گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
در تحولی چشمگیر در مناسبات دفاعی بینالمللی، سوئد آماده میشود تا جنگنده گریپن خود را در اختیار اوکراین قرار دهد، اقدامی که میتواند معادلات منطقه را تغییر دهد.
در پی سالها مذاکره و نیاز مبرم اوکراین به تقویت نیروی هوایی خود، دولت سوئد سرانجام تصمیم تاریخی خود را برای ارسال هواپیماهای نظامی اعلام کرد. این اقدام بخشی از بسته کمک نظامی سوئد به ارزش میلیاردها یورو است که هدف آن تجهیز اوکراین به جنگندههای پیشرفته و مدرن است. این حمایت گسترده، چشمانداز جدیدی برای آینده دفاع هوایی اوکراین ترسیم میکند.
سوئد ۱۶ جنگنده گریپن به اوکراین میدهد
در تاریخ ۸ خرداد (۲۸ می)، سوئد اعلام کرد که ۱۶ فروند جت جنگنده گریپن مدل C/D (Gripen C/D) را به اوکراین اهدا خواهد کرد و همچنین امکان خرید تا ۲۰ فروند از مدلهای جدیدتر گریپن E/F را فراهم میکند. این خرید از طریق یک وام ۲.۵ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا برای حمایت از اوکراین تامین مالی میشود. این خبر توسط اولف کریسترسون، نخستوزیر سوئد، در کنار ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در پایگاه هوایی آپلند در نزدیکی اوپسالا اعلام شد که اولین تعهد رسمی سوئد برای ارسال جنگندههای گریپن به اوکراین پس از بیش از یک سال مذاکره است.
پال یونسون، وزیر دفاع سوئد، دلیل این تصمیم را واضح بیان کرد: «روسیه سعی کرد اوکراین را از آسمان بشکند. اوکراین اکنون در حال ساخت قدرت هوایی با جنگندههای سوئدی است.» بر اساس این برنامه، تحویل جنگندههای گریپن مدل C/D قرار است اوایل سال ۲۰۲۶ آغاز شود و آموزش خلبانان و تکنسینهای اوکراینی نیز از پاییز امسال گسترش خواهد یافت. سوئد بلندپروازیهایی برای تحویل ۱۰۰ تا ۱۵۰ فروند جنگنده گریپن در بلندمدت به کییف دارد.
ویژگیهای منحصربهفرد جنگنده گریپن
جنگنده گریپن یک جنگنده چندمنظوره ساخت شرکت دفاعی سوئدی ساب (Saab) است که از ابتدا برای عملیات هوایی پراکنده، تحت فشار و با منابع محدود طراحی شده است؛ شرایطی که اوکراین هر روز با آن مواجه است. فلسفه طراحی گریپن ریشه در برنامهریزیهای جنگ سرد سوئد دارد که فرض میکرد هر درگیری با اتحاد جماهیر شوروی، فرودگاههای ثابت سوئد را به سرعت نابود میکند و نیاز به عملیات جنگندهها از باندهای موقتی از جمله جادههای عمومی را ایجاد میکند. این هواپیما دارای ویژگیهای برخاست و فرود کوتاه (STOL) است که به آن امکان میدهد از پایگاههای جادهای عمل کند. همچنین زمان آمادهسازی سریع ۱۰ دقیقهای برای سوختگیری و بارگیری مجدد با یک خدمه زمینی کوچک، و نگهداری طراحیشده برای شرایط میدانی و نه امکانات تخصصی را دارد.
سازگاری تسلیحاتی گریپن نیز بسیار مهم است. مدل C/D میتواند با موشکهای هوا به هوای کوتاهبرد IRIS-T (ایریس-تی)، موشکهای راداری میانبرد AMRAAM (امرام) و موشک Meteor (میتئور) که یک موشک هوا به هوای دوربرد با برد موثر بیش از ۱۰۰ کیلومتر است، به اوکراین تحویل داده شود. قابلیت حمل Meteor مزیت قابل توجهی محسوب میشود، زیرا هیچیک از جنگندههای F-16 (اف-۱۶) فعلی اوکراین قادر به حمل آن نیستند و این امر میتواند به خلبانان اوکراینی برتری برد قابل توجهی در درگیریهای فراتر از میدان دید در برابر جنگندههای روسی بدهد.
چشمانداز آینده و همکاری صنعتی
مدل E/F جنگنده گریپن که اوکراین قصد خرید آن را دارد، نسبت به مدل C/D یک پلتفرم بهطور چشمگیری ارتقا یافته است. این مدل به رادار آرایه فازی فعال الکترونیکی (AESA)، مجموعه پیشرفته جنگ الکترونیک و قابلیت حمل تسلیحات بسیار گستردهتر مجهز است که آن را به رقیبی مستقیم برای جنگندههای نسل چهارم پلاس در خدمت روسیه تبدیل میکند. مدیرعامل ساب، میکائل یوهانسون، در اوایل اردیبهشتماه ۲۰۲۶ (می ۲۰۲۶) ابراز امیدواری کرد که توافق تامین در عرض چند ماه حاصل شود و اعلام کرد که این شرکت میتواند سالانه ۲۰ تا ۳۰ فروند هواپیما تولید کند و برنامههایی برای گسترش بیشتر دارد. اوکراین نیز بلندپروازیهایی برای بومیسازی بخشی از تولید گریپن در خاک خود از سال ۲۰۳۳ را ابراز کرده است که میتواند این همکاری را از یک رابطه تامین خارجی به ظرفیت صنعتی داخلی تبدیل کند.
- روسیه جنگنده Su-57D را برای صادرات آماده میکند
- پروژه جاهطلبانهای که شکست خورد؛ چرا روسیه فقط یک فروند جنگنده Su-47 Berkut ساخت؟
- رونمایی اوکراین از اولین بمب گلاید بومی با نام ویریونیواخ؛ سلاحی ارزانتر و کشندهتر از جی دم آمریکایی
- اوکراین شروع به استفاده از جتهای میراژ 2000 برای حملات هوایی در روسیه کرد
اعلام سوئد بخشی از بیست و دومین بسته حمایت نظامی این کشور از اوکراین بود که مجموع ارزش اعلامشده آن تقریبا ۲.۳ میلیارد یورو است. این رقم مجموع کمکهای نظامی سوئد از زمان تهاجم تمامعیار روسیه را به حدود ۱۱.۸ میلیارد یورو میرساند که سوئد را به یکی از بزرگترین کمککنندگان نظامی اروپایی به اوکراین از نظر ارزش انباشته تبدیل میکند. اوکراین در حال حاضر از جنگندههای F-16 تامین شده توسط هلند، دانمارک، بلژیک و نروژ، و همچنین Mirage 2000 (میراژ ۲۰۰۰) تامین شده توسط فرانسه استفاده میکند. اضافه شدن جنگندههای گریپن، سومین نوع متمایز جنگنده غربی را به خدمت اوکراین اضافه میکند که با وجود پیچیدگیهای لجستیکی ناشی از نیاز به آموزش خلبانان، زنجیره تامین نگهداری و قطعات یدکی مستقل، بهطور چشمگیری قدرت دفاعی این کشور را تقویت خواهد کرد.