رسوایی پنهان‌کاری سوخو 57؛ شبح روسی شانسی در برابر رادارهای غربی ندارد

جنگنده روسی سوخو ۵۷ که به عنوان رادارگریز نسل پنجم تبلیغ می‌شود، در واقع توان پنهان‌کاری بسیار پایینی دارد. این نقص جدی، آن را در برابر رادارهای غربی آسیب‌پذیر می‌کند.

با وجود ادعاهای فراوان در مورد قابلیت‌های جنگنده سوخو ۵۷، شواهد فنی و مقایسه‌ای نشان می‌دهد که این هواپیما یک جنگنده نسل پنجم تمام‌عیار نیست. سطح مقطع راداری (RCS) آن به هیچ وجه با استانداردهای رادارگریزی مدرن مطابقت ندارد.

سوخو 57: ادعای پنهان‌کاری، واقعیت رادارگریزی

جنگنده دو موتوره چندمنظوره سوخو ۵۷ که نتیجه برنامه PAK FA از سال ۱۹۹۹ است، نخستین هواپیمای روسی با فناوری رادارگریز محسوب می‌شود. پیکربندی آن، تکامل‌یافته شکل بدنه سوخو ۲۷ است که برای پنهان‌کاری، سرعت مافوق صوت و چابکی بهینه‌سازی شده. با این حال، علی‌رغم بازاریابی گسترده به عنوان یک جنگنده نسل پنجم رادارگریز برای رقابت با اف-۲۲ و اف-۳۵ آمریکایی، سوخو ۵۷ مشکلات زیادی را تجربه کرده است.

بر خلاف تبلیغات، سوخو ۵۷ یک جنگنده پنهان‌کار واقعی نیست. بر اساس پتنت رسمی سوخو، سطح مقطع راداری (RCS) این جنگنده بین ۰.۱ تا ۱ متر مربع تخمین زده می‌شود. این میزان تقریبا مشابه اف/ای-۱۸ سوپر هورنت (F/A-18 Super Hornet) است که اساسا یک جنگنده نسل چهارم محسوب می‌شود. این طراحی نشان می‌دهد که سوخو ۵۷ برای کاهش RCS خود از روش‌هایی مانند مسدودکننده‌های رادار برای پنهان کردن ورودی موتور استفاده می‌کند، نه مجراهای پیچ‌درپیچ که در جنگنده‌های رادارگریز واقعی به‌کار می‌رود.

شکاف عظیم با جنگنده‌های نسل پنجم غربی

شکاف پنهان‌کاری میان سوخو ۵۷ و اف-۳۵ لایتنینگ ۲ (F-35 Lightning II) بسیار عمیق است. سطح مقطع راداری سوخو ۵۷ تقریبا ۱۰۰۰ برابر بزرگتر از اف-۳۵ برآورد می‌شود. این تفاوت عظیم به معنای آن است که اف-۳۵ می‌تواند ۵.۶ تا ۶ برابر دورتر از سوخو ۵۷ توسط رادارها شناسایی شود. این اختلاف در برد شناسایی، سوخو ۵۷ را به شدت در نبردهای هوایی نسل پنجم آسیب‌پذیر می‌کند.

توانایی‌های راداری و سامانه‌های جنگ الکترونیک (EW) پیشرفته نیز نمی‌توانند این تفاوت فاحش در پنهان‌کاری را جبران کنند. اف-۳۵ از رادار بزرگتر و بسیار توانمندتری بهره می‌برد و مجموعه جنگ الکترونیک آن از قدرت پردازشی و قابلیت‌های بالاتری برخوردار است که آگاهی موقعیتی (Situational Awareness) بسیار برتری را برای خلبان فراهم می‌کند. برای مثال، سیستم DAS در اف-۳۵ به آن امکان عملیات کامل در طیف مادون قرمز را می‌دهد، در حالی که سوخو ۵۷ حتی نمی‌تواند از سیستم جستجو و ردیابی فروسرخ (IRST) خود در نیم‌کره جلویی استفاده کند؛ چرا که شکل کروی آن RCS هواپیما را به شدت افزایش می‌دهد.

مشکلات توسعه و عدم جذابیت جهانی سوخو 57

با وجود تمامی تبلیغات، سوخو ۵۷ همچنان از مشکلات جدی در مراحل توسعه و تولید رنج می‌برد و تاکنون هیچ علاقه بین‌المللی برای خرید آن مشاهده نشده است. طراحی اصلی آن در هر دو جنبه پنهان‌کاری و آگاهی موقعیتی، از اف-۳۵ بسیار عقب‌تر است؛ در واقع، طراحی سوخو ۵۷ بیشتر به جنگنده‌های نسل چهارم مدرن شباهت دارد تا هواپیماهای نسل پنجم واقعی مانند اف-۲۲ یا اف-۳۵.

بیشتر بخوانید

• ویدیوی تیک‌تاک فروش جنگنده سوخو 57 روسیه به الجزایر را تایید کرد
• روس‌ها از صادرات جنگنده نسل پنجم سوخو 57 به خاورمیانه خبر دادند؛ ایران جزو خریداران است؟
• نیروهای هوافضای روسیه جنگنده‌های ارتقا یافته Su-57 را دریافت کردند
• شکست F-35 در برابر F-16 در شبیه‌سازی‌های نبرد هوایی با تاکتیک Swarm

علاوه بر این، این جنگنده به دلیل استفاده از سیستم هشدار موشکی مبتنی بر فرابنفش (UV)، در برابر موشک‌های هوا به هوای فراتر از میدان دید (BVR) آسیب‌پذیر است. پس از گذشت یک دهه از اولین پرواز، موشک‌های K-77M یا K-74M هنوز عملیاتی نشده‌اند که سوخو ۵۷ را مجبور به حمل موشک‌های R-77 و R-74 به صورت خارجی می‌کند؛ این امر نیز به شدت بر قابلیت‌های پنهان‌کاری آن تاثیر منفی می‌گذارد. به طور کلی، تفاوت عظیم در پنهان‌کاری و آگاهی موقعیتی بین سوخو ۵۷ و اف-۳۵ غیرقابل چشم‌پوشی است و جنگنده روسی در این رقابت شانسی ندارد.