گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
گزارشهای جدید سازمان هواشناسی از احتمال وقوع یک النینوی قدرتمند خبر میدهد که پیامد مستقیم آن، تغییر الگوی بارشهای پاییزی به سمت وضعیت مطلوبتر است.
با عنایت به آخرین اخبار داخلی، رئیس مرکز ملی اقلیم سازمان هواشناسی با اشاره به شکلگیری یک النینوی قدرتمند، پیشبینی کرد بارشهای پاییزی ۱۴۰۵ به میزان قابلتوجهی از میانگین بلندمدت فراتر رود. بدین ترتیب، برخلاف شرایط جوی گرم و خشک سال قبل، کشور در فصل پیش رو شاهد پاییزی بهمراتب مرطوبتر و متفاوت خواهد بود.
تحلیل پدیده النینوی قدرتمند و تأثیرات اقلیمی آن
احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، در گفتوگویی به تحلیل علمی و بررسی ابعاد پیچیده پدیده النینو پرداخت. وی بیان کرد که النینو محصول تغییرات پیچیده دمایی در پهنه قارهای اقیانوس آرام است که در آن، از سطح آب تا عمق ۲۰۰ الی ۳۰۰ متری، الگوهای گردش آب و جهت بادهای سطحی دستخوش تحولات اساسی میشوند.
این نوسانات دمایی پیامدهای گستردهای بر جو زمین میگذارد، هرچند که علت دقیق و اولیه این فرآیند هنوز به طور کامل توسط دانشمندان شناسایی نشده است. به گفته وظیفه، النینو بخشی از یک چرخه طبیعی با دوره تناوب ۲ تا ۷ ساله است که طی آن، اقیانوس به صورت متناوب سرد و گرم میشود.
در این بازههای زمانی، ممکن است شاهد یک یا دو سال گرمتر از معمول باشیم که پس از آن شرایط به وضعیت نرمال بازمیگردد، یا در مواردی دیگر اقیانوس برای دو تا سه سال سردتر از میانگین بلندمدت خود باقی میماند. مبنای علمی این سنجش، یک میانگین دمایی استاندارد در حدود ۲۶.۵ درجه سانتیگراد است؛ اگر دمای آب بیش از نیم درجه سانتیگراد گرمتر از این میانگین باشد، پدیده به فاز النینو وارد شده و اگر نیم درجه سردتر شود، فاز لانینا شکل میگیرد.
در فرهنگ نامگذاری این پدیدهها، لانینا به زبان اسپانیایی به معنای «دختر کوچک» و النینو به معنای «پسر کوچک» یا «پسر مسیح» است. بیشترین و ملموسترین اثرات این پدیده در مناطق شرق اقیانوس آرام و بهویژه در سواحل آمریکای لاتین مشاهده میشود، چرا که این نواحی به کانون اصلی تغییرات دمایی بسیار نزدیک هستند.
- ترنسفورمرهای واقعی؛ چین از فناوری پلهای شناور با قابلیت استقرار سریع رونمایی کرد
- واکنش رسمی به ادعای تأثیر انهدام پدافندها بر وضعیت جوی ایران
- نشانههای آغاز ترسالی در ایران؛ واقعیت یا برداشت اشتباه؟
- هزینه میلیاردی برای هر پرواز؛ جزئیات بودجه بارورسازی ابرها اعلام شد
تأثیرات اتمسفری و گردش جریانهای هوا
گرم یا سرد شدن دمای آب اقیانوس، اثرات مستقیم و گستردهای بر دمای هوا، میزان رطوبت موجود در جو و فشارهای اتمسفری میگذارد که به نوبه خود، زنجیرهای از تغییرات اقلیمی را در مناطق مجاور ایجاد میکند. محدوده شرق اقیانوس آرام که شامل سواحل غربی آمریکای لاتین و بخشهایی از آمریکای شمالی است، به دلیل موقعیت جغرافیایی، بیشترین تأثیر را از این نوسانات میپذیرد.
در سوی دیگر، غرب اقیانوس آرام شامل سواحل شمالی استرالیا، اندونزی، فیلیپین و کشورهای جنوبشرق آسیا قرار دارد که الگوهای اقلیمی آنها نیز متأثر از این پدیده تغییر میکند.
وضعیت ایران در سالهای وقوع النینو
احد وظیفه بر اساس مشاهدات تجربی و تحلیل آماری سالهای وقوع النینو تأکید کرد که در زمان گرمتر شدن غیرعادی دمای آب اقیانوس، بارشها در ایران در برخی مناطق، بهویژه در بخشهای جنوبی و جنوبغربی کشور از جمله استانهای هرمزگان، بوشهر، خوزستان، فارس، کرمانشاه و گیلان، تمایل به افزایش نسبت به میانگین بلندمدت داشتهاند.
وی در ادامه به احتمال شکلگیری یک النینوی قدرتمند در سال جاری اشاره کرد و توضیح داد که برای سنجش وضعیت، نباید به دمای روزانه که تحت تأثیر شدید تابش مستقیم خورشید و سایر عوامل لحظهای است تکیه کرد، بلکه معیار استاندارد، میانگین دمای سهماهه است که نیم درجه گرمتر از حالت عادی باشد.
به گفته رئیس مرکز ملی اقلیم سازمان هواشناسی، زمانی که بیهنجاری یا انحراف دمای آب به دو درجه سانتیگراد یا بیشتر از میانگین برسد، ما با یک «النینوی قوی» مواجه هستیم که پیشبینیها احتمال بروز چنین وضعیتی را در سال جاری مطرح کردهاند. منطق علمی حکم میکند که هرچه میزان بیهنجاری دمایی بیشتر باشد، بازتاب آن در جو زمین و اثرات اقلیمی ناشی از آن گستردهتر و شدیدتر خواهد بود، بهویژه در مناطقی که در نزدیکی کانون این گرمایش یا سرمایش قرار دارند.
پیامدهای جهانی وقوع النینوی قدرتمند
بر اساس پیشبینیها، النینوی قوی امسال میتواند پیامدهای بزرگی برای نقاط مختلف جهان به همراه داشته باشد؛ به عنوان مثال در مناطقی مانند شمال استرالیا، جنوبشرق آسیا، شرق آفریقا، سواحل شرقی و غربی آمریکا و همچنین جنگلهای آمازون، اثرات اقلیمی متفاوتی مشاهده میشود.
به طور معمول، این پدیده در جنگلهای آمازون و آفریقای جنوبی موجب خشکسالی شده، در حالی که در شرق آفریقا و سواحل شرقی آمریکا باعث افزایش بارشها میگردد. همچنین کشورهای جنوبشرق آسیا و سواحل شمالی استرالیا اغلب با کمبارشی و خشکسالی روبهرو میشوند.
چشمانداز بارشهای پاییزی ایران
در منطقه خاورمیانه و آسیای میانه، تجربه آماری نشان میدهد که النینو به طور معمول با افزایش بارشها، بهویژه در فصل پاییز و ماههای ابتدایی زمستان همراه است. رئیس مرکز ملی اقلیم سازمان هواشناسی با استناد به این آمارها و مدلهای پیشبینی که گرایش به افزایش بارشهای پاییزه نسبت به میانگین بلندمدت دارند، ابراز امیدواری کرد که پاییز امسال از نظر بارندگی مطلوب باشد.
- محدودیت جدید در کارت سوخت جایگاههای کشور؛ فقط 15 لیتر!
- قطعی 88 روزه اینترنت ایران در فهرست مهمترین رویدادهای اینترنتی جهان از نظر کلاودفلر قرار گرفت
- نایبرئیس کمیسیون اقتصادی مجلس: کارت سوخت جایگاهها جمعآوری میشود
- اجرای سهمیه انرژی استانی، برنامه جدید دولت برای مقابله با کمبود گاز در زمستان
با این حال، وی تأکید کرد که این پیشبینیها قطعی یا صددرصدی نیستند و باید با احتیاط و به عنوان یک برآورد احتمالی به آنها نگاه کرد، زیرا عوامل جوی بسیار دیگری نیز بر میزان دقیق بارشها مؤثرند که از هماکنون قابل پیشبینی دقیق نبوده و حداکثر تنها ۲۰ روز تا یک ماه قبل از وقوع میتوان برآوردی دقیق از آنها داشت.
با وجود این احتیاطهای علمی، تخمینهای اولیه بر اساس دمای فعلی آب اقیانوس و برخی نشانههای دیگر جوی نشاندهنده آن است که بارشهای پاییز امسال در مقایسه با میانگین بلندمدت در وضعیت بهتری قرار خواهد داشت. این وضعیت در حالی پیشبینی میشود که برخلاف پاییز گذشته که فصلی بسیار گرم و خشک را پشت سر گذاشتیم، امسال احتمال پاییزی نسبتاً مرطوب مطرح است؛ هرچند همواره این احتمال وجود دارد که شرایط جوی در عمل به گونهای دیگر رقم بخورد و شاهد تفاوتهایی در الگوهای پیشبینیشده باشیم.