وقوع ۴ زمینلرزه بزرگ و همزمان در ونزوئلا، کالیفرنیا و ژاپن در کمتر از ۸ ساعت، شایعات ترسناکی را درباره ارتباط زلزلههای اخیر ایجاد کرده است؛ در این مطلب فرضیه جنجالی دومینوی گسلها را از دیدگاه علمی بررسی میکنیم.
جهان در یکی از عجیبترین روزهای زمینشناختی خود، شاهد وقوع ۴ زمینلرزه بسیار قدرتمند در ۳ قاره مختلف، آن هم در بازه زمانی کوتاه کمتر از ۸ ساعت بود؛ رویدادی بیسابقه که فرضیه ترسناک ارتباط زلزلههای اخیر و احتمال فعال شدن یک ابرگسل جهانی را بار دیگر سر زبانها انداخته است.
این زنجیره لرزشهای هماهنگ با زلزلهای به بزرگی ۵.۶ ریشتر در شمال کالیفرنیا آغاز شد. هنوز شوک این حادثه برطرف نشده بود که سواحل شمال شرقی ونزوئلا با دو زمینلرزه پیاپی و ویرانگر به بزرگی ۷.۲ و ۷.۵ ریشتر لرزید؛ فاجعهای که طبق آخرین گزارشها دستکم ۱۵۰۰ کشته و بیش از ۱۰۰۰ مجروح بر جای گذاشته و ساختمانهای زیادی را در کاراکاس نابود کرده است. تنها چند دقیقه بعد، یک زلزله سهمگین به بزرگی ۶.۹ ریشتر در اعماق سواحل کوجی ژاپن رخ داد تا سناریوی وحشت عمومی کامل شود؛ آیا گسلهای زمین به یکدیگر سیگنال فرستادهاند؟
واقعیت یا توهم توطئه؟ گسلها با هم حرف میزنند؟
وقتی در کمتر از نصف روز، ۳ منطقه کاملاً مجزا در دنیا اینگونه به لرزه درمیآیند، طبیعی است که بپرسیم آیا میان این حوادث ارتباطی وجود دارد؟ در فیزیک زمینشناسی پدیدهای به نام «انتقال تنش پویا» وجود دارد؛ فرآیندی که در آن امواج انرژی حاصل از یک زلزله بسیار بزرگ، با عبور از دیگر گسلهای حساس جهان، ماشه حرکت آنها را میکشند. با این حال، دانشمندان در بیانیههای خود تلاش کردهاند آرامش را به جامعه بازگردانند.
بررسیهای فنی نشان میدهد که این ۳ منطقه روی سیستمهای گسلی کاملاً متفاوتی قرار گرفتهاند؛ زلزله کالیفرنیا روی گسل ماکاما (بخشی از سیستم معروف سان آندریاس)، زلزله ژاپن در منطقه فرورانش درازگودال ژاپن و زلزلههای ونزوئلا ناشی از حرکت صفحات کارائیب و آمریکای جنوبی بودهاند. تفاوتهای بنیادین در ساختار این گسلها باعث شده تا زمینشناسان برجسته، همزمانی این رویدادها را یک «تصادف بسیار نادر» بدانند و ارتباط فیزیکی میان آنها را رد کنند.
- شرارههای خورشیدی ممکن است باعث زمینلرزه شوند
- 8 طرح پنهان و اضطراری دولت آمریکا برای نجات از آخرالزمان؛ از زامبیها تا جنگ هستهای
- آیا گسلها با بمبارانهای شدید فعال میشوند؟
معمای ونزوئلا؛ وقتی گسل همسایه بیدار میشود
اگرچه دانشمندان ارتباط میان کالیفرنیا، ژاپن و ونزوئلا را تصادفی میدانند، اما ماجرا در خود ونزوئلا کاملاً متفاوت است. دو زمینلرزه ۷.۲ و ۷.۵ ریشتری این کشور در فاصله بسیار کوتاهی از یکدیگر رخ دادند. محققان بر این باورند که در اینجا فرضیه دومینوی گسلها کاملاً حقیقت دارد؛ زلزله نخست با جابهجا کردن لایههای زمین، به گسل مجاور خود فشار وارد کرده و بلافاصله محرک زمینلرزه دوم و قویتر شده است.
با این حال، تلاطم هماهنگ زمین در روزهای گذشته اثبات کرد که حتی اگر ارتباط زلزلههای اخیر در مقیاس جهانی یک تصادف باشد، زنگ خطری جدی برای تمام مناطق زلزلهخیز است تا خود را برای سناریوهای غیرقابلپیشبینی آماده کنند.
گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 


