10 مورد از قدیمی ترین شهرهای ساخته شده روی زمین

قدیمی ترین شهرهای ساخته شده در زمین بسیار پیش از شکل‌گیری امپراتوری‌های بزرگ و شکوهمند تاریخ وجود داشتند. هرچند بسیاری از آنها امروز فراموش شده‌اند یا کمتر کسی از گذشته پر افتخارشان خبر دارد.

امروز می‌خواهیم شما را به روزهای اولیه تمدن انسانی برده و با قدیمی ترین شهرهای زمین آشنا کنیم. معمولا این تصور وجود دارد که در اکثر مناطق جهان انسان‌ها به‌صورت گروه‌های کوچک زندگی می‌کردند و تنها پس از شکل‌گیری تمدن‌های برجسته شهرها مطرح شدند. هرچند چنین تصوری کاملا اشتباه است.

فهرست مطالب

قدیمی ترین شهرهای زمین؛ سفری جذاب به دل تاریخ بشر

یافته‌های باستان شناسی نشان داده است که قدمت شهرهای موردنظر حتی به پیش از شروع تاریخ می‌رسد. امروزه شهر به‌عنوان یک مرکز جمعیتی بزرگ که توسط مجموعه‌ای از قوانین اداره می‌شود تعریف می‌گردد. هرچند تعریف شهر در دوران باستان کمی فرق دارد. از نظر دانشمندان مراکز جمعیتی بزرگ و متراکم با تنوع اجتماعی می‌تواند به‌عنوان شهر تعریف گردد. با همین معیار نگاهی به قدیمی ترین شهرهای ساخته شده در زمین خواهیم داشت.

دمشق در سوریه

در سال‌های اخیر دمشق بیشتر با جنگ داخلی و ساختمان‌های ویرانه‌شده شناخته شده است. هرچند جالب است بدانید که قدمت این شهر به ۱۲ هزار سال پیش می‌رسد. بسیاری از شهرهای جهان بارها به دلایل مختلف رها شده و سپس مسکونی شده‌اند. هرچند دمشق برای هزاران سال به‌صورت پیوسته میزبان جمعیت‌های گوناگون بوده است.

این شهر یکی از مراکز تجاری و فرهنگی مهم جهان باستان محسوب می‌شد و آثار معماری تمدن‌های مختلف را در دل خود دارد. شناخته شدن به‌عنوان شهری در میانه مسیرهای تجاری آسیا، آفریقا و اروپا نیز سبب شد که دمشق همیشه مورد توجه حکومت‌ها قرار بگیرد.

اریحو در کرانه باختری رود اردن

اریحو هم یکی از قدیمی ترین شهرهای زمین است و هم با تاریخچه عجیب خود همه را شگفت‌زده می‌کند. دانشمندان توانستند در کاوش‌های خود آثار و ویرانه‌های مرتبط با ۲۰ تمدن مختلف را شناسایی کنند که روی بقایای نسل پیشین ساخته شده بودند. قدیمی‌ترین آنها نیز به ۱۱ هزار سال پیش مربوط می‌شود.

حدود ۱۰ هزار سال پیش مردم این شهر تصمیم گرفتند برای محافظت از خود در برابر حمله حیوانات وحشی و اقوام مهاجم دیوارهایی را بسازند. آنها همچنین از سیستم آبیاری خاصی برای کشاورزی استفاده می‌کردند. جالب اینکه در کتاب مقدس گفته شده موسی پیامبر دیوارهای اریحو را خراب کرد. البته که به‌جز پیدا شدن دستخط موسی در مصر نشانه‌ای از حضور او در این شهر مشاهده نشده است.

قدیمی ترین شهرهای کره زمین؛ اریدو

اریدو در عراق امروزی قرار دارد و یکی از اولین شهرهای منطقه میان‌رودان محسوب می‌شود. نام این شهر به معنای مکان نیرومند یا مکان هدایت است. برخی کارشناسان اریدو را مهد تمدن انسانی می‌دانند. چراکه جایگاه بسیار ویژه‌ای در تمدن سومر داشته است. آثار مرتبط با خدایان قدرتمند بین‌النهرین را می‌توان در اریدو یافت.

مردم سومر باور داشتند که پادشاهان آسمانی حکومت خود را از این شهر آغاز کردند. در ابتدا الولیتم پادشاه شد و برای ۲۸۸۰۰ سال حکمرانی کرد. پس از اون نوبت به الالنگار رسید تا ۳۶۰۰۰ سال در زمین پادشاهی کند. پس از آن نیز دو پادشاه در مجموع برای ۶۴۸۰۰ سال کنترل این شهر را در دست داشتند. در این زمان اتفاقی نامشخص رخ می‌دهد و شهر سقوط می‌کند.

بیشتر بخوانید

• راز شهر گمشده آنکور فاش شد؛ کلان‌شهری عظیم که قرن‌ها زیر جنگل مخفی شده بود
• سدوم و عموره، شهرهایی که با آتش و گوگرد نابود شدند؛ آیا بیگانگان باستانی این شهرها را نابود کردند؟
• 5 شهر افسانه‌ای گمشده که هرگز پیدا نشدند

برخلاف متون اسطوره‌ای تمدن سومر دانشمندان بر این باور هستند که قدمت اریدو به ۷۴۰۰ سال پیش می‌رسد. نسل‌های مختلف خانه‌های خود را روی ویرانه‌های افراد پیشین ساختند؛ اما به دلایل نامشخص شهر پس از گذشت چند هزار سال متروک شد. تا اینکه در نهایت در قرن بیستم از دل خاک بیرون آمد.

واراناسی در هند

واراناسی یکی از قدیمی ترین شهرهای زمین محسوب می‌شود. هرچند که در مورد قدمت آن کمی اختلاف نظر وجود دارد. بر اساس اسطوره‌های هندی این شهر توسط شیوا (خدای هندوها) حدود ۶ هزار سال پیش بنیان گذاشته شد. هرچند کارشناسان قدمت آن را بین  ۳ تا ۵ هزار سال می‌دانند.

در این شهر معبدهای زیادی وجود دارد و به‌طور کلی به‌عنوان پایتخت مذهبی هندوها شناخته می‌شود. قرار داشتن شهر در کنار رودخانه گنگ نیز باعث شده که ارزش مذهبی آن دو چندان شود. چراکه بر اساس باور هندوها غسل در این رودخانه باعث آمرزش گناهان می‌شود. جالب اینکه در بسیاری از مناطق این شهر هنوز بافت قدیمی و سنتی مشاهده می‌شود.

قدیمی ترین شهرهای کره زمین؛ بیبلوس

در ۴۵ کیلومتری بیروت در لبنان می‌توانید بیبلوس را مشاهده کنید. شهری که یادگار تمدن فینیقیه است و قدمت آن به ۵۰۰۰ سال می‌رسد. واژه انگلیسی Bible (کتاب مقدس) از نام این شهر گرفته شده است. چراکه بیبلوس بندری مهم برای صادرات پاپیروس بود و از پاپیروس نیز برای نوشتن کتاب‌های مذهبی استفاده می‌شد.

تمدن فینیقیه اولین الفبای جهان را در این شهر توسعه دادند. الفبایی که بعدا پایه‌گذار خط نوشتاری یونانی و لاتین شد. همچنین این شهر به‌خاطر قرار گرفتن در نزدیکی مدیترانه نقش مهمی در تجارت بین فینیقیه و مردمان سازنده اهرام مصر داشت.

شهر سوخته در ایران

شهر سوخته یکی از قدیمی ترین شهرهای ایران و کره زمین محسوب می‌شود. قدمت این شهر به ۵۰۰۰ سال پیش می‌رسد و می‌توان نشانه‌های وجود تمدنی پیشرفته را در آن مشاهده کرد. شهر سوخته دارای خیابان‌های منظم بود و مردم نیز از آجر و سفال برای ساخت خانه استفاده می‌کردند. همچنین می‌توان نشانه‌های یک سیستم آبرسانی و فاضلاب اولیه را در شهر مشاهده کرد.

عجیب اینکه در شهر سوخته می‌توان آثار مرتبط با دانش پیشرفته پزشکی را نیز دید. اولین چشم مصنوعی جهان، قالب سفالی برای دندان و عمل‌های جراحی مختلف همگی نشان از وجود یک تمدن شگفت‌انگیز دارند.

قدیمی ترین شهرهای کره زمین؛ جیرفت

در میان مراکز تمدنی جهان جیرفت نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. قدمت این شهر به حدود ۴۸۰۰ سال پیش می‌رسد و از ویژگی‌های برجسته آن می‌توان به معماری منظم و بافت دقیق شهری اشاره کرد. مردم این منطقه از خشت برای ساخت خانه‌های خود استفاده می‌کردند و نشانه‌هایی از شکل گرفتن یک زبان نوشتاری اولیه در جیرفت وجود دارد.

جیرفت همچنین از نظر هنری بسیار پیشرفته بوده است. ظروف سفالی، جواهرات ساخته شده با فیروزه و سنگ‌های حکاکی شده با ظرافت بالا همگی نشان از اهمیت هنر در میان مردم این منطقه دارند.

اوروک در عراق

قدمت اوروک هم حدود ۴۸۰۰ سال است و یکی از شهرهای مهم تمدن سومر محسوب می‌شود. در این شهر بود که مردم سومر خط میخی و نظام اداری خاص خود را شکل دادند. همچنین اوروک به‌عنوان زادگاه گیلگمش (قهرمان اسطوره‌ای سومری‌ها) شناخته می‌شود.

وجود دیوارهای دفاعی در اطراف شهر (در افسانه‌ها ساخته شده توسط گیلگمش) و معبدهای متعدد نشان می‌دهند که اوروک جایگاه سیاسی مذهبی ویژه‌ای نیز داشته است. داده‌های باستان‌شناسی ۸ بار بازسازی این شهر را روی ویرانه‌های باقیمانده از نسل‌های پیشین نشان می‌دهند.

حلب در سوریه

باستان‌شناسان به حلب به‌عنوان گنج کشف نشده نگاه می‌کنند. این شهر بسیار قدیمی برای ۵۰۰۰ سال میزبان انسان‌های مختلف بوده است. شهر کنونی نیز دقیقا روی ویرانه‌های باستانی قرار دارد. به همین خاطر بسیاری معتقد هستند که رازهای بسیاری را پنهان کرده است.

قرار داشتن در مسیر کاروان‌های تجاری باعث شده بود که حلب به‌عنوان یک مرکز بازرگانی شناخته شود.

قدیمی ترین شهرهای جهان، آتن

در پایان لیست قدیمی ترین شهرهای جهان به آتن می‌رسیم. شهری که از حدود ۵۰۰۰ سال پیش مسکونی بوده است. آتن به‌عنوان مهد فلسفه و دموکراسی شناخته می‌شود و توانسته شخصیت‌های بزرگی همچون سقراط، افلاطون و ارسطو را به جهان تقدیم کند.

شهر آتن مملو از بناهای قدیمی شگفت‌انگیز است و می‌تواند برای علاقه‌مندان به تاریخ و تمدن‌های پیشین همچون بهشت باشد. این شهر همچنین به‌عنوان مهد تمدن غرب نیز معروف است.