افت محسوس مصرف دیتا در دوره قطعی اینترنت؛ چرا ترافیک از ۴.۵ ترابیت بالاتر نرفت؟

بررسی آمارها از افت محسوس مصرف ترافیک دیتا در زمان اختلال اینترنت حکایت دارد. میزان ترافیک ثبت‌شده کمتر از حد معمول بوده و از مرز ۴.۵ ترابیت عبور نکرده است.

بررسی آمار مصرف اینترنت در ایام نوروز نشان می‌دهد برخلاف انتظار، میزان ترافیک روزانه دیتا در کشور در بازه سوم تا هفتم فروردین رشد چندانی نداشته است. داده‌های ثبت‌شده حاکی است که حجم مصرف در این روزها حتی از مرز ۴.۵ ترابیت نیز فراتر نرفته و در سطحی پایین‌تر از الگوی معمول تعطیلات قرار داشته است. بر اساس آخرین اخبار داخلی، این روند نشان می‌دهد رفتار مصرف کاربران در نوروز امسال با کاهش محسوس همراه بوده و برخلاف سال‌های گذشته جهش قابل‌توجهی در ترافیک شبکه مشاهده نشده است.

تحلیل افت فاحش مصرف دیتا در ایام تعطیلات

داده‌های منتشرشده از سامانه مانیتورینگ و پایش شبکه ملی اطلاعات وابسته به شرکت ارتباطات زیرساخت، نشان می‌دهد که میزان مصرف ترافیک داخلی کشور در تعطیلات نوروز ۱۴۰۵ نوسانات قابل‌توجهی را تجربه کرده است. بر اساس این داده‌ها، در برخی ساعات اوج مصرف ترافیک داخلی از مرز ۶ ترابیت بر ثانیه نیز عبور کرده که نشان‌دهنده افزایش لحظه‌ای مصرف در ساعات پرترافیک است.

با این حال، بررسی الگوی مصرف روزانه در بازه سوم تا هفتم فروردین نشان می‌دهد متوسط حجم داده مبادله‌شده در این بازه حتی به ۴.۵ ترابیت بر ثانیه هم نرسیده است و افت مصرف دیتا را شاهد هستیم. تحلیل داده‌های هفت استان اصلی کشور شامل تهران، البرز، شیراز، تبریز، اصفهان، قم و مشهد نشان می‌دهد تهران با سهمی بیش از ۷۰ درصد از ترافیک داخلی، جایگاه نخست را در مصرف داده حفظ کرده است.

سهم قابل‌توجه تهران در این دوره زمانی، علاوه بر تراکم جمعیتی بالای پایتخت می‌تواند ناشی از متمرکز بودن بخش بزرگی از فعالیت‌های اداری، سازمانی، خدمات دیجیتال و زیرساخت‌های کلیدی داده در این استان باشد. حتی در روزهایی که به دلیل تعطیلات نوروز میزان جابه‌جایی در سطح شهر کاهش می‌یابد، به نظر می‌رسد مصرف اینترنت به علت تعطیل نبودن بسیاری از سرویس‌های آنلاین، سرگرمی‌های دیجیتال، خریدهای اینترنتی و خدمات ابری همچنان در سطحی بالاتر از سایر نقاط کشور باقی می‌ماند.

همچنین بخوانید

• پیامدهای گسترده قطع طولانی‌مدت اینترنت جهانی بر عملکرد سایت‌های داخلی
• تلاش وزارت ارتباطات برای دسترسی کسب‌وکارهای دیجیتال به اینترنت جهانی
• کالبدشکافی قطعی طولانی اینترنت؛ ضربه‌ای فراتر از تصور به اقتصاد و جامعه
• احتمال اتصال مرحله‌ای اینترنت جهانی؛ زمان پایان محدودیت‌ها همچنان نامشخص

چرا اوج مصرف اینترنت تا نیمه‌شب ادامه دارد؟

در تحلیل جزئی‌تر داده‌ها مشخص شده است که در روزهای چهارم و هفتم فروردین، در بخش‌هایی از کشور وقفه یا اختلال کوتاه‌مدت در ترافیک داخلی به ثبت رسیده که معمولاً دقایقی پس از ساعت ۷ صبح رخ داده است. نکته مهم این است که این اختلال‌ها به‌شکل سراسری و هم‌زمان در تمام استان‌ها ظاهر نشده‌اند. برخی استان‌ها با قطع کامل چند دقیقه‌ای مواجه بوده‌اند، در حالی که برخی دیگر تنها کاهش شدید یا نوسان لحظه‌ای در ترافیک را تجربه کرده‌اند.

بررسی دقیق‌تر روند زمانی مصرف نشان می‌دهد که اوج مصرف معمولاً در ساعات پایانی شب و نزدیک به ساعت ۲۴ رخ می‌دهد. در مقابل، کمترین میزان ترافیک حدود ساعت ۷ صبح ثبت شده است.

این الگوی تکرارشونده نشان می‌دهد که کاربران معمولاً فعالیت‌های سنگین‌تر خود همچون دانلودهای حجیم، آپلودهای گسترده، به‌روزرسانی نرم‌افزارها یا تماشای محتوای ویدئویی را به ساعات خلوت‌تر موکول می‌کنند؛ زیرا کیفیت سرویس در ساعات غیر اوج مصرف پایدارتر است. با شروع ساعت‌های کاری و آغاز فعالیت‌های روزمره، میزان ترافیک رفته‌رفته افزایش می‌یابد و تا پایان شب در مسیر صعودی باقی می‌ماند.

با وجود اینکه همه ترافیک داخلی کشور لزوماً از طریق مراکز تبادل ترافیک (IXP) عبور نمی‌کند، این مراکز یکی از مهم‌ترین نقاط اندازه‌گیری و تحلیل وضعیت مصرف اینترنت داخلی محسوب می‌شوند. داده‌های ارائه‌شده توسط IRIX (مرکز تبادل ترافیک داخلی) تصویری شفاف و تحلیلی از رفتار کاربری و نحوه توزیع ترافیک در هفت استان مورد بررسی ارائه می‌دهد و جایگاه تهران را در رأس شبکه داخلی کشور دوباره تأیید می‌کند.