۳ بمب اتمی در روز منتشر می‌کند!
- ترامپ خطاب به مخالفان دیتاسنترها: از فقیر بودن لذت ببرید
- کشتی‌های باری قدیمی ژاپن به دیتاسنترهای هوش مصنوعی تبدیل می‌شوند
- دیتاسنترها به فضا می‌روند؛ ایده انقلابی ایلان ماسک برای حل بحران انرژی هوش مصنوعی روی زمین
با توجه به این شرایط، کاهش هر یک از این هزینه‌ها در آینده نزدیک بعید به نظر می‌رسد. کمبود قطعات کلیدی مانند رم، کارت‌های گرافیک، پردازنده‌ها و فضای ذخیره‌سازی، که عمدتاً به دلیل ذخیره‌سازی این تجهیزات توسط دیتاسنترها برای توسعه زیرساخت‌های خود رخ داده، باعث افزایش سرسام‌آور قیمت‌ها شده است. به عنوان مثال، تنها یک رم مناسب برای این سیستم‌ها صدها دلار قیمت دارد، در حالی که کارت‌های گرافیک درجه یک Nvidia که در پردازش‌های هوش مصنوعی استفاده می‌شوند، می‌توانند به صدها هزار دلار برسند.
دیتاسنترهای ایلان ماسک و مایکروسافت؛ نمونه‌های واقعی از هزینه‌های نجومی
بررسی مستقیم هزینه‌های دیتاسنترهای هوش مصنوعی کمی پیچیده است، به‌ویژه در مورد مراکز Colossus ایلان ماسک در ممفیس و میسیسیپی که به دلیل نصب توربین‌های گاز غیرقانونی برای جبران کمبود برق، حواشی زیادی به همراه داشته است. وب‌سایت Epoch.ai با رصد دقیق مراکز داده مختلف در ایالات متحده و جمع‌آوری داده‌ها از منابع خبری و خریدها، تخمین‌هایی از هزینه‌های کلی ارائه کرده است.
بر این اساس، هزینه ساخت «کالوسوس ۱» ایلان ماسک با ظرفیت حدود ۳۴۰ مگاوات و تمامی سخت‌افزارهای داخلی آن، حدود ۱۲.۹ میلیارد دلار تخمین زده می‌شود. در سوی دیگر، «کالوسوس ۲» که از سخت‌افزارهای جدیدتری بهره می‌برد، با احتساب تمامی تجهیزات، حدود ۳۵.۸ میلیارد دلار هزینه در بر داشته است. مرکز داده Fairwater مایکروسافت در میلواکی، ویسکانسین، که اعتراضات ساکنان محلی را برانگیخته، نیز ابتدا با ۷.۳ میلیارد دلار هزینه گزارش شد، اما تخمین‌های Epoch.ai نشان می‌دهد که مجموع هزینه‌های آن به ۲۴.۱ میلیارد دلار می‌رسد.
چالش‌های آتی و افزایش مداوم هزینه‌ها
متأسفانه، این هزینه‌ها احتمالاً در آینده نیز افزایش خواهند یافت. کارت‌های گرافیک و سایر سخت‌افزارهای دیتاسنترها که به‌صورت ۲۴ ساعته و بدون وقفه وظایف پردازشی سنگینی را انجام می‌دهند، به ناچار نیاز به تعویض پیدا خواهند کرد. در مورد کارت‌های گرافیک، این تعویض تنها به معنای جایگزینی ساده نیست، بلکه باید با مدل‌های جدیدتر و قدرتمندتر به‌روزرسانی شوند. در حال حاضر، جدیدترین کارت گرافیک Nvidia در این رده، یعنی Vera Rubin NVL72 می‌تواند تا ۹ میلیون دلار برای یک رک کامل هزینه داشته باشد. با توجه به سرعت پیشرفت فناوری، ممکن است تنها چند سال پس از معرفی نسل بعدی کارت‌های گرافیک سرور، نیاز به تعویض تمامی تجهیزات فعلی برای حفظ عملکرد بهینه دیتاسنترها وجود داشته باشد که این خود بار مالی عظیمی را تحمیل می‌کند.