موشک‌های ایران

بررسی ویژگی‌های فنی موشک‌های ارتقایافته ایران؛ افزایش برد و نقطه‌زنی در دریا

نسل جدید موشک‌های ایرانی با قابلیت‌های ارتقایافته در برد و نقطه‌زنی دریایی، نشان‌دهنده تسلط صنایع دفاعی کشور بر فناوری‌های هدایت و کنترل مدرن است.

با عنایت به آخرین اخبار نظامی، مجموعه تحرکات اخیر نیروی زمینی سپاه پاسداران در حوزه توسعه و تجهیز سامانه‌های موشکی، بیانگر رویکردی هدفمند برای ارتقای توان تهاجمی و دفاعی این نیرو است. در این چارچوب، موشک‌های ایرانی جدید با بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته هدایت و ناوبری، به دقت اصابت بالاتر و قابلیت نقطه‌زنی در اهداف متحرک دریایی دست یافته‌اند. افزایش برد عملیاتی به همراه بهبود بقاپذیری سامانه در شرایط جنگ الکترونیک، از دیگر ویژگی‌های بارز این به‌روزرسانی است. این تغییرات را می‌توان گامی راهبردی در مسیر نوسازی و بومی‌سازی کامل توان موشکی کشور ارزیابی کرد.

فهرست مطالب

نمایش اقتدار موشک‌های ایران در سواحل جنوبی

رزمایش ترکیبی ۱۴۰۴ نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مدتی پیش با حضور گسترده یگان‌های رزمی، توپخانه‌ای، پهپادی و موشک در سواحل جنوبی کشور برگزار شد که جلوه‌ای از تحول ساختاری و فناورانه در توان تهاجمی این نیرو به شمار می‌رود. در این رزمایش، بخشی از جدیدترین سامانه‌های موشکی و تجهیزات راهبردی به‌صورت عملیاتی آزمایش شدند تا میزان آمادگی رزمی و کارایی آن‌ها در شرایط واقعی ارزیابی شود.

براساس گزارش منابع رسمی، واحدهای موشکی سپاه با استفاده از سامانه‌های متنوع و به‌روز موفق شدند اهداف از پیش تعیین‌شده در فواصل مختلف شامل اهداف ثابت ساحلی و اهداف متحرک دریایی را با دقتی بالا مورد اصابت قرار دهند. یکی از مراحل برجسته این مانور، آزمایش سامانه موشکی تازه‌الحاق‌شده بود که پس از اجرای موفق نخستین مأموریت، به‌سرعت موضع خود را تغییر داد و در نقطه‌ای جدید توانست هدف دوم را نیز منهدم کند.

بیشتر بخوانید

گزارش‌ها حاکی از آن است که سامانه‌های جدید به سامانه ناوبری پیشرفته، هدایت ترکیبی و سرجنگی‌های تقویت‌شده مجهز شده‌اند؛ عواملی که موجب افزایش دقت نقطه‌زنی، برد مؤثر و توان نفوذ در استحکامات و ستون‌های زرهی دشمن شده است. در عین حال، طراحی ماژولار این سامانه‌ها و استفاده از پرتابگرهای متحرک، میزان بقا و انعطاف‌پذیری عملیاتی آن‌ها را به شکل چشمگیری افزایش داده است.

نیروی زمینی سپاه طی سال‌های اخیر روندی مستمر و هدفمند را برای نوسازی تجهیزات خود دنبال کرده و هم‌زمان با ارتقای همین سامانه‌ها، سطح آموزش نیروها و هماهنگی میان یگان‌های پدافند، موشکی و پهپادی را نیز افزایش داده است. رزمایش امسال را می‌توان نمادی از بلوغ تدریجی این توان دانست که ترکیبی از فناوری بومی، تاکتیک‌های نوین جنگی و تجربه میدانی را در قالب یک نیروی واکنش‌سریع و چندبعدی به نمایش گذاشت. در ادامه به گونه‌ها و ویژگی‌های فنی چند سامانه‌ موشکی جدید که به سازمان رزم نیروی زمینی سپاه پیوسته‌اند می‌پردازیم.

ویژگی‌های موشک نقطه‌زن فتح 450

در جریان مراحل رزمایش پیامبر اعظم ۱۹ در اسفند ۱۴۰۳، نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با رونمایی از موشک بالستیک جدید «فتح ۴۵۰» گامی دیگر در مسیر توسعه سامانه‌های نقطه‌زن و تاکتیکی برداشت که اکنون از آن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و دقیق‌ترین موشک‌های ایران یاد می‌شود. فتح ۴۵۰ به‌عنوان یک موشک بالستیک کوتاه‌برد، ویژگی‌هایی را در خود گرد آورده که آن را به سلاحی چندمنظوره، چابک و مرگبار برای عملیات‌های زمینی و دریایی تبدیل می‌سازد.

بدنه‌ای با طول حدود ۷.۲ متر و قطر کمتر از نیم متر، جرم کلی نزدیک به ۱.۷ تُن و سرجنگی قدرتمند ۲۲۵ کیلوگرمی، نشان‌دهنده مهندسی فشرده و سبک‌سازی هدفمند این سامانه است. موتور سوخت جامد مرکب HTPB، نیروی پیشرانی لازم برای دستیابی به سرعتی نزدیک به ۵ ماخ (۵ برابر سرعت صوت) را فراهم کرده که نه‌تنها زمان درگیری را کاهش می‌دهد بلکه شناسایی و رهگیری آن توسط پدافند دشمن را به‌مراتب دشوارتر می‌سازد.

از لحاظ دقت اصابت، فتح ۴۵۰ با خطای کمتر از ۳۵ متر در رده موشک‌های نقطه‌زن نسل جدید قرار می‌گیرد. این دقت بالا حاصل بهره‌گیری از سامانه‌های ناوبری داخلی پیشرفته، حسگرهای اینرسی و الگوهای تصحیح مسیر در مرحله نهایی پرواز است. برد متغیر ۱۵۰ تا ۲۵۰ کیلومتر این سامانه امکان اجرای عملیات‌های دقیق علیه اهداف استراتژیک در عمق میدانی دشمن را برای نیروی زمینی فراهم می‌کند.

در بخش پرتاب، سپاه برای نخستین‌بار از دو نسخه مجزا استفاده کرده است؛ پرتابگر تکی ریلی با پوشش استتاری چادری برای عملیات مخفی و پرتابگر دوتایی کنیسترپرتاب برای اجرای سریع‌تر مأموریت‌ها. نوع دوم بر روی شاسی‌های جدید کامیون‌های ایویکو T-Way نصب شده که تحرک بالا، بقاپذیری بیشتر و آمادگی فوری را برای یگان‌های موشکی به ارمغان آورده است. علاوه بر این، قابلیت حمل و شلیک انواع سرهای جنگی باعث شده فتح ۴۵۰ بتواند در مأموریت‌های متنوع، از انهدام اهداف ثابت گرفته تا ستون‌های زرهی متحرک به‌کار گرفته شود.

معرفی موشک تاکتیکی فتح 360

موشک بالستیک تاکتیکی «فتح ۳۶۰» نیز نقشی کلیدی در ساختار تهاجمی نیروی زمینی سپاه ایفا می‌کند. این موشک در سال ۱۴۰۰ توسط وزارت دفاع طراحی و در حضور فرمانده کل سپاه به نیروهای رزمی تحویل شد. فتح ۳۶۰ که نسل پیشین خانواده «فتح» محسوب می‌شود، با طول ۵.۱ متر، قطر ۳۶۸ میلی‌متر و جرم کلی ۷۸۷ کیلوگرم به سرجنگی ۱۵۰ کیلوگرمی مجهز است و با اتکا به سوخت جامد HTPB، می‌تواند به سرعتی در حدود ۴ ماخ دست یابد.

دقت اصابت زیر ۳۰ متر و عمر انبارداری بیش از ۱۰ سال از ویژگی‌های شاخص این موشک است. با بردی میان ۳۰ تا ۱۲۰ کیلومتر، فتح ۳۶۰ به‌عنوان جایگزینی برای راکت‌های «نازعات» و رقیبی جدی برای خانواده راکت‌های هدایت‌شونده «فجر ۵» مطرح است. کنیسترهای پرتاب دایره‌ای و مربعی آن، سطح بالایی از انعطاف‌پذیری در استقرار میدانی ایجاد کرده‌اند.

از منظر رزمی، فتح ۳۶۰ به سامانه هدایت ترکیبی و کلاهک‌های سنگرشکن مجهز است و عملکرد آن در شرایط جنگ الکترونیک نیز به‌صورت خاص تقویت شده است. این موشک در سال‌های اخیر در چند عملیات برون‌مرزی علیه مواضع گروهک‌های تروریستی در مرزهای شمال‌غرب و اقلیم کردستان عراق مورد استفاده قرار گرفته و کارایی بالای خود را در حملات دقیق، سریع و محدود اما اثرگذار به اثبات رسانده است.

به‌طور کلی، روند الحاق سامانه‌های فتح ۳۶۰ و فتح ۴۵۰ به یگان موشکی نیروی زمینی سپاه، بیانگر حرکت هدفمند این نیرو به سمت افزایش دقت، تحرک و بقاپذیری در میدان نبرد مدرن است که عملاً مرز میان موشک‌های تاکتیکی و بالستیک کلاسیک را در دکترین دفاعی ایران باریک‌تر کرده و ترکیبی از برد بلند، پاسخ سریع و نقطه‌زنی دقیق را در اختیار واحدهای رزمی قرار داده است.

پاسخ بدهید

در اینجا می‌توانید نظر خود را ثبت کنید. لطفاً از درج توهین و مطالب خلاف قوانین خودداری کنید. دیدگاه‌ها پس از تایید منتشر می‌شوند.