گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
چرا تولید خودروهای مونتاژی به طور قابل توجهی کاهش یافته است؟ در این مطلب علل این موضوع را بررسی میکنیم و بیشتر توضیح خواهیم داد.
خودروسازان چینی متخصص ورود به بازارهای تحریم شده از سوی غرب هستند و سند این ادعا، ایران و روسیه است! درست زمانی که تحریمهای بین المللی بر سر کشور آوار شد و نمایندگیهای معتبر شرکتهای اروپایی، ژاپنی و کرهای از بازار رخت سفر بستند، چینیها سبز شدند و با مونتاژیهای ارزان قیمت و البته آپشنال، بازار را تسخیر کردند و همین اتفاق پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین برای مسکو افتاد!
پس از سالها فعالیت مداوم چینیها در ایران، هم اکنون آمارهای جدید نشان میدهد که سهم مونتاژکاران چینی از تولید کل خودرو در کشور کاهش چشمگیری داشته است. آیا این اتفاق مهم ارتباطی به فعال سازی مکانسیم ماشه از سوی کشورهای اروپایی دارد؟
کاهش قابل توجه تولید خودروهای مونتاژی
مطابق با گزارش جامع انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه سازان پایتخت، در سه فصل ابتدایی سال 1404، سهم شرکتهای مونتاژکننده از جمله مدیران خودرو، کرمان موتور و بهمن موتور از کل تولید خودرو در کشور، تنها 17.3 درصد بوده، حال آنکه نسبت به بازه مشابه سال 1403، افت 3.7 درصد کاهش تولید داشتهایم.
نه تنها مونتاژکاران بخش خصوصی که خودروسازان دولتی از جمله ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو نیز شرایط مشابهی داشتهاند. آمارهای سامانه کدال نشان میدهد که این سه خودروساز از ابتدای سال تا به امروز حدود 605 هزار و 784 دستگاه تولید کردهاند، در حالی که در بازه مشابه سال قبل این رقم 636 هزار و 716 دستگاه بوده است. (کاهش تقریبی 31 هزار دستگاه خودرو در یک سال)
البته آمار تفکیکی نشان میدهد که آبی پوشان جاده مخصوص در این بازه 9 ماهه تولید خود را افزایش داده و نسبت به سال قبل رکورد زدهاند. اما در مجموع باید گفت سه شرکت فوق کاهش تولید داشتهاند. حالا پرسش مهم این است که چرا تولید خودروهای مونتاژی کاهش پیدا کرده است؟ بیایید عوامل دخیل در این ماجرا را بررسی کنیم.
- هشدار: مهلت ابطال گواهی اسقاط خودرو به ۷ روز کاهش یافت
- قیمت جدید محصولات ایران خودرو اعلام شد – 23 دی ماه 1404
چرا تولید خودروهای چینی کاهش یافته؟
مکانیسم ماشه
علل مختلفی باعث کاهش تولید خودروهای چینی شده که مهمترین آن، فعال شدن مکانیسم ماشیه توسط کشورهای اروپایی است. براساس این مکانیسم که از سوی شورای امنیت ملی تعریف شده، در صورتی که ایران به تعهدات خود عمل نکند، کشورهای طرف برجام میتوانند تمام تحریمهای پیشین که کشورمان درگیر آنها بود را دوباره احیا کنند.
متاسفانه بعد از کشیده شدن ماشه، ایران در همکاریهای بین المللی خود با بسیاری از کشورها دچار مشکل شد و به اعتقاد کارشناسان همین عامل میتواند به کاهش تولید خودروهای چینی در کشور منجر شده باشد. وقتی پای تحریمهای بین المللی وسط میآید، یعنی درگیر معادلات پیچیدهای شدهایم که تنها یکی از مهمترین آنها، قطع روابط بانکی با دنیاست. کشورهای عضو شورای امنیت ملی در چنین شرایطی فشار سیاسی و اقتصادی وارد میکنند و طبیعی است که چین هم همین مسیر را در پیش بگیرد.
کاهش صادرات نفت
عامل مهم بعدی، کاهش صادرات نفت است که از پیامدهای فعال سازی مکانیسم ماشیه خواهد بود. در شرایط تحریمی، انتقال پول از ایران به چین کار آسانی نبود و شرکتهای داخلی سعی میکردند درآمد حاصل از فروش نفت را با قطعات خودرویی مبادله کنند، اما از آنجایی که فروش نفت افت قابل توجهی داشته، میتوان نتیجه گیری کرد که قطعات کمتری توسط بخش خصوصی به کشور وارد شده است.
- خودروسازان در 9 ماه اخیر چقدر خودرو تولید کردهاند؟
- چندخودروییها اقدام کنند؛ سهمیه بنزین فقط برای یک خودرو واریز میشود
بی ارزش شدن پول ملی
و سومین دلیلی که میتواند دال بر کاهش تولید خودروهای مونتاژی چینی باشد، افت شدید ارزش پول ملی است. اگر همین چندین ماه اخیر را در نظر بگیریم، میبینیم که پول ملی تا چه اندازه ارزش و جایگاه خود را در رویه تجارت بین الملل از دست داده است. شرکتهای مونتاژکار قطعات منفصله را از چین به کشور میآورند و سپس به ریال میفروشند، اما باید پول قطعات را به دلار بپردازند. گرچه سودی که بخش خصوصی میکند در مقایسه با کشورهای دیگر بیشتر است، اما باز هم نمیتواند پاسخگوی تورم موجود در کشور باشد.
تداوم تحریم های غرب
تحریمهای آمریکا از سال 1397 شمسی آغاز شده، اما تأثیر آن با سه عامل دیگر باعث شده وضعیت بغرنج خودروسازان تشدید شود. مهمترین مانع همکاری چین با ایران، تحریمهای گستردهای بودند که از همان سال توسط دونالد ترامپ وضع شد و تا امروز ادامه پیدا کرده است. در آن زمان بسیاری از خودروسازان چینی از بازار ما خارج شدند و آنهایی که ماندند، شرایط نسبتا سختی را تجربه کردند و حالا به نظر میرسد شرایط به شدت سخت و طاقت فرسا شده است.
- مدیر سامانه یکپارچه خودروهای وارداتی: 4 هزار خودروی وارداتی جدید تا پایان سال عرضه میشود
- ورود خودروهای وارداتی به منطقه آزاد امیرآباد مازندران آغاز شد
عوامل کاهش عرضه خودروهای مونتاژی
گفتیم که کاهش تولید خودروهای مونتاژی به خاطر 4 عامل مهم و اثرگذار بوده، اما چرا عرضه کمتر از قبل شده است؟ به گفته یکی از کارشناسان صنعت خودرو، دو عامل بیش از پیش تأثیر گذاشته که یکی از آنها سیاسی و دیگری اقتصادی است.
عامل اقتصادی، حذف ارز ترجیحی بوده که فرآیند آن از مدتی پیش توسط بانک مرکزی آغاز شده است. به دنبال این وضعیت، ارز کمتری به شرکتها و تولیدکنندهها تزریق شد و قیمت ارز هم به طرز چشمگیری افزایش یافت. خودروسازان بخش خصوصی با این وضعیت بغرنج، توانایی خرید انبوه قطعات منفصله خودرو را از چین از دست دادند.
عامل سیاسی، تحریمهایی است که به دنبال فعال سازی مکانیسم ماشه اعمال شدهاند. شرکتهای چینی تحت فشارهای شدید بین المللی قرار گرفتهاند و چاره آنها در قطع یا محدودسازی ارتباط با شرکتهای ایرانی است. تهاتر پول نفت با قطعات منفصله سخت شده و همانطور که گفتیم دیگر روشهای دور زدن از بین رفته است.
به باور این کارشناس، در موقعیت کنونی خودروسازانی میتوانند دوام بیاورند که تولید داخلی خود را توسعه دادهاند. باید پذیرفت که تأمین قطعات منفصله با محدودیت مواجه شده و دیگر نمیتوان روی این بخش حساب زیادی باز کرد. البته حتی ایران خودرو و سایپا هم در سبد محصولات خود مونتاژی دارند و برای تأمین بعضی از قطعات خودرویی به چین وابستهاند.
ارزیابی وضعیت بازار خودرو در آینده
به گفته کارشناسان بازار خودرو، خودروساز در حال حاضر مجبورند که با دلار 140 هزار تومانی قطعات لازم خود را خریداری کنند و سپس با قیمتی که از سوی دولت تعیین میشود، بفروشند. این موضوع باعث شده تا نقدینگی آنها کاهش یابد و دچار مشکل شوند. کریمی سنجری از کارشناسان صنعت خودرو میگوید:
قطعا خودرو در بازار با رشد قیمت مواجه میشود، زیرا میزان عرضه خودرو کاهش پیدا میکند، هم مونتاژکاران و هم خودروسازان داخلی با کاهش تولید مواجه هستند و در ادامه نیز قطعا روند تولید کاهشی خواهد بود؛ بنابراین، بازار با کاهش عرضه و افزایش قیمت مواجه میشود.
ایشان معتقد است که هنوز جا برای افزایش قیمت مجدد وجود دارد و بهای محصولات خودروسازان با ارز باید هماهنگ شود. البته یک راهکار وجود دارد و آن افزایش واردات خودرو است. به باور او اگر قیمت گذاری دستوری ادامه داشته باشد، اختلاف قیمت کارخانه با بازار آزاد افزایش مییابد.