سه‌شنبه هم گذشت، خبری نشد؛ کلاف سردرگم اینترنت در میان وعده‌های توخالی

روز سه‌شنبه ۳۰ دی‌ماه که قرار بود طبق وعده برخی نمایندگان مجلس، نقطه پایان «خاموشی بزرگ دیجیتال» باشد، به پایان رسید؛ اما اینترنت همچنان قطع است و کاربران ایرانی در بلاتکلیفی مطلق میان وعده‌های رنگارنگ مسئولان و واقعیت تلخ فیلترینگ دست‌ و پا می‌زنند.

قرار بود سه‌شنبه روز موعود باشد. محمد سراج، نماینده مجلس، با قاطعیتی مثال‌زدنی از وصل مجدد اینترنت تا سه‌شنبه خبر داده بود. اما حالا که عقربه‌های ساعت از مهلت تعیین‌شده عبور کرده‌اند، نه تنها خبری از بازگشت اینترنت بین‌الملل نیست، بلکه تناقض در گفتار و رفتار تصمیم‌گیران بیش از هر زمان دیگری آشکار شده است. سوال اینجاست: چرا با وجود دستور صریح رئیس‌جمهور و فشارهای اقتصادی، دکمه وصل فشرده نمی‌شود؟

جنگ روایت‌ها؛ از دستور رئیس‌جمهور تا فشار تندروها

ریشه این خلف وعده را باید در شکاف عمیق میان نهادهای قدرت جستجو کرد. در حالی که رئیس‌جمهور دستور رفع محدودیت‌ها را صادر کرده و معاون علمی او وعده عادی‌سازی تا آخر هفته را داده بود، جریان‌های تندرو نظیر حمید رسایی نه‌تنها از وضعیت فعلی راضی نیستند، بلکه معتقدند قطع اینترنت باید زودتر انجام می‌شد.

این دوگانگی زمانی خطرناک‌تر می‌شود که بدانیم طیفی از نمایندگان به دنبال مسدودسازی دائمی و تغییر شکل اینترنت هستند. ظاهراً زورِ مخالفانِ اینترنت آزاد، فعلاً بر دستورات اجرایی پاستور می‌چربد و پرونده در شورای عالی امنیت ملی دست‌به‌دست می‌شود.

بازی با اعصاب کاربران: از گوگلِ لحظه‌ای تا سکوت وزیر

در این میان، رفتار وزارت ارتباطات بیشتر به نمک پاشیدن روی زخم شباهت دارد. ستار هاشمی در جلسه با نمایندگان مجلس حاضر می‌شود اما به جای اعلام زمان دقیق، سکوت می‌کند و از مردم می‌خواهد فعلاً با «موتور جستجوی بومی» سر کنند.

از سوی دیگر، شاهد مانورهای عجیب فنی هستیم؛ یک روز گوگل برای ساعاتی باز می‌شود و روز دیگر دسترسی ناپایدار به ChatGPT و DeepSeek روی برخی اپراتورها برقرار می‌گردد. اما گزارش‌های دقیق نت‌بلاکس نشان می‌دهد که همه این‌ها سرابی بیش نیست و ترافیک واقعی اینترنت همچنان نزدیک به صفر است. این رفتارها شائبه تست نهایی شبکه ملی اطلاعات و عادت دادن مردم به اینترنت محدود را تقویت می‌کند.

نتیجه‌گیری: اینترنت گروگانِ چه چیزی است؟

آیا مشکل فنی است؟ قطعاً خیر. آیا مشکل امنیتی است؟ با فروکش کردن التهابات، این بهانه نیز رنگ باخته است. آنچه امروز شاهد آن هستیم، سرگردانی میان سناریوهای مختلف است؛ از تلاش برای تصویب طرح‌های پلیس فتا گرفته تا ایده‌هایی برای اینترنت طبقاتی و محدود کردن پلتفرم‌های بزرگ.

وعده «سه‌شنبه» هم پوچ از آب درآمد تا ثابت شود در نبود شفافیت، حتی مرحله‌بندی رفع محدودیت‌ها نیز تنها واژه‌ای برای خریدن زمان است. مردمی که راه دور زدن فیلترها را یافته‌اند، اکنون منتظر اقدامی عملی هستند، نه تاریخ‌هایی که یکی پس از دیگری منقضی می‌شوند.