فهرست کامل ناوهای هواپیمابر جهان در سال ۲۰۲۶؛ مشخصات، ظرفیت و کشور سازنده

با افزایش رقابت‌های نظامی بین کشورها، ناوهای هواپیمابر جهان همچنان نقشی حیاتی در قدرت‌نمایی دریایی ایفا می‌کنند. این مقاله به بررسی آخرین وضعیت و مشخصات این غول‌های شناور می‌پردازد.

کشورهای مختلفی در سراسر دنیا، از جمله قدرت‌های نوظهور و سنتی، در حال ساخت و توسعه انواع ناوهای هواپیمابر هستند تا توانایی‌های نظامی و نفوذ خود را در دریاها گسترش دهند. این ناوها به عنوان فرودگاه‌های شناور، قابلیت جابجایی و عملیات هواپیماهای نظامی پیشرفته را فراهم می‌آورند و به آن‌ها امکان انطباق سریع با فناوری‌های نوین را می‌دهند.

کشورهای دارنده ناوهای هواپیمابر و مشخصات آن‌ها

در ادامه، به بررسی تفصیلی ناوهای هواپیمابر فعال، در حال ساخت یا توسعه در کشورهای مختلف می‌پردازیم. این فهرست شامل بیش از ۲۰ ناو هواپیمابر از ۱۳ کشور گوناگون است که حدود ۸۰ درصد آن‌ها عملیاتی هستند و باقی در دست توسعه یا ساخت قرار دارند.

برزیل

ناو چندمنظوره آتلانتیکو پرچمدار فعلی نیروی دریایی برزیل است که در سال ۲۰۱۸ از بریتانیا خریداری شد. این ناو بالگردبر بزرگ، برای عملیات‌های تهاجم آبی‌خاکی، کنترل دریایی و مأموریت‌های امدادی در اقیانوس اطلس طراحی شده است.

فرانسه

ناو شارل دوگل تنها ناو هواپیمابر هسته‌ای فرانسه و از سال ۲۰۰۱ عملیاتی است. این ناو با وزن ۴۵,۰۰۰ تن و طول ۲۶۱ متر، توانایی حمل تا ۴۰ جنگنده رافال-ام، هواپیماهای هشدار زودهنگام ئی-۲ هاوک‌آی و بالگردها را دارد. شارل دوگل در عملیات‌های نظامی متعددی در دهه ۲۰۰۰ و ۲۰۱۰ شرکت کرده است. قرار است این ناو در دهه ۲۰۳۰ با ناوی جدید به نام پورت آویون نوول ژنراسیون جایگزین شود که با ۷۵,۰۰۰ تن وزن، ۵۰ درصد بزرگ‌تر بوده و هواپیماهای سرنشین‌دار و پهپاد حمل خواهد کرد.

بیشتر بخوانید

• ناو هواپیمابر USS Enterprise چند جت جنگنده را در خود جای می‌دهد؟
• پروژه ۱۲ میلیارد دلاری مکرون؛ ناو هواپیمابر PANG، نماد جدید قدرت اتمی فرانسه
• ناو هواپیمابر جرالد فورد می‌تواند رکورد استقرار 294 روزه نیروی دریایی آمریکا را بشکند
• چرا ناو هواپیمابر جرالد فورد توان مقابله با ایران را از دست می‌دهد؟

چین

چین با سه ناو هواپیمابر لیائونینگ، شاندونگ و فوجیان که عملیاتی هستند و یک ناو دیگر به نام سیچوان که در دست ساخت است، حضور پررنگی در عرصه دریایی دارد.

۱. لیائونینگ و شاندونگ

لیائونینگ که در سال ۲۰۱۲ به آب انداخته شد، در اصل یک ناو ناتمام شوروی بود و پس از مدرن‌سازی وارد خدمت چین شد. این ناو با وزن ۶۷,۰۰۰ تن و طول ۳۰۴ متر، می‌تواند ۲۶ جنگنده شنیانگ جی-۱۵ فلایینگ شارک و ۱۲ بالگرد را حمل کند. لیائونینگ عمدتاً به عنوان ناو آموزشی استفاده می‌شود. شاندونگ که در سال ۲۰۱۹ وارد خدمت شد، تقریباً مشابه لیائونینگ است، اما کاملاً در چین ساخته شده و یک ناو کاملاً عملیاتی محسوب می‌شود. هر دو ناو از رمپ پرتاب اسکی استفاده می‌کنند که ظرفیت حمل بار جنگنده‌هایشان را محدود می‌کند.

۲. فوجیان – Type 003

فوجیان یا تایپ ۰۰۳، سومین ناو هواپیمابر چین و بزرگ‌ترین کشتی جنگی با سوخت متعارف در جهان است که ۸۰,۰۰۰ تن وزن دارد و در نوامبر ۲۰۲۵ رسماً وارد خدمت شد. این ناو نخستین ناو هواپیمابر غیرآمریکایی مجهز به کاتاپولت‌های الکترومغناطیسی پیشرفته است که امکان عملیات با هواپیماها و پهپادهای متنوع‌تر را فراهم می‌کند. فوجیان برای عملیات در تنگه تایوان و دریای چین جنوبی طراحی شده، اما مشکلاتی در چیدمان داخلی آن گزارش شده است.

۳. سیچوان – Type 076

سیچوان یا تایپ ۰۷۶، یک کشتی تهاجمی دوزیست است که اولین آزمایش‌های دریایی خود را در نوامبر ۲۰۲۵ آغاز کرده و انتظار می‌رود تا پایان سال ۲۰۲۶ تحویل نیروی دریایی شود. این ناو با حدود ۴۰,۰۰۰ تن وزن و طول ۲۳۷ متر، به عنوان یک ناو هواپیمابر پهپادی طراحی شده است. سیچوان قادر به پرتاب و بازیابی پهپادها با استفاده از سیستم کاتاپولت الکترومغناطیسی است و می‌تواند پشتیبانی هوایی و نظارت مداوم را در عملیات‌های دوزیست فراهم کند. گزارش‌ها نشان می‌دهد پهپاد تهاجمی رادارگریز جی‌جی-۲۱ چین ممکن است در آزمایش‌های دریایی این ناو شرکت کرده باشد.

هند

هند، به عنوان یک اپراتور با سابقه ناوهای هواپیمابر، در حال حاضر دو ناو آی‌ان‌اس ویکرامادیتیا و ویکرانت را در اختیار دارد.

۱. آی‌ان‌اس ویکرامادیتیا

ویکرامادیتیا که اصالتاً برای نیروی دریایی شوروی ساخته شده بود، با وزن ۴۵,۰۰۰ تن، توانایی عملیات با حداکثر ۲۸ جنگنده چندمنظوره میگ-۲۹کا و بالگردهای کاموف را دارد که مجموعاً به ۴۰ هواپیمای ثابت‌بال و بالگرد می‌رسد.

۲. ویکرانت

ویکرانت، اولین ناو ساخت هند، در سال ۲۰۲۲ به خدمت گرفته شد و تقریباً هم‌اندازه ویکرامادیتیا است. داشتن دو ناو، هند را قادر می‌سازد تا در بحران‌ها دو کشتی را به عملیات بفرستد و همواره حداقل یک ناو را در وضعیت آماده به کار نگه دارد.

ایتالیا

نیروی دریایی ایتالیا دو ناو هواپیمابر فعال دارد: جوزپه گاریبالدی و کاوور.

۱. جوزپه گاریبالدی

جوزپه گاریبالدی با ۱۳,۹۳۰ تن وزن و ۱۸۰ متر طول، می‌تواند ۱۸ جت عمودپرواز ای‌وی-۸بی ۲ پلاس هریر را حمل کند. این ناو که در سال ۱۹۸۵ به آب انداخته شد، در عملیات‌های ناتو در افغانستان و لیبی حضور داشته و قرار است با کشتی تهاجمی دوزیست تریست در سال ۲۰۲۲/۲۰۲۳ جایگزین شود.

۲. کاوور

کاوور در سال ۲۰۰۹ به عنوان گل سرسبد نیروی دریایی ایتالیا به خدمت گرفته شد. این ناو پس از یک بازسازی طولانی در ژوئیه ۲۰۲۱، به اولین کشتی جنگی ایتالیایی تبدیل شد که جت‌های اف-۳۵بی را پرتاب و بازیابی می‌کند. کاوور می‌تواند تا ۱۲ جنگنده اف-۳۵بی و ده‌ها بالگرد را حمل کند.

ژاپن

ژاپن که زمانی بزرگ‌ترین اپراتور ناوهای هواپیمابر بود، پس از دهه‌ها احساسات صلح‌طلبانه، در حال ساخت اولین ناوهای هواپیمابر جدید خود در تقریباً ۸۰ سال گذشته است.

ایزومو و کاگا در سال ۲۰۱۸، ژاپن اعلام کرد که بالگردبرهای ایزومو و کاگا را به کشتی‌هایی قادر به پرتاب و بازیابی جنگنده‌های اف-۳۵بی جوینت استرایک فایتر تبدیل خواهد کرد. این فرایند شامل تجهیز عرشه‌های پرواز به سیستم‌های نورپردازی هوانوردی و پوشش مقاوم در برابر حرارت برای مقابله با نیروی رانش عمودی اف-۳۵بی است. هر کدام از این ناوها قرار است حدود ۱۲ تا ۱۶ جنگنده اف-۳۵بی را حمل کنند. در اکتبر ۲۰۲۱، یک جت اف-۳۵بی تفنگداران دریایی آمریکا روی ناو ایزومو فرود آمد که اولین فرود هواپیمای ثابت‌بال روی یک کشتی ژاپنی از زمان جنگ جهانی دوم بود.

روسیه

آدمیرال کوزنتسوف تنها ناو هواپیمابر روسیه و بزرگ‌ترین ناو با سوخت متعارف در جهان است. این ناو با وزن ۵۸,۰۰۰ تن و طول ۳۰۵ متر، می‌تواند تا ۲۴ جنگنده سو-۳۳ فلنکر-دی و میگ-۲۹کا و ۶ بالگرد را حمل کند. با این حال، این ناو قدیمی است و به دلیل بی‌توجهی و بدشانسی‌های متعدد از جمله آتش‌سوزی در دریا و حوض خشک، دچار آسیب‌های فراوانی شده است. انتظار می‌رود آدمیرال کوزنتسوف از خدمت خارج شود.

اسپانیا

خوان کارلوس اول اسپانیا یک ناو دوزیست/سبک ترکیبی است که برای عملیات‌های اعزامی طراحی شده است. این کشتی با رمپ پرتاب اسکی، توانایی پرتاب جت‌های هریر را دارد. خوان کارلوس اول با ۲۶,۰۰۰ تن وزن و ۲۳۰ متر طول، تنها کشتی از کلاس خود است. با توجه به قدیمی شدن جنگنده‌های هریر اسپانیا و عدم برنامه‌ریزی برای خرید اف-۳۵بی، ممکن است این کشتی در آینده به یک کشتی صرفاً دوزیست تبدیل شود.

تایلند

اچ‌تی‌ام‌اس چاکری ناروبت که در اسپانیا ساخته شده و گل سرسبد نیروی دریایی تایلند است، تنها ناو هواپیمابر بومی در آسیای جنوب شرقی محسوب می‌شود. این ناو با ۱۱,۰۰۰ تن وزن و ۱۸۲ متر طول، کوچک‌ترین ناو هواپیمابر جهان است. چاکری ناروبت که در سال ۱۹۹۷ تکمیل شد، قبلاً ۶ جت ای‌وی-۸اس هریر و ۶ بالگرد اس‌اچ-۶۰ سی‌هاوک حمل می‌کرد، اما جنگنده‌های هریر آن به دلیل کمبود قطعات یدکی بازنشسته شده‌اند و ناو به ندرت بندر را ترک می‌کند.

ترکیه

ترکیه نیز مانند اسپانیا، دارای یک ناو هواپیمابر دوزیست/سبک است و برنامه‌هایی برای دومین ناو خود دارد.

۱. تی‌سی‌جی آنادولو

تی‌سی‌جی آنادولو از نظر فیزیکی و ابعادی شبیه به خوان کارلوس اول اسپانیا است و با فناوری‌های مشابهی ساخته شده است. این کشتی علاوه بر امکانات هوانوردی (شامل رمپ اسکی)، قابلیت پرتاب و بازیابی شناورهای تهاجمی دوزیست را نیز دارد. ترکیه پس از خروج از برنامه اف-۳۵، قصد دارد آنادولو را به پهپادهای رزمی بدون سرنشین بایراکتار تی‌بی‌۳ مجهز کند. این پهپادها می‌توانند تا ۵۰ فروند را شامل شوند که آنادولو را به ناوی با بزرگ‌ترین بال هوایی پس از ناوهای آمریکایی تبدیل می‌کند.

۲. تی‌سی‌جی تراکیا

ترکیه همچنین در حال برنامه‌ریزی برای ساخت دومین ناو هواپیمابر خود به نام تی‌سی‌جی تراکیا با وزن ۶۰,۰۰۰ تن است که انتظار می‌رود در اواسط دهه ۲۰۳۰ در دسترس قرار گیرد.

انگلستان

نیروی دریایی سلطنتی انگلستان در اواخر دهه ۲۰۰۰ میلادی، به دنبال نوسازی قابلیت ناوهای ثابت‌بال خود بود که منجر به ساخت کلاس کوئین الیزابت شد.

دو ناو اچ‌ام‌اس کوئین الیزابت و اچ‌ام‌اس پرنس آو ولز، بزرگ‌ترین کشتی‌های جنگی هستند که تاکنون در نیروی دریایی سلطنتی خدمت کرده‌اند. هر دو ناو حدود ۷۲,۰۰۰ تن وزن و ۲۸۰ متر طول دارند. آن‌ها از سیستم پیشران متعارف استفاده می‌کنند و رمپ پرتاب اسکی ۱۲.۵ درجه‌ای در قسمت جلویی عرشه، به جت‌های اف-۳۵بی کمک می‌کند تا با سوخت و مهمات بیشتری پرواز کنند. این ناوها معمولاً ۲۰ تا ۲۴ جنگنده اف-۳۵بی را حمل می‌کنند و در مواقع اضطراری می‌توانند تا ۳۶ فروند را نیز بارگیری کنند. در اواسط سال ۲۰۲۱، اچ‌ام‌اس کوئین الیزابت اولین سفر دریایی خود را به عنوان محور گروه ضربت ۲۱ انجام داد و در عملیات‌های رزمی علیه داعش شرکت کرد.

ایالات متحده آمریکا

نیروی دریایی آمریکا بزرگ‌ترین ناوگان هواپیمابر جهان را در اختیار دارد که شامل ابرناوهای کلاس نیمیتز و فورد و همچنین کشتی‌های دوزیست کلاس واسپ و آمریکا می‌شود.

۱. کلاس نیمیتز و فورد

کلاس نیمیتز شامل ۱۰ کشتی است که هر کدام ۱۰۵,۰۰۰ تن وزن و ۳۳۳ متر طول دارند. این ناوها معمولاً تا ۷۵ هواپیما، شامل ۴۰ تا ۴۴ جنگنده اف/ای-۱۸ای/اف سوپرهورنت و اف-۳۵سی جوینت استرایک فایتر را در خود جای می‌دهند. کلاس فورد که شامل ناو یواس‌اس جرالد آر. فورد است، تقریباً هم‌وزن و هم‌اندازه کلاس نیمیتز است، اما شامل فناوری‌های نسل بعدی مانند سیستم پرتاب هواپیما با کاتاپولت الکترومغناطیسی، سیستم پیشرفته توقف هواپیما، رادار دو بانده جدید و آسانسورهای الکترومغناطیسی جابجایی مهمات است. نیروی دریایی آمریکا متعهد به ساخت حداقل پنج ناو کلاس فورد است و احتمالاً تا ۱۱ ناو برای جایگزینی کامل ناوهای کلاس نیمیتز تا سال ۲۰۵۰ ساخته خواهد شد.

بیشتر بخوانید

• چرا بازنشستگی ناو هواپیمابر اتمی یو‌اس‌اس نیمیتز از اهمیت بالایی برخوردار است؟
• همه چیز درباره ناو هواپیمابر جرالد فورد؛ غول ۱۳ میلیارد دلاری نیروی دریایی آمریکا

۲. کلاس واسپ و آمریکا

علاوه بر ابرناوهای هواپیمابر، نیروی دریایی آمریکا ۹ کشتی دوزیست کلاس واسپ و آمریکا را نیز عملیاتی می‌کند. این کشتی‌ها دارای عرشه پرواز کامل و امکانات هوانوردی هستند. کلاس واسپ همچنین دارای عرشه چاه برای سوار و پیاده کردن شناورهای تهاجمی دوزیست است. هر کدام از این کشتی‌ها ۴۵,۰۰۰ تن وزن و ۲۵۷ متر طول دارند. آن‌ها معمولاً ۱۰ جنگنده اف-۳۵بی را حمل می‌کنند، اما در نقش صرفاً هوانوردی می‌توانند تا ۲۰ فروند اف-۳۵بی را نیز بارگیری کنند.