افزایش تنشهای جنگی بار دیگر بازار جهانی خودرو را وارد دورهای از بیثباتی کرد و سهام برخی از خودروسازان ایالات متحده نیز کاهش قابلتوجهی یافت.
با افزایش قیمت بنزین، دوباره نگاهها به صنعت خودروسازی آمریکا دوخته شده که سالهاست اولویت خود را تولید خودروهای گرانقیمت برای مشتریان پردرآمد قرار داده است. سال گذشته میانگین قیمت یک خودرو صفر برای نخستین بار از مرز ۵۰ هزار دلار فراتر رفت، زیرا خودروسازان عملاً از ساخت مدلهای اقتصادی فاصله گرفته و سرمایه خود را روی وانتهای بزرگ و شاسیبلندهای پرسود گذاشتهاند؛ محصولاتی با مصرف بالا، موتورهای قدرتمند و حاشیه سود چشمگیر.
پیامد این تغییر رویکرد در ترکیب خریداران دیده میشود و اکنون ۴۲ درصد خریداران خودروهای نو کسانی هستند که بیش از ۱۵۰ هزار دلار در سال درآمد دارند، در حالی که شش سال پیش این سهم تنها ۲۹ درصد بود. طبق تحلیل BofA Securities، بسیاری از خانوارهای با درآمد زیر ۷۵ هزار دلار عملاً از بازار خودرو حذف شدهاند و این بازار بیش از هر زمان دیگری به کالایی لوکس شبیه شده است.
اما با آغاز تنشهای نظامی اخیر، نگرانیها جدیتر شده و افزایش قیمت انرژی، اختلال در زنجیره تأمین قطعات و بیثباتی اقتصادی فشار تازهای بر هزینه تولید وارد کرده و باعث تغییرات بزرگی در بازار جهانی خودرو و افت ارزش سهام شرکتهایی چون فورد شده است.
بحران انرژی و تأثیر آن بر مسیر آتی بازار جهانی خودرو
قیمت RBOB، یعنی بنزین پایهای که پیش از ترکیب با اتانول در پالایشگاهها تولید میشود و در عمل شاخص پیشنگر قیمت بنزین مصرفی در آمریکا است، طی چند هفته اخیر جهشی کمسابقه داشته است. RBOB معمولاً چند هفته زودتر از قیمت پمپبنزینها تغییر میکند، بنابراین افزایش آن مثل آلارمی است که از فشار تورمی آتی خبر میدهد.
از روز قبل از آغاز درگیریها در ایران تا امروز، قیمت این محصول حدود ۴۸ درصد بالا رفته که نشان میدهد رسیدن میانگین قیمت بنزین به چهار دلار در سراسر آمریکا دیگر یک سناریوی فرضی نیست و میتواند بهزودی واقعیت پیدا کند. بازار سهام هم طبق الگوی همیشگی خود با سرعتی بسیار بیشتر از بازار کالا واکنش نشان داده است.
- راهنمای فروش خودرو در شرایط بحرانی اقتصاد و جنگ
- سهم خودروهای چینیها در سبد محصول مونتاژکاران کاهش یافت
- اولین روبوتاکسی Cybercab تمامخودران تسلا از خط تولید تگزاس بیرون آمد
دن لوی، تحلیلگر ارشد بخش خودرو در بانک بارکلیز میگوید رفتاری که سرمایهگذاران با سهام خودروسازان دارند شبیه وضعیتی است که ابتدا میفروشند و بعد تازه به این فکر میافتند که دلیل فروش چه بوده است. همین رفتار هیجانی باعث شده سهام فورد از ابتدای سال میلادی ۱۱ درصد سقوط کند و جنرال موتورز هم نزدیک به ۹ درصد افت داشته باشد، در حالی که شاخص S&P 500 که عملکرد پانصد شرکت بزرگ آمریکا را نشان میدهد تنها حدود ۳ درصد کاهش یافته است.
شرکت جنرال موتورز در سال گذشته ۵۳ درصد رشد کرد و فورد ۳۳ درصد بالا رفت و هر دو در میان بهترین عملکردهای سال در والاستریت قرار داشتند. اکنون اما صنعت خودرو ناگهان در نقطهای نادرست از چرخه اقتصادی گرفتار شده است؛ جایی که هزینهها بالا میرود، فروش در معرض خطر قرار میگیرد و بازار هم حساسیت بیشتری نشان میدهد.
تأخیر ۶ ماهه اثر قیمت سوخت بر رفتار خریداران خودرو
هفته گذشته شرکت BofA Securities جلسهای با ۳۵ مدیر و کارشناس صنایع خودرو برگزار کرد تا وضعیت را از داخل شبکه تولید بررسی کند. حاصل این نشست برخلاف فضای بازار، نسبتاً آرام بود: تقاضا هنوز مقاوم است، موجودی انبارها در وضعیت بحرانی قرار ندارد، و زنجیره تأمین که مسیر پیچیدهای که قطعات از کارخانه تا نمایندگی طی میکنند، فعلاً تحت فشار محسوسی نیست.
تحلیلگران BofA برآورد کردهاند که معمولاً چهار تا شش ماه طول میکشد تا افزایش واقعی قیمت نفت و سوخت در رفتار خریداران خودرو دیده شود. به بیان سادهتر هزینههای جدید هنوز به مرحلهای نرسیدهاند که مصرفکننده را از خرید منصرف کنند. دن لوی نیز در مورد آینده جنرال موتورز نگاه مثبتی دارد. او تأکید میکند که ستون اصلی سود این شرکت همچنان وانتهای بزرگ و فولسایز آمریکایی هستند؛ محصولاتی که با وجود قیمت بالا، مشتریان وفادار دارند و هنوز یکی از منابع اصلی جریان نقدی شرکت محسوب میشوند.
بر اساس پیشبینی والاستریت، جریان نقد آزاد جنرال موتورز در سال جاری به حدود ۱۰ میلیارد دلار خواهد رسید که نشان میدهد شرکت هنوز از نظر مالی روی زمین محکم ایستاده است. اما همین چهار تا شش ماه از نگاه برخی تحلیلگران مهمترین بخش داستان است و دلیل نگرانی نه خود بنزین، بلکه روند جمعیتی و ساختاری بازار است.
میانگین سن خریدار خودروی نو در آمریکا از ۴۳ سال در سال ۲۰۰۰ به حدود ۵۰ سال رسیده است؛ یعنی بازار بهسمت یک جامعه مسنتر حرکت کرده و خریداران جوان بهتدریج از چرخه خرید خودروهای نو خارج شدهاند.
تکیه تسلا بر وعدههای آینده؛ فروش ضعیف و انتظارات سنگین
شرکت تسلا شرایطی متفاوت اما نهچندان امیدوارکننده را تجربه میکند. ارزش بازار این شرکت همچنان حدود یکونیم تریلیون دلار است و در میان هشت شرکت بزرگ S&P 500 قرار میگیرد اما فروش خودروهایش مطابق انتظار پیش نمیرود. جوزف اسپاک، تحلیلگر UBS در گزارش اخیر خود پرسیده: «آیا تعداد تحویل خودروها دیگر مثل گذشته برای تعیین قیمت سهام مهم است؟» و خودش پاسخ داده: «احتمالاً نه.»
دلیل این جواب صریح این است که ارزش فعلی تسلا بیش از آنکه بر فروش سالانه تکیه داشته باشد، روی وعدههای آینده نظیر تاکسیهای تمامخودران و رباتهای انساننما بنا نهاده شده است. اما روند توسعه این دو پروژه نهتنها کندتر از انتظار بوده، بلکه به گفته اسپاک اعلانها و بهروزرسانیهای اخیر هم از نظر کیفیت و هم از نظر حجم ناامیدکننده بودهاند.
- معرفی بهترین شاسی بلندهای بزرگ بازار جهانی در سال 2026
- فورد جزئیات پیکاپ الکتریکی 30 هزار دلاری خود را به اشتراک گذاشت
- خودرو برقی هیوندای Elexio چینی برای رقابت با تسلا راهی بازارهای جهانی شد
همین تحلیل باعث شده او توصیه فروش سهام تسلا را مطرح کند. در همین حال Waymo (تاکسیخودران وابسته به گوگل) گامهای بزرگتری برداشته است. این شرکت اکنون در ۱۰ شهر آمریکا فعالیت دارد، برای ۲۲ شهر دیگر برنامهریزی کرده و حتی در سانفرانسیسکو از رقبا از جمله Lyft، جلو افتاده است. تمام این موارد در شرایطی رخ میدهد که سهام تسلا از ابتدای سال حدود ۱۵ درصد سقوط کرده است.
در نهایت، مجموعه این اتفاقات تصویری نگرانکنندهتر از آن چیزی میسازد که تنها از افزایش قیمت RBOB یا کاهش قیمت سهام بتوان دید. بنزین گرانتر شده، زنجیرههای بازار خودرو دوباره تحت آزمون قرار گرفتهاند، مشتریان حساستر شدهاند و صنعتی که سالهاست برای مصرفکنندگان ثروتمند خودرو میسازد، اکنون باید به این پرسش پاسخ دهد:
«اگر همین مشتریان هم بهدلیل شرایط اقتصادی دستبهعصا حرکت کنند، چه کسی باقی خواهد ماند؟ چهار تا شش ماه معمولاً زمان زیادی نیست، اما برای صنعتی که هم سرمایهبر است و هم چرخههای اقتصادی شدید دارد، میتواند تعیینکننده باشد.»
گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 










