تراشه رم

چند کمپانی در دنیا تراشه رم تولید می‌کنند؟

تراشه رم امروزه در تمامی گجت‌های اطرافتان می‌بینید وجود دارد و تنها توسط چند کمپانی انگشت شمار تولید می‌شود که به معرفی آن‌ها می‌پردازیم.

تراشه رم برای هر گجت الکترونیکی که دستوری را اجرا می‌کند ضرروی است. رم حافظه مورد نیاز برای اجرای برنامه یا پردازه در حال اجرا را فراهم و هر دستگاه بسته به کاربری‌اش بین چند بایت تا چندین گیگابایت رم دارد.

تراشه رم

برای تصور بهتر کاربری رم بد نیست بدانید گوشی‌های هوشمند، تلوزیون‌ها، تبلت، دوربین، پخش‌ کننده‌های چند رسانه‌ای، دوربین‌های مدار بسته، کنسول‌های بازی، دستگاه‌های پوز، تجهیزات اینترنت اشیا و… همگی رم دارند. اما تاکنون این پرسش  برایتان پیش آمده که این تراشه بسیار با ارزش از کجا می‌آید؟ این چیپ‌ها توسط چند کمپانی معدود تولید و کل نیاز جهان را تامین می‌کنند.

ممکن است با خود بگویید هنگامی که برای خرید رم کامپیوتر (لپتاپ، دسکتاپ، سرور و…) به بازار می‌روید با برندهای گوناگونی همچون کورسیر، کورشیال، ای‌ دیتا، جی اسکیل،‌ کینگستون و… روبرو می‌شوید و تنوع این برندها بسیار بالاست. اما باید گفت تمامی این برندها ماژول رم تولید می‌کنند که یک بورد شامل تراشه‌های حافظه موقت رم،‌ مدار تغذیه،‌ مدار کنترلر و دیگر عناصر الکتریکی است. خود تراشه رم که بخش اصلی هر ماژول‌ها رم است، تنها توسط 4 کمپانی ساخته می‌شوند و دیگر کمپانی‌ها با خرید تراشه رم از این 4 تولید کننده، ماژول‌های خود را طراحی و تولید می‌کنند. و اما این 4 کمپانی کدامند؟

سامسونگ

تراشه رم

رم GDDR6 در کارت گرافیک استفاده می‌شود

سامسونگ (Samsung) از دهه 1990 تا دهه 2010 و همچنان از همین ابتدای دهه 2020، بیش از 30 سال است که پیوسته عنوان بزرگترین سازنده تراشه رم در دنیا را برای خود حفظ کرده و عملا این بازار را در دست دارد. تراشه‌های رم سامسونگ در طیف گسترده‌ای از محصولات همچون گوشی‌های هوشمند،‌ سخت افزارهای کامپیوتری همچون کارت گرافیک، درایو SSD، ماژول رم، تلوزیون‌های هوشمند، کنسول‌های بازی، دوربین‌ها، خودورهای هوشمند و گجت‌ها و وسایل الکتریکی متنوع که توسط این کمپانی و دیگر کمپانی‌ها تولید می‌شوند بکار می‌روند. در حال حاضر این کمپانی سهم ۴۳.۵ درصدی از بازار تراشه رم را دارد.

در دهه پیشین، سامسونگ بیشترین فروش خود را در سال سه ماهه سوم سال 2016 تجربه کرد که 50.02 درصد بازار را در دست گرفت. بدترین نتیجه را نیز در سه ماهه سوم سال 2013 داشت که تنها 32.7 درصد بازار را در اختیار و کمترین فاصله را با رقیب اصلی خود یعنی SK Hynix داشت؛‌ اس کی هاینیکس در آن زمان موفق شد تا 30 درصد بازار را در دست بگیرد.

تراشه رم

سامسونگ از ابتدا تا به امروز از جمله نوآوران و پیگشگامان این صنعت است. مثلا سامسونگ در سال 1998 اولین رم 256 مگابایتی دنیا را تولید کرد که سریع‌ترین حافظه در دنیا نیز محسوب می‌شد. این کمپانی امروزه نیز اولین تراشه رم 12 گیگابایتی LPDDR5 برای موبایل را تولید انبوه، اولین گوشی دنیا مجهز به رم LPDDR5 را معرفی و همچنین اولین و تنها تراشه 16 گیگابایتی LPDDR5 را تولید و استفاده کرده است. این کمپانی همچنین اولین سازنده رم HBM2 و HBM2E است.

ناگفته نماند سامسونگ از سال 2017 تا به امروز، با پشت سر گذاشتن اینتل، به عنوان بزرگترین سازنده تراشه در دنیا شناخته می‌شود. این کمپانی علاوه بر تراشه رم، تراشه‌های دیگر همچون چیپست اصلی موبایل را برای خود و دیگر سازندگان و طراحان چیپست (همچون کوالکام) تولید می‌کند.

تراشه رم

یک SSD سامسونگ که چیپ تراشه رم و NAND فلش آن مشخص است

تراشه حافظه NAND فلش، سنسور CMOS، تراشه‌های حافظه چند نوعی، تراشه‌های مخابراتی و امنیتی و… از جمله دیگر محصولات نیمه هادی سامسونگ هستند. این تراشه‌های متنوع در تجهیزات مصرفی، صنعتی و تجاری بی‌شماری استفاده می‌شوند. سامسونگ همچنین به مدت چند دهه است بزرگترین سازنده تراشه‌های NAND و V-NAND محسوب می‌شود و بزرگترین سازنده SSD در دنیا نیز به شمار می‌رود. رقیب اصلی سامسونگ در تولید تراشه‌های NAND نیز کمپانی ژاپنی Kioxia است که البته سهم غول کره‌ای از بازار تقریبا دو برابر بیشتر رقیب ژاپنی‌ است.

سامسونگ همچنین پس از سونی بزرگترین سازنده سنسور CMOS در دنیاست و پس از غول ژاپنی که نیمی از بازار سنسورهای CMOS را در دست دارد، مالک 18 درصد آن است.

اس کی هاینیکس

تراشه رم

اس کی هاینیکس (SK Hynix) یک غول تراشه ساز دیگر از کره جنوبی است که دومین سازنده بزرگ تراشه رم در دنیا محسوب می‌شود. همانطور که گفته شد، در دهه پیشین این کمپانی کمترین اختلاف با سامسونگ را در سه ماهه دوم 2013 تجربه کرد. در حال حاضر این کمپانی سهم 30.1 درصدی از بازار تراشه رم را دارد.

این کمپانی بهترین فروش دهه پیشین خود را در سه ماهه چهارم 2018 تجربه و توانست 31.2 درصد بازار را در اختیار بگیرد که 10.1 درصد کمتر از سهم سامسونگ در همان زمان است. بدترین فروشش دهه پیشین اس کی هاینیکس نیز در سه ماهه دوم 2011 با سهم 21.6 درصد رقم خورد؛ در همان زمان سامسونگ 44.8 درصد بازار را در دست داشت.

تراشه رم

این کمپانی در سال 1983 توسط هیوندای تاسیس و هیوندای الکترونیکس نام داشت. در سال 1989 به جایگاه بیستمین سازنده بزرگ تراشه در دنیا رسید و در سال 1999 وارد همکاری با زیرشاخه نیمه هادی ال جی موسوم به LG Semiconductor شد. سرانجام در سال 2001 نام خود را به Hynix که برگرفته از نام Hyundai Electronics است تغییر داد و از گروه هیوندای جدا گشت. اما همچنان به عنوان یک کمپانی مستقل تحت مالکیت هیوندای بود.

در سال 2011، سومین کمپانی خوشه‌ای کره جنوبی موسوم به SK Group که در زمینه‌های مختلف به ویژه الکترونیکی فعالیت دارد، بخشی از سهام هاینیکس را خریداری و تا سال 2012 بزرگترین سهام‌ دار این کمپانی شد. در همان سال نام کمپانی به SK Hynix تغییر یافت و رسما زیرمجموعه‌ای از گروه اس کی شد. جالب است بدانید سامسونگ نیز 1.59 درصد از سهام SK Hynix را در اختیار دارد.

تراشه رم

درایو SSD اس کی هاینیکس و تراشه NAND فلش آن روی یک ویفر سیلیکونی

SK Hynix نیز نوآوری‌های پرشماری دارد؛ برای مثال، در سال 2008 موفق به ساخت اولین رم 2 گیگابایتی برای موبایل شد. این کمپانی در سال 2018 نیز اولین حافظه NAND فلش 96 لایه 4D و در سال 2019 نیز اولین تراشه‌های NAND فلش 128 لایه 4D را تولید کرد. ساخت اولین رم DDR5 (برای کامپیوتر) نیز توسط این کمپانی در سال 2018 رخ داد. اس کی هاینیکس همچنین اولین سازنده رم HBM در دنیاست. ناگفته نماند رم‌های پرسرعت HBM و HBM2 تنها توسط اس کی هاینیکس و سامسونگ تولید و برای ساخت کارت گرافیک کاربرد دارند.

SK Hynix از سال 2017 توانست جایگاه سوم در بین بزرگترین سازندگان تراشه را برای خود حفظ کند. تولیدات این کمپانی علاوه بر تراشه رم، شامل انواع تراشه حافظه به ویژه NAND فلش برای درایوهای حافظه همچون SSD، سنسور CMOS، رم برای کارت گرافیک، ماژول‌های رم و… است و تولیداتش در تجهیزات مصرفی، صنعتی و تجاری و… استفاده می‌شوند. این کمپانی همچنین ششمین سازنده بزرگ NAND فلش در دنیاست و رقیب اصلی‌اش در این عرضه اینتل آمریکایی است. ناگفتنه نماند در مقایسه با بزرگترین سازنده NAND فلش، سهم سامسونگ از بازار 3.7 برابر بیشتر از اس کی هاینیکس است.

میکرون

تراشه رم

میکرون (Micron) یک کمپانی قدیمی آمریکایی است که 42 سال پیش تاسیس شد. این کمپانی نیز در زمینه ساخت تراشه رم و حافظه فعالیت دارد و کمپانی‌های بزرگی همچون هواوی و شیائومی از تراشه‌های ساخت میکرون استفاده می‌کنند. این کمپانی سهم 21 درصدی از بازار دارد.

میکرون که سومین سازنده بزرگ تراشه رم در دنیا محسوب می‌شود،‌ در دهه‌ای که گذشت بهترین فروشش را در سه ماهه چهارم 2013 تجربه کرد که توانست 28.7 درصد از بازار را در اختیار بگیرد. میکرون در نیمه دوم سال 2013 کمترین اختلاف دهه پیشین خود با سامسونگ را داشت و میانگین فروشش تنها 10.65 درصد کمتر از سامسونگ بود. بدترین بازه برای میکرون طی ده سال اخیر نیز نیمه چهارم سال 2012 بود که تنها موفق شد 10.5 درصد از بازار را در اختیار بگیرد؛ در آن زمان فروشش 31.5 درصد کمتر از سامسونگ و 14.5 درصد کمتر از اس کی هاینیکس بود.

تراشه رم

میکرون سال‌هاست که علاوه بر عنوان سومین سازنده بزرگ تراشه رم در دنیا، در حال حاضر عنوان پنجمین سازنده بزرگ تراشه دنیا را نیز در اختیار خود داشته و بالاتر رقبایی همچون برادکام و توشیبا قرار دارد. البته میکرون در چند سال اخیر چند باری جایگاه سومین و چهارمین سازنده بزرگ تراشه در دنیا را نیز اشغال کرده بود. این کمپانی همچنین چهارمین سازنده بزرگ تراشه‌های NAND فلش در دنیاست؛ البته در طول این سال‌ها گاهی در رتبه سوم و پنجم در بین بزرگترین سازندگان تراشه‌های NAND نیز ایستاده بود.

در مقایسه با سامسونگ و اس کی هاینیکس که تنوع تولید تراشه‌هایشان بالاست، میکرون تنها تراشه حافظه موقت (رم) برای گوشی‌های هوشمند، تلوزیون‌ها، گجت‌ها، سخت افزارهای کامپیوتری همچون ماژول رم و کارت گرافیک، رم برای SSD و دیگر وسایل الکتریکی که رم نیاز دارند و تراشه حافظه‌های فلش NAND و NOR برای انواع درایوهای حافظه همچون SSD و فلش‌های USB و… تولید می‌کند. تولیدات این کمپانی علاوه بر محصولات مصرفی، برای محصولات صنعتی و تجاری نیز استفاده می‌شوند.

تراشه رم

درایو SSD کروشیال که از چیپ‌‌های 3D NAND میکرون استفاده می‌کند

این کمپانی ضمن تولید تراشه رم و حافظه برای کمپانی‌های گوناگون، خود نیز مالک برند کروشیال (Crucial) است و محصولاتی شامل درایو SSD، فلش USB و ماژول رم را با این برند و همچنین برند میکرون به بازار عرضه می‌کند. برند لکسار (Lexar) نیز از سال 2006 تا سال 2017 تحت مالکیت میکرون بود.

میکرون 3 کمپانی رقیب خود که سازنده تراشه رم بودند را نیز خریداری کرد. کمپانی آلمانی کینمودا (Qimonda) در سال 2011، کمپانی ژاپنی الپیدیا (Elpida) در سال 2013 و کمپانی تایوانی اینوترا (Inotera) در سال 2016 توسط میکرون خریداری شدند. در بین کمپانی‌های سازنده رم، الپیدیا رقیب اصلی میکرون بود و سهم بیشتری از بازار داشت. الپیدیا حاصل شراکت هیتاچی و NEC ژاپن بود و در سال 2003 صنعت تولید تراشه‌‌های نیمه‌ هادی میتسوبیشی را نیز خریداری کرد که البته در نهایت پس ورشکستی و فروشش، همگی به میکرون رسید.

تراشه رم

میکرون نیز نوآوری‌های بسیاری داشته که از جمله آنان می‌توان به اولین رم DDR3 با ظرفیت 1 گیگابایتی در سال 2006،‌ ساخت اولین کارت حافظه میکرو اس دی یک ترابایتی دنیا در سال 2019 و نوآوری‌های بسیار دیگر اشاره کرد. این کمپانی همچنین از اولین سازندگان رم موبایلی LPDDR5 است و این حافظه‌های موقت را در ظرفیت 8 و 12 گیگابایت تولید کرد. گوشی‌های شیائومی Mi 10 و Mi 10 Pro اولین گوشی‌هایی بودند که از رم‌های LPDDR5 میکرون استفاده کردند؛ این گوشی‌ها تنها 2 روز پس از خانواده سامسونگ گلکسی اس 20، که اولین گوشی‌های دارای رم LPDDR5 بودند، معرفی شدند.

نانیا

تراشه رم

برشی از ک ماژول رم و تراشه‌های رم نانیا

در بین بازیگران اصلی تولید تراشه رم، کم سهم‌ترین آن‌ها کمپانی تایوانی نانیا (Nanya) است که در سال 1995 تولید شد. این کمپانی فقط تراشه رم تولید کرده و این تراشه‌ها در محصولات مختلفی اعم از ماژول رم، گوشی‌های هوشمند، درایوهای SSD (برخی درایوهای SSD رم دارند)، خودروهای هوشمند و دیگر محصولات مصرفی، تجاری و صنعتی کاربرند دارند.

نانیا پس از آنکه الپیدیا توسط میکرون خریداری شد، به جایگاه چهارم در بین بزرگترین سازندگان رم رسید. این کمپانی از آن زمان تا به امروز در جایگاه خود ثابت مانده و همواره درصدی تک رقمی از بازار را در اختیار داشته است. در حال حاضر نیز سهم این کمپانی 3.2 درصد است.

تصویری از PCB یک درایو SSD کورسیر که روی آن تراشه رم نانیا در نقش بافر، تراشه‌های NAND فلش توشیبا و کنترلر فایسون دیده می‌شوند

نانیا در دهه‌ای که گذشت، بیشترین سهم از بازار را در سه ماهه دوم 2012 و سه ماهه دوم 2013 کسب و در هر دو توانست 4.9 درصد بازار را تصاحب کند. در سه ماهه دوم 2012 میکرون 12.5 و الپیدیا 12.9 درصد و در سه ماهه دوم 2013 نیز میکرون 12.9 درصد و الپیدیا نیز 15.2 درصد از بازار را در اختیار داشت. بدترین بازه برای نانیا نیز سه ماهه سوم 2017 و سه ماهه اول 2019 بود که تنها 2.3 درصد بازار را در اختیار داشت.

جالب است بدانید کمپانی تایوانی Inotera که در سال 2016 توسط میکرون خریداری شد، توسط نانیا و کینمودا تاسیس شده بود. نانیا خود نیز با میکرون همکاری و رابطه نزدیکی دارد.

وینباند و پاورچیپ

و اما علاوه بر چهار کمپانی بالا، شمار دیگری نیز در زمینه ساخت تراشه رم فعال هستند که سهم هر کدامشان از بازار زیر 2 درصد است. در بین این سازندگان فرعی، دو کمپانی تایوانی وینباند (Winbond) و پاورچیپ (Powerchip) بیشترین سهم را داشته و رقیب یکدیگر به شمار می‌روند. در بین این دو تولید کننده،‌ وینباند از سال 2011 موفق شد تا پاورتک را پشت سر گذاشته و از آن زمان تا به امروز سهم بیشتری و تقریبا دو برابری نسبت به پاورچیپ دارد.

تراشه رم

ماژول رم لپتاپی DDR3 کینگ اسپک و تراشه‌های رم پاورچیپ

در دهه گذشته، پاورچیپ (PSC) بیشترین سهم از بازار را در سه ماهه اول 2011 تجربه و 2.5 درصد از آن را در اختیار داشت. در همان زمان وینباند سهم 1.9 درصدی داشت. بدترین فروش خود را نیز در سه ماهه سوم و چهارم (نیمه دوم) سال 2011 تجربه و تنها 0.1 درصد از بازار را داشت. در همان زمان وینباند به ترتیب سهم 2.2 و 1.8 درصدی از بازار داشت. سهم امروزی این کمپانی نیز 0.4 درصد است.

تراشه رم

تراشه رم وینباند (برای بافر) روی یک SSHD ساخت سیگیت

و اما برای وینباند نیز بهترین فروش دهه گذشته در سه ماهه دوم 2011 رقم خورد و همانطور که در بالا گفته شد، سهم 2.2 درصدی از بازار داشت. بدترین فروشش نیز متعلق به سه ماهه‌های دوم، سوم و چهارم 2018 است و تنها 0.7 درصد از بازار را در اختیار داشت. در همان زمان پاورچیپ به ترتیب مالک 0.4، 0.3 و مجددا 0.4 درصد از بازار بود. در حال حاضر سهم این کمپانی از بازار 0.8 درصد است.

مجموع سازندگان جزئی نیز در دهه گذشته بیشترین سهم را در سه ماهه اول 2011 کسب و 3.7 درصد از بازار را اشغال کردند. بدترین سهم از بازار را نیز در سه ماهه سوم و چهارم سال 2018 تجربه و تنها 0.5 درصد از بازار را داشتند.