گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
باستانشناسان با کشف قدیمیترین جزیره دستساز جهان در اسکاتلند، پرده از رازهای یک سازه باستانی به قدمت بیش از پنج هزار سال برداشتند.
پروژه تحقیقاتی مشترک میان باستانشناسان دانشگاه ساوتهمپتون و ریدینگ، به نتایج چشمگیری در خصوص تاریخچه سکونت انسان در شمال اروپا دست یافته است. آنها با بررسی یک جزیره مصنوعی به نام کرانوگ در «لوخ بورگاستایل» واقع در اسکاتلند، بقایای یک سکوی چوبی عظیم را کشف کردند که گمان میرود زیر پوشش سنگی کنونی پنهان شده بود. این کشف نه تنها قدمت سازههای دستساز را به طرز قابل توجهی به عقب میبرد، بلکه دیدگاههای جدیدی درباره جوامع پیچیده دوران نوسنگی ارائه میدهد.
کشف کرانوگ: قدیمیترین جزیره دستساز جهان
تیمی از باستانشناسان دانشگاه ساوتهمپتون با همکاری دانشگاه ریدینگ، جزیرهای به نام «کرانوگ» در لوخ بورگاستایل واقع در «جزیره لوئیس» اسکاتلند را کاوش و ثبت کردهاند. این جزیره دستساز، ساختاری چوبی را در زیر پوشش سنگی خود پنهان کرده است. محققان با استفاده از تکنیک استریوفتوگرامتری، این جزیره را هم در بالای خط آب و هم در زیر آب به عنوان یک ساختار پیوسته ثبت کردند که دیدگاهی منحصر به فرد ارائه میدهد. بررسیها نشان میدهد این سازه بیش از ۵۰۰۰ سال پیش بنا شده است. دکتر استفانی بلنکشاین، باستانشناس دانشگاه ساوتهمپتون، توضیح میدهد که کرانوگها جزایر مصنوعی کوچکی هستند که هزاران سال قدمت دارند و صدها مورد از آنها در دریاچههای اسکاتلند وجود دارد. در حالی که تصور میشد کرانوگها عمدتاً بین عصر آهن و دوره پس از قرون وسطی ساخته شدهاند، اکنون میدانیم که برخی از آنها بسیار زودتر، در دوران نوسنگی (بین ۳۸۰۰ تا ۳۳۰۰ پیش از میلاد) ساخته شدهاند.
این جزیره دستساز با بیش از ۵۰۰۰ سال قدمت، حتی از بناهای شناختهشدهای مانند استونهنج نیز قدیمیتر است. این سازه در ابتدا به صورت یک سکوی چوبی دایرهای شکل، به عرض تقریبی ۲۳ متر، ساخته شد که با شاخ و برگ پوشانده شده بود. حدود ۲۰۰۰ سال بعد در عصر مفرغ میانه، لایههای دیگری از شاخ و برگ و سنگ به آن افزوده شد و پس از حدود ۱۰۰۰ سال، فعالیتهای دیگری در عصر آهن در این مکان صورت گرفت. یک گذرگاه سنگی که اکنون زیر آب قرار دارد، از ساحل دریاچه به این جزیره منتهی میشود. کشف صدها قطعه سفال دوران نوسنگی، از جمله انواع کوزهها و کاسهها در آبهای اطراف، نشان میدهد که این مکان ابتدا توسط مردم این دوره و پیش از عصر مفرغ ساخته شده است.
دکتر بلنکشاین میگوید در حالی که هنوز دقیقاً نمیدانیم چرا این جزایر ساخته شدهاند، منابع و نیروی کار لازم برای ساخت آنها نه تنها به جوامع پیچیدهای با قابلیت انجام چنین کارهایی اشاره دارد، بلکه اهمیت فراوان این مکانها را نیز نشان میدهد. مقادیر زیادی سفال که اغلب هنوز حاوی بقایای غذا هستند و سنگهای کارشدهای که در اطراف جزایر یافت شدهاند، استفاده از آنها را برای فعالیتهای جمعی مانند پختوپز یا جشنها پیشنهاد میکنند.
- کشف سر مجسمهای شبیه آثار روم باستان در مکزیک؛ آیا رومیها قبل از کریستف کلمب به آمریکا رسیده بودند؟
- هیچکس نمیداند این جاذبههای گردشگری تاریخی چرا و چگونه ساخته شدهاند
- اولفبرت، شمشیری که با فناوری آینده ساخته شده است
نوآوری در کاوشهای زیر آب
در طول فعالیتهای میدانی سال ۲۰۲۱، باستانشناسان یک تکنیک جدید برای استفاده از استریوفتوگرامتری در آبهای کمعمق طراحی و اجرا کردند. آنها از این فرایند تصویربرداری برای بررسی بستر دریاچه اطراف کرانوگ بهره گرفتند. این تکنیک در مقالهای در نشریه «پیشرفتها در عمل باستان شناسی» (Advances in Archaeological Practice) تشریح شده است. انجام موفقیتآمیز فتوگرامتری در آبهای کمعمق با موانع زیادی همراه است، زیرا رسوبات ریز، شرایط مواج، پوشش گیاهی شناور و نور مخدوش یا منعکس شده، همگی مانع تصویربرداری در آبهای کمعمق میشوند.
برای غلبه بر این چالشها، محققان از دو دوربین کوچک ضدآب با عملکرد در نور کم و میدان دید وسیع استفاده کردند. این روش «استریو»، با قفل شدن دوربینها در فاصله مشخصی از یکدیگر، همپوشانی دقیقی از تصاویر فراهم میکند تا دادههای از دست رفته یا مختل شده را جبران کند. دوربینها توسط یک غواص با دقت سانتیمتری در آب حرکت داده شدند که با دقت به دست آمده توسط پهپادهای هوایی مطابقت دارد.
دکتر بلنکشاین، نویسنده اصلی مقاله، بیان میکند که با ترکیب استریوفتوگرامتری، فناوری پهپاد و پردازش نوآورانه دادهها، ما توانستهایم رویکردی قابل دسترس، قابل حمل و مقرونبهصرفه را ارائه دهیم. این کار نظرسنجی نوآورانه، اولین انتشار از «مرکز علوم میراث سواحل و آبهای داخلی» دانشگاه ساوتهمپتون را نشان میدهد. این پژوهش سرنخهای بیشتری به گذشته اسرارآمیز سازههای کرانوگ ارائه داده و تیم امیدوار است که این روش بتواند به تحقیقات بیشتر در سایر مکانهای مشابه کمک کند.