شرکت اسپیس ایکس بالاخره از شر انفجارهای پیاپی رها شد و توانست در دهمین پرتاب آزمایشی موشک استارشیپ به یک موفقیت بزرگ دست یابد. آیا باید منتظر پرواز به سمت ماه و مریخ باشیم؟
در حالیکه بسیاری فکر میکردند اسپیس ایکس در توسعه موشک استارشیپ به مشکل جدی خورده است، دهمین پرتاب آزمایشی این موشک غولپیکر با موفقیت همراه شد. بهنظر میرسد بالاخره ایلان ماسک از فشارهای شدید ناشی از شکستهای پیاپی این موشک خلاص شده است.
موفقیت موشک استارشیپ؛ برنامهریزی برای سفر بدون سرنشین به مریخ
استارشیپ بزرگترین موشک ساخت بشر است و طول آن به ۱۲۳ متر میرسد. در دهمین پرتاب آزمایشی استارشیپ یک ماموریت یکساعته نگرانکننده را کامل کرد و توانست به ارتفاع ۲۰۰ کیلومتری از سطح زمین برسد. بوستر سوپر هوی موشک پس از جدا شدن در خلیج مکزیک فرود آمده بود و مرحله دوم موشک (همان استارشیپ) نیز توانست پس از انجام ماموریت فرودی کنترل شده در اقیانوس هند داشته باشد.
تشویقهای شدید تیم مهندسان اسپیسایکس نشان میداد که چقدر نسبت به موفقیت موشک استارشیپ خوشحال هستند. برخلاف آزمایشهای قبلی، اینبار استارشیپ نهتنها موفق شد وارد جو زمین شود، بلکه تعداد ماهواره مصنوعی استارلینک را نیز در مدار قرار دارد.
البته مسئله مهم صرفا فرستادن چند ماهواره مصنوعی به مدار زمین نبود. این موشک غولپیکر کلید تحقق آرزوهای ایلان ماسک برای فرستادن فضانوردان، فضاپیماها، ماهوارهها و محمولههای مختلف به مدار زمین است. پس از آن نیز نوبت به ماه و مریخ میرسد.
اسپیس ایکس قرارداری ۲.۹ میلیارد دلاری با ناسا امضا کرده است تا بتواند در سال ۲۰۲۷ فضانوردان آمریکایی را به ماه ببرد. هرچند آنقدر شاهد عدم موفقیت موشک استارشیپ در پروازهای آزمایشی بودیم که بسیاری تصور میکردند چین در رقابت سفر به مریخ پیروز خواهد شد.
این آزمایش نیز با دو روز تاخیر نسبت به تاریخ برنامهریزی شده انجام شد. چراکه برخی مشکلات فنی در سیستمهای زمینی Starbase و شرایط نامساعد جوی احتمال شکست را بالا میبردند.
اهمیت پرواز موفق Starship برای کاوشهای فضایی
برای یادآوری باید گفت که نهمین پرتاب آزمایشی استارشیپ نتوانست به هدف برسد. پرتابهای آزمایشی هفتم و هشتم نیز با انفجارهایی بزرگ خاتمه یافتند و تکههای موشک در سرتاسر کارائیب دیده میشد. پیش از آن نیز یکی از موشکهای استارشیپ روی سکوی پرتاب و هنگام آمادهسازی برای آغاز پرواز منفجر شده بود. انفجار ناشی از دومین پرتاب آزمایشی استارشیپ هم باعث شده بود که بهصورت موقت یک سوراخ در جو زمین ایجاد گردد.
همه اینها نشان میدهند که موفقیت موشک استارشیپ در دهمین پرواز آزمایشی چقدر مهم بوده است. مدیر موقت ناسا نیز با انتشار پستی این دستاورد را به اسپیس ایکس تبریک گفت و یادآور شد که این موشک قرار است در ماموریت آرتمیس 3 فضانوردان را به ماه برگرداند.
بوستر سوپر هوی استفاده شده در موشک استارلینک دارای ۳۳ موتور است و میتواند نیروی رانش باورنکردنی ۱۶.۵ میلیون پوند را تولید کند. در واقع قدرت حمل محموله استارشیپ ۱۰ برابر بیشتر از راکتهای فالکون 9 است که اکنون اسپیس ایکس بهصورت گسترده استفاده میکند.
- اولین موشک چندبار مصرف چین آماده رقابت با اسپیس ایکس
- اسپیس ایکس در سکوت کامل برنامه های عجیب و باورنکردنی ایلان ماسک برای مریخ را پیش میبرد
- سفینه فضایی غولپیکر کریسالیس؛ سفر بیبازگشت هزاران انسان به یک منظومه شمسی دیگر
مهندسان SpaceX در هنگام طراحی این راکت به ارزان و بهینهبودن آن توجه ویژهای داشتهاند. به همینخاطر از فولاد ضدزنگ ارزان در ساخت بدنه استفاده شده و برای سوخت نیز سراغ متان رفتند. ایلان ماسک تاکید دارد که میتوان سوخت این راکت را حتی در مریخ نیز استخراج کرد.
ماموریت روز گذشته با هدف آزمایش مقاومت کاشیهای جدید سپر حرارتی و توانایی استارشیپ برای قرار دادن محموله در مدار زمین انجام شد. همچنین اسپیس ایکس توانسته بود با موفقیت بسیاری از نقاط ضعف موشک استارشیپ را برطرف کند. آنها این ماموریت را را در راستای شعار «سریع شکست بخور و سریع یادبگیر» خود میدانند. به همین خاطر است که راکتها را فراتر از محدودیتهای فنی تست میکنند.
پیش بهسوی حضور انسان در مریخ
با وجود موفقیت اسپیس ایکس در دهمین پرتاب آزمایشی موشک استارشیپ، نشانههای فشار روی راکت در طول پرواز مشخص بودند. بهعنوان مثال فلپهای راکت آتش گرفته بودند و تاب میخوردند. کاشیهای جدید سپر حرارتی راکت نیز هنگام ورود وجدد به جو زمین بهشدت در معرض شعلههای داغ آتش قرار داشتند.
فراموش نکنید که سپر حرارتی مداری استارشیپ طوری طراحی شده که قابلیت استفاده مجدد را داشته باشد. در حالیکه شاتلهای فضایی بازنشسته ناسا به ۹ ماه زمان برای آمادهسازی مجدد سپرهای حرارتی بین دو پرواز نیاز داشتند. با وجود این، شاهد رخدادهای تلخی مثل فاجعه شاتل فضایی کلمبیا بودیم.
قراردارد اسپیس ایکس و ناسا باعث شده که سرعت توسعه این راکت شدت بگیرد. ایلان ماسک باید نسخه تغییریافتهای از این راکت را برای بردن انسانها به ماه آماده کند. در همین رابطه آنها میخواهند از ۱۲ ماه دیگر پروازهای بدون سرنشین استارشیپ به مریخ را شروع کنند.
البته برخی کارشناسان اخبار نجوم احتمال میدهند که چالشهای فنی باعث تاخیر در سفر آزمایشی به مریخ شود. اسپیس ایکس هنوز سوختگیری در مدار زمین را آزمایش نکرده است. آزمایشی بسیار مهم که برای ماموریتهای بیشتر در اعماق فضا ضروری بهنظر میرسد.
با همه چالشها، موفقیت موشک استارشیپ در پرواز آزمایشی دهم باعث شد که بسیاری نسبت به اغاز یک عصر طلایی دیگر در فضا امیدوار شوند.