چرا ستاره سبز وجود ندارد؟

با نگاهی به بی‌شمار ستاره موجود در جهان هستی می‌توان متوجه شد که آنها در رنگ‌های مختلف موجود هستند. هرچند تاکنون هیچ تلسکوپ فضایی پیشرفته‌ای موفق نشده یک ستاره سبز را مشاهده کند. دلیل این مسئله چیست؟

وقتی در آسمان شب به آسمان پر ستاره خیره می‌شوید، فقط ستاره‌های سفید و درخشان را می‌بینید. ستاره‌هایی که برای قرن‌ها بشر آرزوی دیدن آنها از نزدیک را داشته است. هرچند اگر با یک تلسکوپ به آسمان شب خیره شوید، متوجه خواهید شد که برخی از آنها قرمز،‌ برخی نارنجی و برخی هم آبی هستند. پس چرا ستاره سبز در جهان وجود ندارد؟

معمای عدم وجود ستاره سبز در کل جهان هستی

اول از همه باید بگوییم که ما نمی‌توانیم تمامی ستاره‌های موجود در جهان هستی را مشاهده کنیم. فقط درخشان‌ترین ستاره‌های جهان می‌توانند خود را در برابر چشمان ما ظاهر سازند. برایی مشاهده آنها نیز با محدودیت‌های زیادی مواجه هستیم. به‌باور بسیاری عکاسی نجومی کار ساده‌ای نیست و نمی‌توان چندان به رنگ‌ها اعتماد کرد، اما داده‌های علمی اشتباه نمی‌کنند. تاکنون چیزی به‌نام ستاره سبز مشاهده نشده است.

دلیل عدم مشاهده ستاره های سبز در جهان هم به خود آنها و هم به چشمان ما مربوط می‌شود. گرمای زیاد موجود در ستاره‌ها باعث می‌شود که نور ساطع کنند. آنها گرما را به‌شکل نور آزاد می‌کنند و رنگ ستاره نیز دقیقا به دمای آن بستگی دارد.

ستاره‌هایی که نسبتا دمای پایین‌تری دارند به رنگ قرمز دیده می‌شوند. هرچند اگر یک ستاره بسیار داغ باشد، ما آن را به‌صورت آبی می‌بینیم. البته اگر بخواهیم دقیق‌تر باشیم، ستاره‌ها طیفی از نور با رنگ‌های مختلف را منتشر می‌کنند. در ستاره‌های با دمای پایین این طیف عمدتا از نور قرمز تشکیل شده و در ستاره‌های بسیار داغ اکثر نور آبی است.

این وضعیت برای خورشید نیز صدق می‌کند. طیف رنگ‌های خورشید با رنگین‌کمان شباهت زیادی دارد؛ اما درخشندگی آنها به‌صورت یکنواخت نیست.

نقش چشمان انسان در رنگ ستارگان

اگر بخواهیم طیف نور خورشید را دقیق بررسی کنیم، متوجه می‌شویم که طول موج‌های قرمز امتداد بیشتری دارند. نکته عجیب اینجاست که اوج نمودار رنگ‌های خورشید را می‌توان در بخش آبی-سبز طیف مشاهده کرد. پس چرا خورشید به‌عنوان یک ستاره سبز آبی دیده نمی‌شود؟

در این بخش است که نقش چشمان ما مشخص می‌شود. ما سه نوع سلول مخروطی در چشمان خود داریم که هرکدام از آنها به یکی از رنگ‌های قرمز، سبز یا آبی حساسیت نشان می‌دهند. اگر یک جسم نور قرمز از خود ساطع کند، سلول‌های مرتبط با آن سیگنال رنگ قرمز را به مغز ارسال می‌کنند. در این موقعیت دو سلول دیگر سیگنالی ارسال نخواهند کرد و در نتیجه ما جسم را به رنگ قرمز می‌بینیم.

بیشتر نور ساطع شده از خورشید به رنگ آبی و سبز است. همچنین خورشید رنگ‌های بنفش، زرد، نارنجی و قرمز را نیز آزاد می‌کند. هرچند وقتی نوبت به پردازش و ترکیب آنها در مغز انسان می‌رسد، سیگنال‌های مختلف ترکیب شده و ما خورشید را به‌عنوان یک ستاره سفید و نه سبز می‌بینیم.

دلیل عدم وجود ستاره سبز نیز همین است. هرچه یک ستاره داغ‌تر باشد، ما متوجه می‌شویم که رنگ آن از قرمز به نارنجی میل می‌کند. وقتی دما همچنان افزایش پیدا می‌کند، چشم ما آنها را به‌ صورت سفید یا آبی می‌بیند. به همین خاطر است که بزرگترین ستاره‌های جهان نیز اکثرا آبی هستند. هرچند هیچ دمایی وجود ندارد که باعث شود سلول‌های مخروطی چشمان ما سیگنال‌هایی با ترکیب رنگ سبز به مغز ارسال کنند. همچنین از آنجایی که دوربین‌ها با الگوبرداری از چشم انسان طراحی شده‌اند، شما نمی‌توانید ستاره سبز را حتی از طریق آنها مشاهده کنید.

اجرام سبز مشاهده شده در فضا

برخی افراد ادعا می‌کنند که در صورت فلکی آندرومدا یک ستاره سبز را دیده‌اند. آنها در واقع به سامانه ستاره‌ای المک اشاره می‌کنند. سامانه‌ای که از یک غول نارنجی و یک گروه سه‌تایی از ستاره‌های آبی تشکیل شده‌ است. آنها آنقدر به هم نزدیک هستند که حتی در تلسکوپ نیز به‌صورت واحد دیده می‌شوند. ترکیب رنگ این ستاره‌ها نیز باعث می‌شود که سبز به نظر برسند. هرچند که ما در اینجا صرفا با یک توهم بصری مواجه هستیم.

شاید بپرسید که اگر ستاره سبز وجود ندارد، پس چطور در تصاویر برگزیده مسابقه عکاسی نجومی می‌توان اجرام فضایی زیادی را با این رنگ مشاهده کرد؟ بسیاری از سحابی‌ها به رنگ سبز هستند. در این ابرهای گازی اتم‌های اکسیژن نقش مهمی در تغییر رنگ بازی می‌کنند و باعث می‌شوند که رنگ‌های دیگر دیده نشوند.

دنباله‌دارها نیز به رنگ سبز زمردی دیده می‌شود. البته در این مورد خاص کربن دو اتمی عامل اصلی است. این مولکول که از دو اتم کربن تشکیل شده، با نور خورشید برانگیخته می‌شود و به ارتعاش درمی‌آید. در مرحله بعدی نیز انرژی به‌صورت فوتون‌های سبز آزاد می‌شود.

• کشف دنباله نامرئی زمین؛ سیاره ما شبیه ستاره دنباله‌دار است!
• سیارات فضایی از چه ساخته شده‌اند؟ ستاره‌های مرده راز را فاش کردند
• ستاره‌شناسان ممکن است اولین ستارگانی را که پس از بیگ بنگ شکل گرفته‌اند، پیدا کرده باشند

سیاره‌ها نیز می‌توانند به رنگ سبز دیده شوند. در رابطه با زمین که موضوع کاملا مشخص است. هرچند برخی سیاره‌ها مثل اورانوس کمی سبز به‌نظر می‌رسند. دلیل این مسئله وجود گاز متان در جو سیاره است. متان نور قرمز را جذب کرده و نور آبی و سبز را انعکاس می‌ککند. به همین خاطر است که این سیاره تا حد زیادی سبز آبی دیده می‌شود.

دفعه بعد که به آسمان شب خیره شدید، به این فکر کنید که اگر امکان سفر به هرکدام از این ستاره ها را داشتید، ممکن بود آنها را به رنگ‌های سفید، زرد، نارنجی، قرمز و آبی ببینید؛ اما هرگز ستاره سبز را مشاهده نخواهید کرد.