گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
بیش از پنج دهه از آخرین فرود انسان بر سطح ماه میگذرد و پرسش بزرگ این است که چرا بازگشت انسان به ماه اینقدر به تأخیر افتاده است. ناسا خود را برای پرواز آرتمیس ۲ آماده میکند، اما هنوز فرودی برنامهریزی نشده است.
اکتشافات فضایی همواره با چالشهای بسیاری روبرو بوده، اما این بار عوامل پیچیدهای فراتر از تواناییهای فنی، مانع از تکرار سفرهای قمری شدهاند. این تاخیر طولانی ریشههای عمیقی در تغییرات سیاسی و ملاحظات اقتصادی دارد.
اراده سیاسی؛ مهمترین مانع بازگشت انسان به ماه
تیزل مویر-هارمونی، مورخ علم و فناوری در موزه ملی هوا و فضا اسمیتسونین، اراده سیاسی را پاسخ کوتاه به این پرسش میداند. او تاکید دارد که ارسال انسان به ماه نیازمند سرمایهگذاری ملی عظیم، پیچیده و پرهزینه است که باید برای دورههای طولانی یک اولویت پایدار باشد. برنامه آپولو نیز به دلیل کاهش بودجه پایان یافت.
لز جانسون، از تکنولوژیستهای سابق ناسا، اشاره میکند که هر ۴ تا ۸ سال با تغییر دولتها، اهداف پروازهای فضایی سرنشیندار ناسا کاملاً تغییر کرده است. این تغییرات پیاپی در سیاستهای فضایی رؤسای جمهور وقت، از جمله جورج اچ. دبلیو. بوش (۱۹۹۰)، سپس بیل کلینتون (۱۹۹۳)، جورج دبلیو. بوش (۲۰۰۱)، باراک اوباما و دونالد ترامپ، مانع از پیگیری مداوم برنامههای بلندمدت برای بازگشت انسان به ماه شده است.
تنها جو بایدن بود که این الگو را شکست و اهداف قمری را ادامه داد و دولت ترامپ در دور دوم نیز بر این مسیر تاکید کرده است تا از چین در رقابت فضایی جدید پیشی بگیرد. این عدم ثبات سیاسی، بزرگترین چالش در مسیر کاوشهای قمری بوده است.
- ساخت شهر روی ماه؛ هدف جدید اسپیس ایکس پیش از سفر به مریخ
- آغاز عصر جدید گردشگری فضایی: اولین هتل لوکس روی ماه با کمک خاک قمر زمین بنا میشود
- آمریکا تا سال 2030 یک راکتور هستهای در ماه میسازد
- رئیس جدید ناسا: آمریکا به زودی به ماه بازمیگردد
چالشهای فنی و درسهایی از آپولو تا آرتمیس
فراتر از موانع سیاسی، ماموریتهای قمری چالشهای فنی فوقالعادهای را نیز به همراه دارند. ماه در فاصله بیش از ۴۰۰ هزار کیلومتری زمین قرار دارد و بیش از نیمی از تلاشها برای فرود موفقیتآمیز بر سطح آن به شکست انجامیده است. برنامه آرتمیس ناسا، که دو دهه و بیش از ۵۰ میلیارد دلار برای تکمیل آن زمان و هزینه صرف شده، جدیدترین و امیدبخشترین تلاش برای دستیابی مجدد به این دستاوردهاست.
بازسازی برنامه آپولو امروزه نه عملی و نه منطقی خواهد بود. زنجیرههای تأمین و متخصصان ماهری که سختافزارهای آن ماموریتها را ساختند، دیگر وجود ندارند. در حالی که کامپیوترهای فضاپیما و موشکهای آپولو قدرت کمتری از یک تلفن هوشمند امروزی داشتند، پرواز فضایی انسانی همچنان بسیار پیچیده، خطرناک و گران است. فناوریهای جدید در برنامه آرتمیس تفاوتهای گستردهای با آپولو دارند؛ رایانههای پروازی کپسول اوریون ۲۰ هزار برابر سریعتر و ۱۲۸ هزار برابر حافظه بیشتری نسبت به تنها ماشین هدایتکننده آپولو دارند.
کپسول اوریون فضای بیشتری برای چهار فضانورد (برخلاف سه فضانورد آپولو) و امکانات رفاهی بهبودیافته، از جمله یک حمام واقعی، فراهم میکند که حریم خصوصی لازم را برای خدمه زن و مرد مهیا میسازد.
هدف جدید و رقابت فضایی تازه برای ماه
اهداف دو برنامه آپولو و آرتمیس نیز تفاوت چشمگیری دارند. آپولو ماموریتهای یکباره برای “پرچم و ردپا” را به سرانجام رساند، اما ناسا اکنون به دنبال ایجاد زیرساختی برای زندگی و کار فضانوردان در یک پایگاه قمری است تا در نهایت به حضور پایدار و دائمی انسان در ماه منجر شود. برای این منظور، لندرهایی در حال توسعهاند که برای اقامت طولانیتر طراحی شدهاند.
رایان اودوم، مورخ ارشد ناسا، میگوید که ظهور صنعت فضایی تجاری، مانند اسپیساکس، بوئینگ و بلو اوریجین، این حرکت قاطع به سوی برنامههای جدید ماه را تقویت کرده است. همکاری بین دولتها، تعهدات بینالمللی از طریق پیمان آرتمیس (که بیش از ۶۰ کشور به آن پیوستهاند) و بخش خصوصی، امکان رسیدن به این نقطه را فراهم کرده است. حضور طولانیمدت انسان در ماه همچنین از تجربه برنامههای پس از آپولو، مانند ایستگاه فضایی بینالمللی که انسانها بیش از ۲۵ سال در آن حضور دائمی داشتهاند، بهره میبرد. این تجربیات به درک اثرات زندگی در فضا بر بدن انسان و یافتن منابع ضروری مانند آب در قطبین ماه کمک میکند. جان یانگ، فرمانده آپولو ۱۶، پیش از بازنشستگی در سال ۲۰۰۴ گفته بود: “تاریخ زمینشناسی زمین کاملاً روشن است: رک و راست میگوید که گونههای تکسیارهای دوام نمیآورند.”
فشار ژئوپلیتیک نیز همواره محرکی برای اکتشافات فضایی بوده است. رقابت جنگ سرد میان آمریکا و شوروی، که هدف سیاسی مهمی را دنبال میکرد، اکنون جای خود را به رقابت میان آمریکا و چین داده است. چین نیز برنامههای مشخصی برای ارسال سرنشین به ماه تا سال ۲۰۳۰ دارد و از امضاکنندگان پیمان آرتمیس نیست. با این حال، درسهای آموختهشده از حوادث گذشته مانند آپولو ۱ (۱۹۶۷)، چلنجر و کلمبیا، بر ضرورت رویکرد محتاطانه و مدیریت دقیق ریسک در این “رقابت فضایی دوم” تاکید دارد تا از تکرار فجایع جلوگیری شود.