بمب کربنی جنگنده پنهان‌کار J-35 چین، اقلیم جهانی را تحت تاثیر قرار می‌دهد

با تکمیل پروازهای آزمایشی، جنگنده پنهان‌کار J-35 چین آماده ورود به خدمت شده است. این جنگنده جدید، هم‌زمان با تقویت قدرت نظامی، نگرانی‌های جدی اقلیمی به همراه دارد.

در دورانی که دانشمندان بر ضرورت کاهش فوری انتشار گازهای گلخانه‌ای تاکید دارند، توسعه ناوگان‌های نظامی با طول عمر ده‌ها ساله، سوالات ناخوشایندی درباره تاثیرات اقلیمی ایجاد می‌کند. تولید هر فروند J-35، به معنای دهه‌ها مصرف سوخت و انتشار کربن است.

جزئیات فنی و مصرف سوخت جنگنده J-35

در اوایل سال ۲۰۲۶ میلادی، شرکت هواپیماسازی شنیانگ پروازهای آزمایشی دو نسخه از این جنگنده را تکمیل کرد: مدل J-35A برای نیروی هوایی و مدل J-35B سازگار با ناوهای هواپیمابر. مدل J-35B با چرخ جلوی دوقلو، برای پرتاب از کاتاپولت‌های الکترومغناطیسی ناو جدید فوجیان چین طراحی شده است. این جنگنده که قرار است جایگزین مدل‌های قدیمی‌تر J-15T و J-10C شود، تا دهه ۲۰۴۰ و احتمالا پس از آن در خدمت باقی خواهد ماند.

مصرف سوخت جنگنده‌های پنهان‌کار بسیار بالا است؛ برای مثال، جنگنده مشابه F-35 می‌تواند بیش از ۱۰۰۰ گالن سوخت جت در ساعت بسوزاند که معادل انتشار حدود ۲۸۰۰۰ پوند دی‌اکسید کربن در یک ساعت است؛ رقمی بیش از انتشار سالانه بسیاری از خودروهای خانوادگی.

ردپای کربنی گسترده‌تر فعالیت‌های نظامی

چین تاکنون ده‌ها فروند جنگنده پنهان‌کار J-35 ساخته و انتظار می‌رود ناوگان خود را گسترش دهد. ناو هواپیمابر فوجیان، با وجود کاتاپولت‌های الکترومغناطیسی، از نوع متعارف بوده و به توربین‌های بخار و ژنراتورهای دیزلی متکی است که خود لایه‌ای دیگر از آلایندگی به ناوگان جنگنده‌ها اضافه می‌کند. تحقیقات مشترک نشان می‌دهد فعالیت‌های نظامی در سراسر جهان حدود ۵.۵ درصد از کل انتشار گازهای گلخانه‌ای را تشکیل می‌دهد؛ رقمی که از سهم هوانوردی یا کشتیرانی غیرنظامی بیشتر است و اغلب از اهداف اقلیمی ملی گزارش نمی‌شود.

همچنین، داده‌های جدید حاکی از آن است که افزایش بودجه‌های دفاعی با افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای مرتبط است؛ هر یک درصد افزایش در هزینه‌های نظامی می‌تواند به تقریبا دو درصد افزایش در انتشار کلی منجر شود. چین در کنار J-20، J-35 را نیز به ناوگان خود اضافه کرده که نشان‌دهنده سرعت افزودن تجهیزات پرکربن به موجودی جهانی است.

آیا جنگنده پنهان‌کار J-35 می‌تواند سازگار با اقلیم باشد؟ احتمالا نه به معنای متعارف. گرچه مهندسان می‌توانند به دنبال موتورهای کارآمدتر و مسیرهای پرواز بهینه‌تر باشند و ارتش‌ها از شبیه‌سازها استفاده کنند، اما ماموریت اصلی این جنگنده‌ها – نمایش قدرت با سرعت بالا – مصرف زیاد سوخت را در ذات طراحی‌شان دارد.

بیشتر بخوانید

• چین می‌تواند تا سال 2030 هزار جنگنده J-20 Mighty Dragon داشته باشد
• جنگنده پنهان‌کار Su-75 Checkmate روسیه باز هم به تعویق افتاد
• جنگنده جدید J-35 چین ممکن است کپی‌برداری از F-35 باشد

از نظر سیاست‌های اقلیمی، سوال عمیق‌تر سیاسی این است که آیا توافقنامه‌های آب‌وهوایی آینده باید به‌طور صریح انتشار آلایندگی نظامی را محاسبه و محدود کنند؟ بسیاری از فعالان و محققان بر این باورند که نادیده گرفتن این بخش، حفره‌ای ایجاد می‌کند که تلاش‌ها برای مهار گرمایش جهانی را تضعیف می‌کند.

با ورود J-35 به خدمت، در داخل کشور به‌عنوان تقویت‌کننده امنیت ملی ستایش و در خارج به‌عنوان نمادی از افزایش تنش‌ها نقد خواهد شد. اما آنچه اغلب در این گفتگوها نادیده گرفته می‌شود، رد پای نامرئی آلایندگی است که پس از هر پرواز و هر استقرار ناو هواپیمابر باقی می‌ماند؛ ردی که برای داستان اقلیمی جهان اهمیت زیادی دارد.