Excoino

خسارت روزانه ۵ هزار میلیارد تومانی قطعی اینترنت؛ تاب‌آوری کسب‌وکارهای آنلاین فقط ۲۰ روز است!

وزیر ارتباطات در آماری تکان‌دهنده پرده از ابعاد هولناک خسارت قطعی اینترنت برداشت و اعلام کرد که تداوم وضعیت فعلی، روزانه ۵ هزار میلیارد تومان به پیکره اقتصاد کلان کشور ضربه می‌زند و کسب‌وکارهای اینترنتی در آستانه ورشکستگی قرار دارند.

در حالی که بحث بر سر وصل شدن یا نشدن اینترنت اغلب به مسائل فنی و امنیتی تقلیل داده می‌شود، واقعیت میدان حکایت از یک خونریزی شدید اقتصادی دارد. اکوسیستم اقتصاد دیجیتال که قرار بود پیشران توسعه کشور باشد، اکنون زیر تیغ محدودیت‌ها نفس‌های آخر را می‌کشد. اظهارات صریح ستار هاشمی نشان می‌دهد که ماجرا دیگر فقط عدم دسترسی به اینستاگرام نیست؛ بلکه صحبت از به خطر افتادن معیشت ۱۰ میلیون ایرانی و نابودی زیرساخت‌هایی است که تاب‌آوری‌شان به شماره افتاده است.

زلزله ۵ هزار میلیاردی در اقتصاد؛ تفکیک هسته و پوسته

ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در نشستی تخصصی با تفکیک لایه‌های مختلف خسارت، آماری را ارائه کرد که هر شنونده‌ای را نگران می‌کند. طبق برآوردهای رسمی، هسته مرکزی اقتصاد دیجیتال (شامل اپراتورها و شرکت‌های زیرساختی) روزانه ۵۰۰ میلیارد تومان زیان می‌بیند.

اما فاجعه اصلی در لایه‌های دوم و سوم رخ می‌دهد؛ جایی که اقتصاد کلان کشور درگیر است. برآوردها نشان می‌دهد که اثر پروانه‌ای این قطعی‌ها، روزانه ۵ هزار میلیارد تومان هزینه روی دست کشور می‌گذارد. این ارقام با فرض سهم ۵ درصدی اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی (GDP) محاسبه شده و به گفته وزیر، حتی بانک مرکزی و وزارت اقتصاد ارقامی بالاتر از این را تخمین می‌زنند.

هشدار قرمز: عمر کسب‌وکارهای آنلاین به ۲۰ روز رسید

یکی از نگران‌کننده‌ترین بخش‌های صحبت‌های وزیر، اشاره به شاخص «تاب‌آوری» (Resilience) شرکت‌ها بود. بررسی‌ها نشان می‌دهد که میانگین توان مقاومت کسب‌وکارهای اینترنتی در برابر قطعی کامل، تنها ۲۰ روز است.

با توجه به اینکه اکنون بیش از دو هفته از آغاز محدودیت‌ها می‌گذرد، ما دقیقاً در نقطه بحرانی قرار داریم. اگر خسارت قطعی اینترنت متوقف نشود و شبکه به حالت عادی بازنگردد، باید منتظر موج ورشکستگی استارتاپ‌ها و بیکاری گسترده در جامعه‌ای باشیم که ۱۰ میلیون نفر از اعضای آن به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از این راه نان می‌خورند.

پارادوکس دولتی؛ چرا سامانه‌های حاکمیتی مدام قطع می‌شوند؟

بخش دیگری از سخنان هاشمی به نقد ساختار فنی دولت الکترونیک اختصاص داشت. او با طرح این سوال که چرا پلتفرم‌های خصوصی پایدارند اما سامانه‌های دولتی مدام قطع می‌شوند، ریشه مشکل را در «تعدد و عدم یکپارچگی» دانست.

وجود بیش از ۵۰ سامانه ناهمگون در هر وزارتخانه و فقدان پشتیبانی حرفه‌ای (برخلاف بخش خصوصی)، باعث شده تا خدمات دولتی به پاشنه آشیل رضایت عمومی تبدیل شود. وزیر ارتباطات همچنین از وضعیت ناپایدار «شبکه شاد» انتقاد کرد و گفت برای رسیدن به سرویس مطلوب، این شبکه نیاز به ۳۷۵ سرور جدید دارد که باید فوراً تأمین شود.

آمار فریلنسرها؛ واقعیتی که دیده نمی‌شود

در حالی که آمارهای رسمی تنها ۲ هزار فریلنسر (آزادکار) را نشان می‌دهد، وزیر ارتباطات اعتراف کرد که این عدد با واقعیت بازار کار فاصله نجومی دارد. هزاران متخصص ایرانی که درآمد دلاری داشتند یا به صورت پروژه‌ای کار می‌کردند، اکنون در سایه خسارت قطعی اینترنت، شغل و اعتبار بین‌المللی خود را از دست داده‌اند و در هیچ آماری هم شمرده نمی‌شوند.

آخرین اخبار قطع سراسری اینترنت در ایران