پاسخ به پرسش دیرینه تنهایی زمین در کیهان نزدیک است. اخترشناسان فعالانه قصد دارند نشانههای حیات بیگانه را در جو سیارات دور با تحلیل مولکولی شناسایی کنند.
با کشف بیش از ۶,۰۰۰ سیاره فراخورشیدی، تحلیل ترکیب جو سیارات فراخورشیدی به روشی کلیدی برای یافتن حیات تبدیل شده است. این روش بر اساس «بارکدهای» نوری منحصربهفرد مولکولهای اتمسفری کار میکند که نور ستاره را هنگام عبور از جو سیاره فیلتر میکنند.
شناسایی مولکولهای حیاتی در جو فراخورشیدی
تلسکوپ فضایی جیمز وب در حال بررسی جو سیارات فراخورشیدی متنوعی است. با وجود چالشها، شناساییهای قابل اعتماد و تکرارپذیری از مولکولهای سادهای مانند متان، کربن دیاکسید و آب در اتمسفر این سیارات انجام شده است.
در سال ۲۰۲۵، ادعای بزرگی مبنی بر کشف دیمتیل سولفید (DMS)، یک زیستنشانگر بالقوه، در جو سیاره K2-18b مطرح شد. این مولکول روی زمین توسط فیتوپلانکتونهای اقیانوسی تولید میشود و کشف آن در K2-18b که ممکن است سیارهای پوشیده از اقیانوس باشد، میتوانست نشانهای از حیات میکروبی دریایی باشد.
با این حال، بررسیهای مجدد توسط محققان دیگر در همان سال ۲۰۲۵، تردیدهایی را درباره صحت این کشف به دلیل انتخاب بارکدهای مولکولی در تحلیل دادهها ایجاد کرد. شناسایی جو سیارات سنگی هماندازه زمین با JWST دشوار است، اما مأموریتهای آتی افقهای روشنی را نوید میدهند.
- بررسی دستاوردهای مهم و تاریخی نجوم در سال 2025
- تلسکوپ جیمز وب یکی از عجیبترین سیارات تاکنون را کشف کرد
- بهترین و بزرگترین اکتشافات نجومی در سال ۲۰۲۵
مأموریتهای فضایی نسل جدید برای کشف حیات
چندین مأموریت فضایی برنامهریزیشده، اطلاعات بسیار بیشتری را در مورد سیاراتی که ممکن است شبیه زمین باشند، فراهم خواهند کرد:
- تلسکوپ پلاتو (Plato) آژانس فضایی اروپا، با پرتاب برنامهریزیشده در سال ۲۰۲۶، سیاراتی بسیار شبیهتر به زمین و مناسب برای طیفسنجی عبوری را شناسایی خواهد کرد.
- تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن (Nancy Grace Roman Space Telescope) ناسا که برای پرتاب در سال ۲۰۲۹ آماده میشود، تکنیکهای کوروناگرافی را توسعه خواهد داد. این تکنیکها امکان حذف نور ستاره را فراهم کرده و سیارات کمنورتر در مدار ستارگان نزدیک را میتوان به طور مستقیم مطالعه کرد.
- تلسکوپ آریل (Ariel) آژانس فضایی اروپا، با پرتاب در سال ۲۰۲۹، یک مأموریت طیفسنجی عبوری اختصاصی است که برای تعیین ترکیبات جو سیارات فراخورشیدی طراحی شده است.
- رصدخانه جهانهای قابل سکونت (Habitable Worlds Observatory یا HWO) ناسا در مراحل برنامهریزی است. این مأموریت با استفاده از یک کوروناگراف، حدود ۲۵ سیاره شبیه زمین را بررسی خواهد کرد و به دنبال نشانههای مختلف قابلیت سکونت خواهد گشت. HWO قادر به شناسایی نشانههای نوری اکسیژن و سایر گازهای مشخصه جو زمین و همچنین «رد لبه سرخ پوشش گیاهی» (vegetation red edge) خواهد بود. این تلسکوپ حتی میتواند نقشهای با وضوح پایین از سطح سیاره را از تغییرات نور بازتابی در حین چرخش قارهها و اقیانوسها بازسازی کند.
- هیجانانگیزترین اکتشافات سیارات فراخورشیدی در سال ۲۰۲۵
- روشهای کشف سیارات فراخورشیدی؛ اخترشناسان چگونه دنیاهای بیگانه را میبینند؟
آینده درخشان به نظر میرسد و با پرتاب فضاپیماهای جدید در سالهای آینده، ممکن است به پاسخ این پرسش نزدیک شویم که آیا زمین در میزبانی حیات منحصر به فرد است یا خیر.
گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 






