مقایسه M1E3 آبرامز آمریکا با T-90M روسیه: پیروزی واضح تانک جدید آمریکایی

نسل جدید تانک‌های رزمی آمریکا، M1E3 آبرامز، برای مقابله با رقبای قدرتمند روسی توسعه یافته است. اما در نبرد فرضی با T-90M روسیه، کدام تانک برتری خواهد داشت؟

M1E3 آبرامز به عنوان جایگزین M1A2 SEPv4، با هدف رفع محدودیت‌های قبلی و افزایش قابلیت بقا و سیستم‌های دیجیتال طراحی شده است. در سوی مقابل، T-90M، بهینه‌شده‌ترین تانک روسی فعال (غیر از T-14)، با بهبودهای تکاملی و زره واکنشی Relikt، به عنوان رقیبی سرسخت مطرح است. این مقاله به مقایسه این دو تانک پیشرفته از جنبه‌های کلیدی می‌پردازد.

تحول در طراحی تانک‌های رزمی

ارتش آمریکا پس از تکمیل مسیر M1A2 SEPv4 در سال ۲۰۲۳، به سمت توسعه یک طرح مهندسی جدید با نام M1E3 آبرامز حرکت کرد. هدف، ساخت تانکی سبک‌تر با نیاز لجستیکی کمتر و معماری سیستم‌های باز بود تا حسگرها، نرم‌افزار و سیستم‌های دفاعی به سرعت قابل تعویض و ارتقا باشند. نمونه اولیه آن در ژانویه ۲۰۲۶ رونمایی شد و آزمایش‌های سربازان در اوایل بهار ۲۰۲۶ آغاز خواهد شد. این تانک با درس‌هایی از جنگ اوکراین، بر ادغام حفاظت از ابتدا تأکید دارد، نه افزودن وزن بیشتر. قابلیت عملیاتی اولیه تا اوایل سال ۲۰۳۰ میلادی انتظار نمی‌رود.

در مقابل، T-90M روسیه از رویکرد بهبود تکاملی بهره می‌برد. این تانک برجک ریخته‌گری قدیمی را با طرح جوشی جایگزین کرده، زره واکنشی Relikt را در بخش‌های جلویی به کار گرفته و حفاظت شبکه‌ای و میله‌ای را به بخش‌های آسیب‌پذیر افزوده است. توپ اصلی آن ۲A46M-5 بدون خان ۱۲۵ میلی‌متری با سیستم بارگذاری خودکار است که می‌تواند انواع مهمات و همچنین موشک هدایت‌شونده ضدتانک ۹M119M «Refleks» را تا برد حدود ۵ کیلومتر شلیک کند. موتور دیزلی V-92S2F با قدرت ۱۱۳۰ اسب بخار، وزن رزمی تانک را در حدود ۴۰ تُن نگه می‌دارد که برای استانداردهای غربی سبک محسوب می‌شود. سیستم کنترل آتش «Kalina» و دید حرارتی Sosna-U، قابلیت‌های «شکارچی-کشنده» و دید در شب را به T-90M بخشیده و آن را بسیار معتبرتر از T-72 دوران جنگ سرد می‌سازد.

بیشتر بخوانید

• چرا تانک 80 تنی M1A2 SEPv4 ارتش آمریکا شکست خورد؟
• بحران T-80: چرا تانک‌های افسانه‌ای روسیه در اوکراین شکست می‌خورند؟
• مقایسه تانک M1E3 ارتش آمریکا با T-72 روسیه؛ کدام‌یک برنده است؟

برتری در قابلیت بقا و ایمنی خدمه

M1E3 آبرامز برتری چشمگیری در قابلیت بقا دارد. برجک آن کاملاً بدون سرنشین است و تمام مهمات در محفظه‌ای ایزوله نگهداری می‌شوند. خدمه در یک کپسول زرهی محافظت‌شده قرار دارند که از انفجار احتمالی مهمات ایمن است. این تانک همچنین سیستم‌های حفاظت فعال و غیرفعال را برای افزایش بقای خود در برابر پهپادها و موشک‌های ضدتانک یکپارچه خواهد کرد.

در مقابل، T-90M همان چیدمان تانک‌های قدیمی شوروی را حفظ کرده، اما با برخی اقدامات برای افزایش قابلیت بقا. بخشی از مهمات اضافی به پشت برجک منتقل شده که خطر را تا حدی کاهش می‌دهد، اما بارگذار خودکار همچنان ۲۲ گلوله را در یک گردونه زیر کف برجک نگه می‌دارد. این سیستم، در عین سادگی و قابلیت اطمینان، یک خطر ایمنی بزرگ برای خدمه ایجاد می‌کند، زیرا انفجار مهمات می‌تواند خدمه را فوراً از بین ببرد. T-90M می‌تواند به سیستم حفاظت فعال Arena-M و همچنین چندین سیستم هشدار لیزری مجهز شود، اما همچنان در نزدیکی سطح بقای ارائه شده توسط M1E3 آبرامز قرار نمی‌گیرد.

تفاوت‌ها در تحرک و پشتیبانی لجستیک

M1E3 آبرامز بر کاهش وزن و پروفایل لجستیکی کوچک‌تر تمرکز دارد، با الکترونیک معماری باز برای ساده‌سازی نگهداری و به‌روزرسانی فناوری. در بخش پیشرانه، از یک نیروگاه هیبریدی دیزل-الکتریک استفاده می‌کند که نیاز به سوخت را کاهش داده و کارایی کلی را افزایش می‌دهد، در نتیجه هزینه‌های نگهداری و پشتیبانی را پایین می‌آورد. حداکثر سرعت M1E3 هنوز نامشخص است.

T-90M کندتر از آبرامزهای معمولی است، اما وزن سبک‌تر آن مزایایی در زمینه لجستیک به ارمغان می‌آورد. T-90M مجهز به موتور دیزلی V-92S2F با قدرت حدود ۱۱۳۰ اسب بخار است. مانند پیشینیان شوروی خود، T-90 با پروفایل کوچک‌تر طراحی شده بود تا شناسایی آن در میدان نبرد دشوارتر باشد (مزایایی که در عصر دید حرارتی دیگر مرتبط نیست) و حمل و نقل آن با راه‌آهن بسیار آسان‌تر باشد. T-90M همچنین جعبه‌دنده خانواده قدیمی T-72 را حفظ کرده است، به این معنی که مانورپذیری کلی آن از تانک‌های غربی مدرن کمتر است و سرعت دنده‌عقب بسیار ضعیف موجود در طراحی‌های شوروی را حفظ می‌کند.

نتیجه نهایی: پیروزی M1E3 آبرامز

با توجه به تمامی این مقایسه‌ها، واضح است که کدام تانک برتر است. در حالی که T-90M در کل تانک خوبی محسوب می‌شود، اما به هیچ وجه به سطح یک M1 آبرامز پایه، چه رسد به M1E3 آبرامز، نزدیک نیست. تنها مزیت قطعی T-90M نسبت به M1E3، طراحی ساده‌تر و ارزان‌تر آن است که تولید انبوه آن را آسان‌تر می‌کند. حتی با تخمین‌های محافظه‌کارانه تحلیلگران غربی، کارخانه‌های روسی می‌توانند صدها T-90M در سال تولید کنند که بیش از تولید فعلی آمریکا است. اما این مزیت برای جبران کاستی‌های متعدد دیگر T-90 کافی نیست.