Excoino

هشدار دبیر سابق شورای عالی فضای مجازی: دکمه «قطع اینترنت» تا ۳ سال دیگر از کار می‌افتد!

دبیر اسبق شورای عالی فضای مجازی در هشداری صریح به سیاست‌گذاران، اعلام کرد که دوران استفاده از ابزار قطع اینترنت برای کنترل بحران‌ها به سر آمده و با ظهور فناوری‌هایی نظیر استارلینک، تا کمتر از سه سال دیگر، عملاً امکان مسدودسازی شبکه وجود نخواهد داشت.

در عصر تحول دیجیتال، اینترنت دیگر یک کالای لوکس نیست؛ بلکه هم‌ردیف آب، برق و گاز، به شریان حیاتی زیست‌بوم اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است. نگاهی به تحولات تکنولوژیک جهان نشان می‌دهد که دیوارهای فیلترینگ هر روز کوتاه‌تر می‌شوند و پافشاری بر روش‌های سنتی انسداد، نه تنها کارایی خود را از دست داده، بلکه هزینه‌های امنیتی و مالی سنگینی را به کشور تحمیل می‌کند. سید ابوالحسن فیروزآبادی، چهره نام‌آشنای حکمرانی سایبری، با ترسیم افقی از آینده نزدیک، معتقد است که حکومت‌ها باید به جای جنگیدن با تکنولوژی، ابزارهای حکمرانی خود را به‌روز کنند.

استارلینک و پایان انحصار دولت‌ها بر اینترنت

یکی از کلیدی‌ترین بخش‌های تحلیل فیروزآبادی، اشاره به پروژه انقلابی اینترنت ماهواره‌ای است. به گفته او، انحصار دولت‌ها در کنترل دروازه‌های ورودی اینترنت رو به پایان است. پروژه‌هایی مانند استارلینک و منظومه‌های ماهواره‌ای رقیب که توسط چین و اروپا در حال توسعه هستند، به زودی چتر اینترنت را مستقیماً بالای سر کاربران باز می‌کنند.

نکته ترسناک برای طرفداران فیلترینگ اینجاست که شرکت‌هایی مثل اپل، در حال ادغام قابلیت اتصال مستقیم ماهواره‌ای در گوشی‌های هوشمند هستند. این یعنی در آینده‌ای بسیار نزدیک (شاید ۲ تا ۳ سال)، هر شهروند یک گیرنده سیار اینترنت آزاد در جیب خود خواهد داشت. در چنین شرایطی، تصویب قوانین منع استفاده یا جمع‌آوری تجهیزات، همان‌قدر بیهوده خواهد بود که جنگ با دیش‌های ماهواره تلویزیونی در دهه‌های گذشته بی‌نتیجه ماند.

مطالب مرتبط

بازار ۵۰ هزار میلیاردی فیلترشکن؛ هزینه شکست فیلترینگ

بخش تکان‌دهنده دیگر این تحلیل، اعتراف به شکست سیاست‌های فعلی فیلترینگ است. آمارهای ارائه شده نشان می‌دهد که گردش مالی بازار سیاه فیلترشکن‌ها به عدد نجومی ۴۰ تا ۵۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. این رقم یعنی خروج گسترده ارز از کشور و تحمیل هزینه‌ای کمرشکن به سبد خانوار، آن هم برای دسترسی به سرویسی که باید رایگان یا ارزان باشد.

همچنین بخوانید

فیروزآبادی تأکید می‌کند که سیاست مسدودسازی پلتفرم‌ها، تنها باعث شده تا کاربران برای امور روزمره به وی‌پی‌ان‌های ناامن پناه ببرند؛ موضوعی که امنیت سایبری کل کشور را به خطر انداخته و راه نفوذ بدافزارها را هموار کرده است. وقتی هزینه امنیتی یک تصمیم (فیلترینگ) از هزینه زندگی مردم فراتر می‌رود، عقلانیت حکم می‌کند که حاکمیت ریسک‌های امنیتی را بپذیرد تا معیشت مردم فلج نشود.

کوچ اجباری یا اعتماد‌سازی؟

در بحث پلتفرم‌های خارجی، این مقام سابق ضمن اشاره به خطرات امنیتی پیام‌رسانی مثل واتساپ (که آن را تحت سلطه اسرائیل می‌داند)، راهکار را در مسدودسازی نمی‌بیند. تجربه نشان داده است که مردم را نمی‌توان به زور از تکنولوژی جدا کرد. اگر هدف، حمایت از پلتفرم‌های داخلی است، این مسیر از جاده «اعتمادسازی» می‌گذرد، نه «انسداد». همان‌طور که مردم به سیستم بانکی اعتماد دارند، اگر قوانین حریم خصوصی در پلتفرم‌های بومی شفاف و تضمین‌شده باشد، مهاجرت کاربران به صورت طبیعی رخ خواهد داد.

نتیجه‌گیری: پیام نهایی واضح است؛ تکنولوژی منتظر مجوز قانون‌گذار نمی‌ماند. اگر حاکمیت تا ۲ سال آینده روش‌های مدرن حکمرانی سایبری (بدون قطع سرویس) را یاد نگیرد، با واقعیتی روبرو خواهد شد که در آن دکمه فیلترینگ وجود خارجی ندارد.