گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
طرح «بانک زمان» با هدف تبادل خدمات میان شهروندان بدون مبادله پول، بهصورت آزمایشی در تهران آغاز شده و قرار است الگوی جدیدی برای تقویت مشارکت اجتماعی در کشور باشد.
ایدهای که سالها در برخی کشورهای جهان مانند ژاپن، آمریکا و بریتانیا اجرا شده (البته نه بهطور کاملا گسترده)، حالا در ایران نیز وارد مرحله عملیاتی شده است. «بانک زمان» طرحی است که در آن افراد بهجای پرداخت پول، زمان و مهارت خود را در اختیار دیگران قرار میدهند و در ازای آن اعتبار زمانی دریافت میکنند تا در آینده از خدمات سایر اعضا بهره ببرند.
این طرح بر اساس ماده ۳۱ قانون برنامه هفتم توسعه در دستور کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قرار گرفته و سازمان بهزیستی مسئولیت اجرایی آن را بر عهده دارد. اجرای آزمایشی این برنامه از منطقه ۴ تهران آغاز شده و در صورت موفقیت به سایر مناطق و شهرهای کشور نیز گسترش خواهد یافت.
در مدل تعریفشده، هر ساعت خدمت ارائهشده توسط یک فرد، معادل یک واحد اعتبار اجتماعی محسوب میشود. برای مثال، فردی که یک ساعت آموزش زبان، ریاضی یا مهارتهای فنی ارائه میدهد، میتواند در زمان نیاز از خدماتی مانند مراقبت از سالمندان، خدمات توانبخشی، مشاوره یا سایر خدمات اعضای شبکه استفاده کند.
نقش بهزیستی در اجرای بانک زمان
مسئولان سازمان بهزیستی معتقدند تجربه مشارکت گسترده مردم در بحرانهای اخیر، ظرفیت بالای فعالیتهای داوطلبانه در کشور را نشان داده است. بهگفته آنها، هزاران نفر در مقاطع مختلف بهصورت داوطلبانه برای کمک به جامعه هدف بهزیستی اعلام آمادگی کردهاند و همین تجربه، زمینه طراحی و اجرای بانک زمان را فراهم کرده است.
در نسخه ایرانی این طرح، بهزیستی تنها نقش مجری مستقیم را بر عهده ندارد، بلکه وظایفی مانند صدور مجوز، اعتبارسنجی، تنظیمگری و نظارت بر فعالیت شبکههای خدماتی را نیز انجام خواهد داد. همچنین تاکید شده است که افراد، گروهها و نهادهای فعال در این سامانه باید از صلاحیتهای حرفهای، اجتماعی و اخلاقی لازم برخوردار باشند.
یکی دیگر از ویژگیهای این طرح، ارتباط آن با برنامه «سلام محله» است؛ برنامهای که با هدف توسعه مشارکتهای محلی و ایجاد شبکههای همیاری اجتماعی در محلات کشور دنبال میشود.
هدف بانک زمان فراتر از مبادله خدمات
اگرچه در ظاهر، بانک زمان بستری برای تبادل خدمات بدون پول است، اما اهداف گستردهتری را دنبال میکند. تقویت سرمایه اجتماعی، افزایش حس مسئولیتپذیری شهروندان، گسترش حمایتهای همسایگی و ایجاد شبکهای از کمکهای متقابل از مهمترین اهداف این طرح عنوان شده است.
کارشناسان معتقدند این مدل میتواند بهویژه برای سالمندان، افراد دارای معلولیت، خانوادههای نیازمند حمایت و حتی افرادی که مهارت یا تجربه ارزشمندی دارند اما امکان کسب درآمد مستقیم از آن را ندارند، فرصتهای جدیدی ایجاد کند.
- جزئیات عرضه اسکناس یک میلیون تومانی؛ ورود درشتترین پول نقد به بازار + عکس
- مجمع تشخیص مصلحت نظام حذف چهار صفر از پول ملی را تایید کرد
- جزئیات تغییرات واحد پول ملی اعلام شد؛ قران هم به ریال اضافه شد
- اختصاص بودجه هزار میلیارد تومانی برای جلوگیری از اختلال پیام رسان های داخلی
بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، سالمندان بالای ۶۵ سال، افراد نیازمند دریافت خدمات و همچنین کسانی که توانایی ارائه خدمات تخصصی یا عمومی را دارند، میتوانند به عضویت این شبکه درآیند. در عین حال، مسئولان تاکید دارند که بانک زمان در ایران با توجه به شرایط فرهنگی و اجتماعی کشور بومیسازی شده و قرار است میان سه ضلع خدمتدهنده، خدمتگیرنده و نوع خدمت، تعادل مناسبی ایجاد کند.
اگر اجرای آزمایشی این طرح با موفقیت همراه باشد، بانک زمان میتواند به یکی از مهمترین ابزارهای توسعه مشارکت مردمی و ایجاد شبکههای حمایتی محلی در کشور تبدیل شود؛ مدلی که ارزش اصلی آن نه پول، بلکه زمانی است که افراد برای کمک به یکدیگر اختصاص میدهند.