صیانت با نام جدید به مجلس بازگشت؛ سرنوشت اینترنت در دست طرح نظام‌بخشی

طرح جنجالی صیانت با نام جدید «نظام‌بخشی فضای مجازی» به مجلس بازگشته است. این طرح که وعده اینترنت طبقاتی را می‌دهد آینده دسترسی آزاد به اینترنت را تهدید می‌کند.

به‌نظر می‌رسد که تلاش‌ها برای محدودسازی اینترنت در مجلس پایان ندارد. در حالی که با روی کار آمدن دولت جدید امیدها برای کنار گذاشتن طرح صیانت افزایش یافته بود، اکنون طرح نظام ‌بخشی فضای مجازی به‌عنوان جایگزینی برای آن در مجلس اعلام وصول شده است. این طرح که اهدافی مشابه صیانت را دنبال می‌کند زنگ خطری جدی برای آینده اینترنت در ایران است.

بازگشت چراغ‌خاموش یک طرح جنجالی

ماجرا از جایی شروع شد که دولت لایحه خود برای کنترل فضای مجازی را پس گرفت. این عقب‌نشینی اما راه را برای مجلس باز کرد تا نسخه جدیدی از طرح صیانت را به جریان بیندازد. یک عضو کمیسیون فرهنگی مجلس تایید کرده است که کارگروه هنر، رسانه و فضای مجازی به ریاست حمید رسایی این طرح را تدوین کرده است. با این حال سردرگمی در مورد جزئیات و حتی اعلام وصول آن زیاد است؛ به طوری که خود رسایی از اعلام وصول آن اظهار بی‌اطلاعی می‌کند.

این عدم شفافیت و تلاش برای پیشبرد چراغ‌خاموش طرح نشان می‌دهد که نمایندگان مجلس قصد دارند با استفاده از نامی جدید همان اهداف قبلی را دنبال کنند. طرح نظام ‌بخشی فضای مجازی در واقع پوششی جدید برای طرحی است که پیش از این با مخالفت گسترده کاربران و کارشناسان روبرو شده بود.

بیشتر بخوانید

• تصویب لایحه مقابله با محتوای خلاف واقع به بن بست خورد؛ استرداد لایحه با دستور رئیس جمهور
• مجلس دست‌بردار نیست، طرح صیانت دوباره در دستور کار قرار گرفت
• حضور پرتعداد موافقان طرح صیانت، فیلترینگ و محدودسازی اینترنت در مجلس جدید
• گزارش جدید انجمن تجارت الکترونیک از وضعیت اینترنت ایران؛ همچنان بدترین اینترنت جهان را داریم

اینترنت طبقاتی؛ هدف اصلی طرح جدید؟

اگرچه هنوز جزئیات کاملی از این طرح منتشر نشده اما اظهارنظرهای قبلی نمایندگان اهداف اصلی آن را آشکار می‌کند. صحبت از «ایجاد سطح دسترسی» یا همان اینترنت طبقاتی و تعیین تکلیف برای فعالیت پلتفرم‌های خارجی دو محور اصلی هستند که در گذشته نیز مطرح شده بودند.

به نظر می‌رسد هدف نهایی این طرح‌ها کنترل کامل بر جریان آزاد اطلاعات و دسترسی کاربران به اینترنت است. با عقب‌نشینی دولت اکنون مجلس فرصت را برای تحقق رویای قدیمی خود یعنی پیاده‌سازی کامل طرح نظام ‌بخشی فضای مجازی مناسب دیده و به نظر نمی‌رسد از این مسیر کوتاه بیاید.