فیزیکدان برنده نوبل: احتمال بقای بشر در ۵۰ سال آینده بسیار کم است

فیزیکدان نظری برنده نوبل، دیوید گراس، هشدار داده است که احتمال بقای بشر در ۵۰ سال آینده به دلیل خطر جنگ هسته‌ای بسیار کم است. این فیزیکدان برجسته معتقد است که بشریت ممکن است برای دیدن روزی که تمام نیروهای بنیادی فیزیک یکپارچه شوند، زنده نماند.

پروفسور دیوید گراس، که برای کشف «آزادی مجانبی» در سال ۲۰۰۴ جایزه نوبل فیزیک را دریافت کرد، در مصاحبه‌ای با لایوساینس، نگرانی عمیق خود را در مورد آینده بشریت ابراز داشته است. او که عمر خود را صرف تلاش برای درک جهان و یکپارچه‌سازی نیروهای طبیعت کرده، اکنون بزرگترین چالش را نه در علم، بلکه در زمان باقی‌مانده برای بقای انسان می‌بیند.

دیوید گراس: از کشف «آزادی مجانبی» تا مدل استاندارد

دیوید گراس از نوجوانی شیفته فیزیک شد و به واسطه کتاب «تکامل فیزیک» نوشته آلبرت اینشتین و لئوپولد اینفلد، مسیر خود را به سمت فیزیک نظری آغاز کرد. او بعدها با فرانک ویلچک و اچ. دیوید پولیتزر، اصل آزادی مجانبی را کشف کرد که نشان می‌دهد نیروی بین کوارک‌ها (اجزای پروتون‌ها و نوترون‌ها) با نزدیک‌تر شدنشان ضعیف‌تر و با دور شدنشان قوی‌تر می‌شود. این کشف در چارچوب نظریه کرومودینامیک کوانتومی قرار گرفت و راه را برای یکپارچه‌سازی نیروهای قوی، ضعیف و الکترومغناطیسی هموار کرد که به تکمیل مدل استاندارد فیزیک ذرات انجامید.

تلاش برای یکپارچگی نیروها و چالش نظریه ریسمان

پس از موفقیت در یکپارچه‌سازی سه نیروی بنیادی، پروفسور گراس تمرکز خود را به سمت نظریه ریسمان و تلاش برای وحدت نیروی چهارم – گرانش – با سایر نیروها تغییر داد. این نظریه به دنبال درک ماهیت فضا-زمان و چگونگی تکامل کیهان در مقیاس‌های بسیار کوچک (مقیاس پلانک) است. با این حال، آزمایش مستقیم این نظریه‌ها به دلیل نیاز به انرژی‌های فوق‌العاده بالا، چالش‌برانگیز است و این موضوع مانعی برای پیشرفت در این زمینه محسوب می‌شود.

بیشتر بخوانید

• آیا هوش مصنوعی بشر را منقرض خواهد کرد؟ بررسی علمی یک سناریوی آخرالزمانی
• سرنوشت انسان مثل دایناسورها؛ انقراض بشر در راه است؟
• ششمین انقراض جمعی زمین به دست ما انسان‌ها و به زودی رخ خواهد داد

هشدار جدی: احتمال بقای بشر در ۵۰ سال آینده بسیار کم است

پروفسور گراس معتقد است که تهدید اصلی برای تحقق این اهداف علمی، نه محدودیت‌های دانش بشری، بلکه محدودیت‌های زمانی برای بقای بشر در ۵۰ سال آینده است. او با ارائه یک تخمین «تقریبی»، خطر جنگ هسته‌ای را بسیار بالا می‌داند.

به گفته وی، حتی پس از پایان جنگ سرد و با وجود معاهدات کنترل تسلیحات، احتمال ۱ درصدی برای وقوع جنگ هسته‌ای در هر سال وجود داشت. اما او اکنون تخمین می‌زند که این احتمال به ۲ درصد در سال افزایش یافته است که بر اساس محاسبات، میانگین طول عمر مورد انتظار بشریت حدود ۳۵ سال خواهد بود تا قبل از وقوع یک جنگ هسته‌ای.

عوامل تشدیدکننده خطر جنگ هسته‌ای

عوامل تشدیدکننده خطر جنگ هسته‌ای از دیدگاه دیوید گراس و همکارانش شامل چند مؤلفه کلیدی است. از میان رفتن معاهدات کنترل تسلیحات استراتژیک، ورود به یک مسابقه تسلیحاتی جدید میان سه قدرت اصلی هسته‌ای و مجموعاً ۹ کشور دارای سلاح هسته‌ای، و همچنین طرح بحث‌انگیز استفاده از سلاح‌های هسته‌ای در مناقشات جاری، همگی لایه‌های خطر را افزایش داده‌اند.

افزون بر این، توسعه و به‌کارگیری هوش مصنوعی در کنترل سیستم‌های تسلیحاتی که قادر به تصمیم‌گیری سریع و بدون دخالت انسانی است، خطر خطاهای فاجعه‌بار را به سطحی بی‌سابقه رسانده است.

راهکارهای کاهش ریسک

برای کاهش این ریسک‌ها، راهکارهایی ساده اما حیاتی پیشنهاد شده است که مهم‌ترین آنها ازسرگیری گفتگوهای مستقیم بین ملت‌ها و پایبندی به هنجارها و توافقات بین‌المللی است. برخلاف تغییرات اقلیمی که مسئله‌ای پیچیده و جهانی محسوب می‌شود، سلاح‌های هسته‌ای ساخته دست بشر هستند و بنابراین قابل کنترل، محدودسازی یا حتی حذف کامل می‌باشند. گراس معتقد است که بقای تمدن‌های فرازمینی احتمالاً به دلیل ناتوانی در مدیریت چنین تهدیدهایی با شکست مواجه شده باشد، که این خود هشداری جدی برای بشریت است.