با افزایش تهدیدها در مرزهای شرقی ناتو و کاهش حمایت آمریکا، آمادگی اروپا برای مقابله با روسیه به اولویت کشورهای خط مقدم تبدیل شده است.
پس از تهاجم تمامعیار مسکو به اوکراین در سال ۲۰۲۲، نگرانیها در سراسر قاره اروپا بهشدت افزایش یافته است. در همین راستا، کشورهای حائل در مرزهای شرقی اروپا با سرعت بیسابقهای در حال تقویت توان دفاعی خود هستند. این اقدامات پاسخی است به این فرض که دیگر نمیتوان انتظار داشت واشنگتن به تنهایی بار امنیت منطقه را به عهده بگیرد و برای رویارویی با حمله روسیه آماده میشوند.
در شرایطی که مرز ۱,۳۴۳ کیلومتری فنلاند با روسیه از سال ۲۰۲۳ بسته شده و به قلمرویی نظامیشده تبدیل شده است، قاره اروپا با شتاب در حال تقویت مرزهای شرقی خود در برابر تهدیدی است که واشنگتن دیگر به طور سنتی آن را مدیریت نخواهد کرد. دونالد ترامپ پس از انتخاب مجدد در سال ۲۰۲۴، مکرراً تعهد واشنگتن به ماده ۵ ناتو را زیر سوال برده و تهدید کرده است که عضویت آمریکا در ناتو را بازنگری خواهد کرد. همزمان تصاویر ماهوارهای نشان میدهد روسیه حضور نظامی خود را در امتداد مرزهایش با فنلاند و سایر کشورهای اتحادیه اروپا افزایش داده است.
آمادگی اروپا برای مقابله با روسیه در غیاب آمریکا؛ مرزهای شرقی ناتو
سه کشور فنلاند، لهستان و لیتوانی که در خط مقدم مرز شرقی ناتو قرار دارند، با رویکردهای متفاوت اما با یک هدف مشترک در حال آمادهسازی برای رویارویی با حمله احتمالی روسیه هستند. آنها مشغول ساخت استحکامات، گسترش نیروهای ذخیره و ارتشهای خود، خرید تانک و پهپاد و برنامهریزی برای سناریویی هستند که در آن، روزهای ابتدایی هرگونه درگیری را باید عمدتاً به تنهایی بجنگند.
فنلاند؛ دفاع کامل و درسهای جنگ زمستان
فنلاند با درسی که از «جنگ زمستان» سال ۱۹۳۹ گرفته، همواره آماده دفاع از خود بوده است. این کشور که در سال ۲۰۲۳ به ناتو پیوست، ائتلاف را بیشتر تقویتکننده دفاع ملی خود میداند تا جایگزینی برای آن. مفهوم «دفاع کامل» در فنلاند شامل جمعیتی آماده بسیج، پایداری مدنی و ارتشی طراحیشده برای نبرد با یا بدون متحدان است. این کشور میتواند تقریباً ۸۷۰,۰۰۰ نیروی ذخیره را از جمعیت ۵٫۶ میلیونی خود بسیج کند که این رقم تا سال ۲۰۳۱ به یک میلیون نفر خواهد رسید. فنلاند نزدیک به ۳ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را صرف دفاع میکند و قصد دارد این رقم را تا سال ۲۰۳۵ به ۵ درصد افزایش دهد. نیروی هوایی آن در ماههای آینده جتهای جنگنده F-35 ساخت ایالات متحده را دریافت خواهد کرد و از بزرگترین زرادخانههای توپخانهای اروپا برخوردار است.
سرزمین فنلاند با جنگلهای انبوه، برف عمیق و دمای انجماد، یک مزیت نظامی بزرگ است که عملیات نظامی روسیه را دشوار میکند. فنلاند همچنین در تلاش است تا نحوه مبارزه در این مناطق را به متحدان ناتو آموزش دهد. این کشور همراه با لهستان و سه کشور بالتیک، سال گذشته از کنوانسیون اتاوا که مینهای ضدنفر را ممنوع کرده بود، خارج شد و قصد دارد این مینها را خریداری کند تا در صورت لزوم، حمله را کندتر کند.
- تحول بزرگ در فناوری نظامی؛ هوش مصنوعی جدید اروپا میتواند خودش تاکتیکهای رزمی را یاد بگیرد
- اتفاقی که پوتین از آن میترسید؛ ناو هواپیمابر شارل دوگل فرانسه در یک قدمی مرزهای روسیه پهلو گرفت
- ورود ربات جنگجوی ASLAN ترکیه به آلمان؛ رویکرد جدید ناتو در میدان نبرد
شکاف هستهای و همکاری اروپایی
در حوزه تسلیحات هستهای، فنلاند از زمان پیوستن به ناتو مجبور شده است بازدارندگی هستهای را در محاسبات خود بگنجاند. قانونگذاران فنلاندی در ماه ژوئن محدودیتهای مربوط به حمل و نگهداری تسلیحات هستهای در خاک این کشور را لغو کردند. این بحث هستهای حقیقت ناخوشایندی را برجسته کرد؛ اینکه اروپا برای جایگزینی چتر هستهای واشنگتن، بدون ایالات متحده قادر نیست.
فنلاند با میزبانی نیروهای دو متحد هستهای – فرانسه و بریتانیا – لایه دیگری از بازدارندگی را اضافه میکند. فرانسه و بریتانیا به شرکت در یک گردان ناتو علاقه نشان دادهاند که در سوئد مستقر شده و در شمال فنلاند فعالیت خواهد کرد.
لهستان؛ «سپر شرقی» و ارتش عظیم
لهستان با پروژه «سپر شرقی» (Eastern Shield) خود، در حال ایجاد یک سیستم دفاعی جدید در مرزهایش با کالینینگراد روسیه و بلاروس است. این پروژه که در نوامبر ۲۰۲۴ توسط نخستوزیر دونالد تاسک معرفی شد، شامل موانع بتنی ضدهوشنگ، حسگرها و پهپادها میشود. لهستان بزرگترین کشور در جناح شرقی ناتو است و با ۴٫۸ درصد از تولید ناخالص داخلی خود، بیشترین سهم را در هزینههای دفاعی ناتو دارد. این کشور با خرید تسلیحات از ایالات متحده و کره جنوبی، ارتش خود را به سرعت گسترش داده و سومین ارتش بزرگ ناتو (پس از آمریکا و ترکیه) را تشکیل داده است.
پروژه سپر شرقی با هزینه تخمینی ۱۰ میلیارد یورو، یک شبکه از موانع را برای کُند کردن حمله، هدایت نیروهای روسی و کسب زمان برای واکنش ناتو طراحی کرده است. این سیستم شامل سنگرهای ضدهوشنگ، موانع بتنی، پناهگاهها، پهپادها، دوربینهای حرارتی و مینها است و از موانع طبیعی نیز بهره میبرد. با این حال در بخشهایی از مرز، این سپر هنوز بیشتر یک وعده است تا یک واقعیت و استحکامات بهطور کامل اجرا نشدهاند. وزارت دفاع لهستان اعلام کرده که نیروهای مهندسی میتوانند استحکامات را ظرف ۷ تا ۱۴ روز برپا کنند، اما کارشناسان لجستیک این زمان را طولانیتر میدانند.
دیوار پهپادی SAN
لهستان برای مقابله با حملات پهپادی روسیه، در حال توسعه یک سیستم ضدهوپیمای پیشرفته به نام SAN است. این سیستم پس از ورود ۱۹ پهپاد روسی به حریم هوایی لهستان در سال گذشته، اهمیت بیشتری یافت. سیستم SAN که به «دیوار پهپادی» نیز معروف است، میتواند تا ۴ میلیارد یورو هزینه داشته باشد و قرار است تا پایان سال ۲۰۲۷ تکمیل و در مرز شرقی لهستان مستقر شود. این سیستم شامل ۱۸ ماژول باتری، حدود ۷۰۰ خودروی جنگی، رادارها، حسگرها و حدود ۳۵۰ سیستم برای شناسایی و مقابله با تهدیدات هوایی خواهد بود. هدف اصلی این سیستم، کُند کردن حملات روسیه برای کسب زمان جهت واکنش ناتو است.
- اوکراین بهدنبال اعزام رباتهای انساننما به خط مقدم جنگ است
- روسیه استفاده از پهپادهای تهاجمی جدید مجهز به هوش مصنوعی را در اوکراین آغاز کرد
- روسیه زیردریاییهای خود را برای محافظت در برابر حملات اوکراین به قفسهای ضد پهپاد مجهز کرد
لیتوانی؛ «خط دفاعی بالتیک» و وابستگی به متحدان
کشورهای بالتیک مانند لیتوانی، به دلیل وسعت کم و نزدیکی به روسیه و بلاروس، نمیتوانند مانند فنلاند و لهستان به تنهایی دفاع کنند. دفاع آنها به واکنش سریع ناتو متکی است که آنها را در برابر عدم قطعیت دولت ترامپ آسیبپذیرتر میسازد. لیتوانی با تقویت مرزها، موانع پیشساخته، استقرار نیروهای متحد و مهمتر از همه یک تیپ آلمانی، امنیت خود را با سایر اروپا گره زده است تا هرگونه حمله روسیه به سرعت به یک جنگ اروپایی تبدیل شود. مرز لیتوانی با سیمهای خاردار و بلوکهای بتنی سهگوش (معروف به دندان اژدها) پوشانده شده است تا تانکهای دشمن را متوقف کند.
این استحکامات بخشی از «خط دفاعی بالتیک» هستند که یک پروژه مشترک بین استونی، لتونی و لیتوانی است. آنها نیز مانند فنلاند، از کنوانسیون اتاوا خارج شدهاند تا بتوانند از میادین مین ضدنفر استفاده کنند. رئيس دفاع لیتوانی، ریمونداس وایکشنوراس، تأکید میکند که این استحکامات برای کند کردن پیشروی روسیه، هدایت نیروهای دشمن و کسب زمان برای واکنش ناتو طراحی شدهاند.
دفاع بالتیک به سرعت رسیدن نیروهای کمکی ناتو بستگی دارد. پس از پایان استقرار چرخشی بیش از ۱,۰۰۰ سرباز آمریکایی، هیچ نیروی جایگزینی اعزام نشده است. حضور تیپ آلمانی که قرار است تا پایان سال ۲۰۲۷ با حدود ۵,۰۰۰ نیرو در لیتوانی مستقر شود، از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا این امر نشان میدهد که آلمان نقش رهبری را در ناتو بر عهده گرفته است.
یک شبیهسازی جنگی نشان داد که اگر روسیه لیتوانی را تهدید کند و واشنگتن نقش رهبری سنتی خود را ایفا نکند، آلمان در ابتدا بر تشکیل جلسات بحران و جلب حمایت سیاسی تمرکز خواهد کرد، نه جلوگیری فوری از اهداف نظامی مسکو.
ژنرال بازنشسته بن هاجز هشدار میدهد که در بدترین سناریو، کشورهای بالتیک ممکن است تا دو هفته بدون کمک متحدان بجنگند. با این حال مقامات آلمانی و لیتوانیایی این سناریو را رد میکنند و معتقدند یک حمله روسی با نشانههای نظامی قابل مشاهده همراه خواهد بود.
اندرس فوگ راسموسن، دبیرکل سابق ناتو، میگوید اروپا باید برنامههای دفاعی خود را بازنگری کند و تواناییهایی برای اقدام بدون انتظار برای واشنگتن ایجاد کند. این محاسبات، اندیشههای استراتژیک اروپا را شکل میدهد.
گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 











