گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
بمبافکن PAK DA، پروژه رادارگریز نسل جدید روسیه که قرار بود رقیب B-21 ریدر آمریکا باشد، بر اساس اسناد فاششده هنوز نتوانسته به مرحله ساخت نمونه اولیه پروازی برسد و درگیر چالشهای عمیقی است.
صنایع دفاعی روسیه با وجود ادعاهای مکرر در زمینه پیشرفتهای بومی، همچنان با وابستگیهای خارجی دست و پنجه نرم میکند. این واقعیت تلخ به ویژه در مورد پروژه حساس بمبافکن رادارگریز PAK DA نمایان شده است؛ برنامهای که مسکو آن را پاسخی به پیشرفتهای غرب میدانست. اکنون گزارشهای جدید نشان میدهد که این پروژه راهبردی، از برنامه زمانبندی خود بسیار عقب افتاده و با مشکلات جدی در مسیر توسعه مواجه است.
افشای اسناد محرمانه و وابستگی به تجهیزات خارجی
بر اساس گزارش محققان InformNapalm (اینفورمناپالم)، گروهی مرتبط با اطلاعات اوکراین، هکرهایی موفق به دستیابی به اسناد داخلی تأمینکننده هوافضای روسیه، OKBM، شدهاند. این فایلها شامل نقشههای مهندسی، قراردادها و مشخصات فنی مربوط به بمبافکن نسل بعدی PAK DA (با نام رمز «پاسلانیک») و همچنین قطعات جنگنده سو-۵۷ فلن هستند. جزئیات فاششده شامل سیستمهای عملگر هیدرولیک و گیربکس برای محفظههای داخلی تسلیحات PAK DA است.
افشای این اسناد نه تنها برنامه تولید تا سال ۲۰۲۷ را آشکار میکند، بلکه نشاندهنده اتکای شدید روسیه به ماشینابزارهای CNC (سیانسی) وارداتی از کشورهایی مانند تایوان برای ساخت قطعات حیاتی هوافضا است. این وابستگی سالهاست توسط تحلیلگران مشکوک بوده و اکنون جنگ اوکراین و تحریمهای متعاقب آن، این مشکل را تشدید کرده است.
بمبافکن PAK DA؛ رقیبی که هرگز پرواز نکرد
پروژه بمبافکن PAK DA در واقع تلاش روسیه برای پاسخ به بمبافکن پنهانکار دوربرد B-21 ریدر آمریکاست. هدف آن جایگزینی بمبافکنهای قدیمی توپولف تو-۹۵ و تکمیل یا حتی جایگزینی بخشی از ناوگان توپولف تو-۱۶۰ است. این بمبافکن با پیکربندی رادارگریز، برای حمل تسلیحات هستهای و موشکهای کروز متعارف طراحی شده و مسکو تلویحاً اشاره کرده که قادر به حمل موشکهای مافوق صوت نیز خواهد بود. تمرکز اصلی آن بر برد و مدت زمان پرواز بالا است.
برنامه PAK DA برای نخستین بار در اواخر دهه ۲۰۰۰ مطرح شد. از آن زمان، روسیه بارها از ساخت نمونههای اولیه، آزمایش موتور، تستهای زمینی و آمادگی برای تولید خبر داده است. با این حال، تا به امروز هیچ نمونه اولیه پروازی از این بمبافکن به صورت عمومی نمایش داده نشده است. رکوردهای تولید فاششده اخیر، آشکارا مبارزات تولیدکنندگان هوافضای روسیه را در مواجهه با مشکلات ناشی از جنگ اوکراین برجسته میکند. این اسناد نشان میدهند که مسکو هنوز در حال مونتاژ یک نمونه اولیه ثابت برای آزمایشهای زمینی است و نه یک نمونه پروازی عملیاتی. حتی یک گزارش نیز وضعیت این هواپیما را در مرحله نصب قطعات توصیف میکند. برای مقایسه، بمبافکن B-21 آمریکا در سال ۲۰۲۳ اولین پرواز خود را انجام داد و بمبافکن شیان اچ-۲۰ چین نیز که همچنان محرمانه است، نزدیکتر به واقعیت به نظر میرسد.
اولویتبندی مجدد روسیه: Tu-160 به جای PAK DA
جنگ اوکراین، مسکو را وادار کرده است تا نوسازی ناوگان بمبافکنهای توپولف تو-۱۶۰ خود را بر تسریع ورود PAK DA به خدمت ارجحیت دهد. اسناد فاششده نشان میدهد که چندین بمبافکن تو-۱۶۰ در حال نوسازی هستند، در حالی که کار بر روی نمونه اولیه PAK DA با سرعت بسیار کندی پیش میرود.
از دیدگاه مسکو، این رویکرد منطقی به نظر میرسد. بمبافکنهای تو-۱۶۰ نوسازی شده میتوانند موشکهای کروز را از هزاران مایل دورتر پرتاب کنند. تجربه جنگ اوکراین نشان داده است که موشکهای دورایستا اغلب مهمتر از بمبافکنهای پنهانکار با قابلیت نفوذ به حریم هوایی دشمن هستند.
- بمب افکن Tu-160M روسیه به موشکهای کروز هستهای مسلح شد
- بازگشت شبح جنگ سرد به آسمان؛ چرا روسیه در سال ۲۰۲۶ بمبافکنهای Tu-160M میسازد؟
علاوه بر این، توسعه یک بمبافکن پنهانکار واقعی فوقالعاده پرهزینه است. در همین حال، بودجه دفاعی روسیه به طور فزایندهای بر حفظ تولیدات زمان جنگ متمرکز شده است. این اسناد نشان میدهند که پروژه بمبافکن PAK DA یک برنامه طولانیمدت و با تاخیر است که با تنگناهای صنعتی، وابستگی به ماشینابزارهای خارجی و برنامههای توسعه کند دست و پنجه نرم میکند. اگرچه PAK DA احتمالاً در نهایت به ظهور خواهد رسید، اما تا اواسط سال ۲۰۲۶، روسیه به وضوح بر تمدید عمر Tu-160 تمرکز بیشتری دارد تا به میدان آوردن یک رقیب واقعی برای B-21 ریدر.