گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
با شدت گرفتن درگیریهای نظامی، بسیاری از دولتها به سراغ قطع اینترنت بینالملل میروند که از یک سو ابزاری برای دفاع و انسجام داخلی است و از سوی دیگر به انزوای دیجیتال و گسترش بیاعتمادی عمومی دامن میزند.
همزمان با بروز جنگ یا بحرانهای امنیتی، برخی حکومتها دسترسی به اینترنت بینالملل را بهطور موقت محدود یا کنترل میکنند. این تصمیم بخشی از راهبردهای دفاعی برای جلوگیری از نفوذ و حملات سایبری، کنترل جریان اطلاعات حساس و حفاظت از زیرساختهای حیاتی ارتباطی است. چنین اقدامهایی اگرچه میتواند ثبات و امنیت ملی را تقویت کند، اما در عین حال پیامدهایی چون اختلال در اطلاعرسانی آزاد و کاهش دسترسی شهروندان به منابع جهانی اطلاعات را نیز بهدنبال دارد.
ابعاد امنیتی و اجتماعی قطع اینترنت بینالملل
در سالهای اخیر، اینترنت از یک ابزار ارتباطی ساده به ستون فقرات ارتباطات جهانی و بستری حیاتی برای اقتصاد، آموزش، خدمات عمومی و امنیت ملی کشورها تبدیل شده است. این شبکه گسترده نهتنها امکان تبادل سریع اطلاعات را فراهم کرده، بلکه ساختار حیات روزمره و تعاملات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی جوامع را نیز دگرگون ساخته است.
با این حال، همین بستر گسترده در شرایط جنگی یا بحرانهای امنیتی میتواند به میدان تازهای از تقابل و عملیات سایبری تبدیل شود و اطلاعات و کنترل ارتباطات، عملاً نقش سلاح و سپر را همزمان ایفا میکنند. کارشناسان امنیت سایبری معتقدند که در زمان بروز درگیری نظامی، احتمال وقوع حملات سایبری سازمانیافته و گسترده به زیرساختهای حیاتی کشورها از جمله شبکههای انرژی، نیروگاهها، سامانههای حملونقل، بانکها، مراکز داده، تأسیسات ارتباطی و حتی خدمات شهری نظیر آب و برق بهطور قابلتوجهی افزایش مییابد.
- معاون وزیر ارتباطات: قطع شدن اینترنت، شبکه ملی اطلاعات را هم از کار میاندازد
- دفاع وزیر امور خارجه از اعمال محدودیتهای اینترنت؛ «وسط جنگ هستیم»
- رسایی، نماینده مجلس: دیر قطع شدن اینترنت باعث حوادث 18 و 19 دی شد!
در چنین شرایطی دولتها برای جلوگیری از نفوذ دشمن، کاهش آسیبپذیری شبکهها و محافظت از دادههای ملی، گاه ناگزیر میشوند قطع اینترنت بینالملل را رقم بزنند. یکی دیگر از دلایل مهم برای اعمال این محدودیتها، کنترل و مدیریت جریان اطلاعات در بحرانها است. در شرایط جنگ یا ناآرامیهای گسترده، انتشار سریع و بدون فیلتر اخبار تأییدنشده، تصاویر یا حتی اطلاعات نظامی حساس در فضای مجازی میتواند پیامدهای خطرناکی داشته باشد.
به همین دلیل برخی دولتها برای مقابله با انتشار اطلاعات نادرست، شایعهسازی و عملیات روانی دشمنان، به محدود کردن موقت ارتباطات آنلاین یا فیلترینگ شدید شبکههای اجتماعی روی میآورند. این سیاستها معمولاً در قالب «حفاظت سایبری در شرایط اضطراری» توجیه میشوند، اما در عمل میتوانند پیامدهای اجتماعی و ارتباطی گستردهای نیز در پی داشته باشند.
نقش کنترل ترافیک در ثبات شبکههای داخلی
در کنار ملاحظات امنیتی و اطلاعاتی، مدیریت ترافیک شبکه و حفظ پایداری زیرساختهای ارتباطی نیز از دیگر دلایل مهم تصمیم دولتها برای قطع اینترنت بینالملل در شرایط بحرانی محسوب میشود. در زمان وقوع جنگ یا بحرانهای ناگهانی، حجم استفاده از اینترنت معمولاً بهصورت چشمگیری افزایش مییابد و مردم برای دریافت اخبار، برقراری ارتباط با خانوادهها و استفاده از خدمات آنلاین، بار سنگینی را بر شبکههای ارتباطی وارد میکنند.
این افزایش ناگهانی ترافیک، همراه با حملات احتمالی از سوی مهاجمان سایبری یا تلاش برای اختلال در شبکهها میتواند منجر به کندی، قطع ارتباط یا حتی فروپاشی بخشی از زیرساختهای حیاتی دیجیتال شود. در چنین شرایطی، اعمال محدودیتهای موقت بر اینترنت بینالملل راهکاری برای کنترل ترافیک و تمرکز منابع بر شبکههای داخلی تلقی میشود.
این اقدام معمولاً با هدف حفظ پایداری ارتباطات حیاتی داخلی مانند شبکه بانکی، سیستمهای امدادرسانی، سامانههای خدمات عمومی، نهادهای نظامی و مراکز مدیریت بحران انجام میگیرد. به این ترتیب، دولتها میکوشند تا با کاهش بار ترافیکی بینالمللی، خطر اختلال گسترده در عملکرد بخشهای کلیدی کشور را به حداقل برسانند و امکان ارائه خدمات حیاتی را حتی در شرایط فشار شدید حفظ کنند.
- شبکه ملی اطلاعات جایگزین اینترنت جهانی میشود؟
- انتشار آمار عجیب و غریب استفاده از فیلترشکن سایفون در ایران
- 3 موتور جستجوی فعال ایرانی که در قطعی اینترنت میتوانید استفاده کنید
هزینه پنهان قطع اینترنت در دوران بحران
کارشناسان فناوری و ارتباطات تأکید دارند که چنین اقداماتی گرچه ممکن است از دید فنی و امنیتی ضروری باشد، اما هزینههای اجتماعی، اقتصادی و ارتباطی قابل توجهی در پی دارد. بسیاری از مشاغل آنلاین، کسبوکارهای صادراتی و شرکتهایی که برای تبادل داده و تراکنشهای مالی وابسته به خدمات بینالمللی هستند، ممکن است متحمل خسارت شوند.
علاوه بر آن، وابستگی روزافزون مردم به شبکههای جهانی برای تحصیل، درمان، ارتباطات خانوادگی و اطلاعرسانی باعث میشود حتی محدودیتهای کوتاهمدت بر اینترنت، تأثیر مستقیمی بر زندگی روزمره افراد بگذارد.
با وجود این چالشها مقامات و متخصصان حوزه امنیت سایبری بر این باورند که در شرایط جنگی یا بحران ملی، اولویت اصلی هر کشور باید حفظ امنیت عمومی و استمرار خدمات حیاتی باشد. از این منظر، محدودیتهای موقت اینترنت اقدامی پیشگیرانه برای جلوگیری از اختلال گسترده، نفوذ سایبری یا سوءاستفاده دشمنان از بستر دیجیتال تلقی میشود.
