گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
در گذشتهای نه چندان دور، نصب برنامههای آنتیویروس برای رایانههای شخصی امری ضروری به حساب میآمد، اما با پایان دوران اوج کامپیوترها، بسیاری از کاربران دیگر برای گوشیهای هوشمند خود سراغ این برنامهها نمیروند.
در حقیقت، گوشیهای اندرویدی مدرن، با قابلیتهای امنیتی داخلی پیشرفته، نیازی به این نرمافزارهای سنتی ندارند. با این حال، باید در نظر گرفت که دستگاه شما کاملاً در برابر بدافزارها نفوذناپذیر نیست و میزان نیاز به امنیت گوشی بسته به نوع استفاده شما متفاوت است.
اندروید چگونه از دستگاه شما در برابر تهدیدات محافظت میکند؟
سیستمعامل اندروید نیز مانند هر نرمافزار دیگری، در برابر ویروسها، بدافزارها و نقضهای امنیتی مصون نیست. این پلتفرم با حملاتی مواجه میشود که اغلب منحصراً مربوط به موبایل هستند؛ مانند اعلانهای فشاری مخرب. یک گزارش تهدیدات ژن در سال ۲۰۲۵ نشان داد که این اعلانها در طول سه ماه سه برابر شدهاند. جاسوسافزارها نیز همچنان یک مشکل رو به رشد و تهاجمی در دستگاههای موبایل محسوب میشوند.
خوشبختانه برای کاربران عادی، اندروید دارای ویژگیها و تنظیماتی است که بهطور خودکار از گوشی شما در برابر این تهدیدات محافظت میکند. گوگل پلی پروتکت (Google Play Protect) یکی از بزرگترین لایههای دفاعی است که نقش خط مقدم را برای دور نگه داشتن برنامههای مضر از گوشی شما ایفا میکند. گوگل اعلام کرده است که تنها در سال ۲۰۲۵، این سرویس ۲۷ میلیون برنامه مخرب جدید را از پلی استور مسدود کرده است. پلی پروتکت بهطور منظم برنامههای شما را در لحظه نصب و پس از آن، برای یافتن تهدیدات اسکن میکند. در صورت شناسایی، بسته به سطح خطر، ممکن است برنامه را غیرفعال یا بهطور خودکار حذف کند.
سیستمعامل اندروید همچنین از «سندباکسینگ» داخلی برای جداسازی هر برنامه استفاده میکند. این قابلیت به هر برنامه یک شناسه کاربری امن میدهد و آنها را به گونهای اجرا میکند که از تعامل با سایر برنامهها در گوشی شما جلوگیری شود. در همین حال، گوشیهای هوشمند مدرن اندرویدی بهروزرسانیهای امنیتی منظم دریافت میکنند تا آسیبپذیریها را برطرف سازند، در حالی که سیستم مجوزدهی (permissions system) به گونهای طراحی شده که پیشگیرانه و انتخابی باشد تا از فایلها، مخاطبین و محیط پیرامون شما محافظت شود. گوگل پلی پروتکت نیز به این امر کمک میکند و نسبت به برنامههایی که درخواست دسترسی به دادههای حساس را دارند هشدار میدهد، همچنین مجوزهای برنامههایی را که برای مدتی استفاده نشدهاند، بهطور خودکار بازنشانی میکند.
محافظت اندروید در حال تکامل است و هوش مصنوعی (AI) نیز نقش خود را ایفا میکند. این سیستم به دنبال معرفی محافظت در برابر تماسهای کلاهبرداری است تا تماسهای پرخطر مانند تماسهای بانکی را مسدود کند. همچنین، قابلیت تشخیص تهدیدات زنده خود را برای شناسایی اقدامات مشکوک توسط برنامهها، مانند فوروارد کردن پیامکها به شماره دیگر، گسترش میدهد. گوگل سیاست خود را برای نصب جانبی برنامههای اندروید نیز تغییر داده و بهزودی تنها به «کاربران باتجربه» اجازه میدهد تا برنامههایی را که محافظت پلی استور را دور میزنند، نصب کنند. این کار با یک دوره تأخیر اولیه ۲۴ ساعته و بررسی هویت اجباری برای توسعهدهندگان همراه خواهد بود.
- آیا هنوز به نرمافزار آنتیویروس نیاز دارید؟ این چیزی است که متخصصان میگویند
- چرا باید از یک برنامه آنتی ویروس در تلفن اندرویدی خود استفاده کنید؟
- این آنتی ویروس های محبوب اندرویدی خودشان منبع ویروسها هستند!
بزرگترین خطرات موبایل که آنتی ویروس از شما محافظت نمیکند
امروزه، ما به دنیایی عاری از ویروس نرسیدهایم، بلکه وارد دنیایی با بردارهای حمله دیگری شدهایم که به همان اندازه امنیت شما را تهدید میکنند. برخی از رایجترین خطرات برای اندروید، ویروسهایی نیستند که شما نصب میکنید، بلکه تهدیداتی هستند که برای دستکاری شما طراحی شدهاند تا خودتان اطلاعاتتان را افشا کنید.
مهندسی اجتماعی در کانون این خطر قرار دارد. پیامکها و تماسهای تلفنی جعلی، ابزارهای اصلی کلاهبرداران هستند و گرچه اندروید در حال افزودن محافظت از طریق هوش مصنوعی برای جلوگیری از آن است، اما هنوز بهطور کامل در دسترس نیست. همه ما پیامکهای جعلی با لینکهای فیشینگ را دیدهایم که طراحی شدهاند تا شما را به افشای جزئیاتتان، چه رمز عبور و چه اطلاعات شخصی که بعداً قابل استفاده هستند، ترغیب کنند. پشتیبانی فنی جعلی، گزارش مشکل برای فرزند یا خویشاوند، و کلاهبرداریهای مالی عاشقانه، همگی تهدیدات روانشناختی هستند که هیچ آنتی ویروس اندرویدی نمیتواند به شما در برابر آنها کمک کند.
شما همچنین زمانی که در بیرون هستید و به شبکههای عمومی متصل میشوید، در معرض خطر قرار دارید. اتصال به یک شبکه وایفای باز میتواند دستگاه شما را به خطر بیندازد، بهویژه اگر از VPN استفاده نمیکنید. حملهکنندگانی که اتصال شما را در همان شبکه نظارت میکنند، میتوانند هر داده رمزگذاری نشدهای را رهگیری کرده یا جلسات وب شما را ربوده و شما را به وبسایتهای جعلی سوق دهند تا اطلاعاتتان را به سرقت ببرند.
اعلانهای فشاری مخرب نیز راهی برای کلاهبرداران است. با کلیک تصادفی بر روی «اجازه» در یکی از این وبسایتهای جعلی، ممکن است به آن اجازه دهید تا با پیامهایی شبیه به هشدارهای واقعی، شما را هدف قرار دهد. برخی حتی به شما هشدار میدهند که به ویروس آلوده شدهاید، که به طرز کنایهآمیزی اتفاق میافتد.
در چه شرایطی نصب آنتی ویروس اندروید منطقی به نظر میرسد؟
میزان خطر یکسان نیست. خطری که شما هنگام استفاده از گوشی هوشمند اندرویدی خود با آن روبرو میشوید، از روزی به روز دیگر و از فردی به فرد دیگر متفاوت است. واضحترین بردارهای حمله، مناطقی هستند که شما را در معرض بیشترین خطر قرار میدهند. برای مثال، شبکههای وایفای عمومی برای هر دستگاهی خطرناک هستند، بهویژه در مکانهای بزرگ مانند فرودگاهها یا سالنهای انتظار هتلها. حتی سازمان امنیت حملونقل آمریکا (TSA) نیز نسبت به خطرات وایفای باز هشدار میدهد. در حالی که یک VPN که اتصال شما را رمزگذاری میکند، احتمالاً بهترین شکل دفاع است، نرمافزار آنتی ویروس اندروید میتواند پس از آن به شما کمک کند تا فایلهایتان را برای هر بدافزاری که دانلود کردهاید، دوباره بررسی کنید.
اگر از آن دسته افرادی هستید که علاقه به نصب جانبی برنامههای اندروید دارید، یک برنامه آنتیویروس برای اندروید نیز میتواند منطقی باشد. گوگل پلی پروتکت همچنان برنامهها را اسکن میکند، حتی آنهایی که از پلی استور نیستند، اما اگر آن را غیرفعال کرده باشید یا از دستگاهی استفاده میکنید که فاقد سرویسهای گوگل پلی (Google Play services) است، این محافظت کار نخواهد کرد. محافظت پیشرفته گوگل در برابر نصب جانبی برنامه در راه است، اما فقط برای دستگاههای اندرویدی تأیید شده.
همچنین، اگر نشانههای واضحی از آلوده شدن گوشی اندرویدی شما به ویروس وجود دارد و میخواهید پاسخی قطعی بگیرید، نصب آنتیویروس ایده خوبی است. این نشانهها میتواند شامل پنجرههای پاپآپ، عملکرد کند، درخواستهای مجوز غیرعادی یا حتی کاهش غیرمعمول شارژ باتری باشد. تمام این موارد لزوماً به دلیل یک عفونت نیستند، اما باید مورد بررسی قرار گیرند.
استفاده از گوشی اندرویدی قدیمیتر که بهروزرسانیهای سیستمعامل یا امنیتی را دریافت نمیکند، نیز شما را در معرض خطر بیشتری قرار میدهد. یک آنتیویروس اندروید نمیتواند بهطور کامل جایگزین این بهروزرسانیها شود، اما میتواند شما را در برابر سناریوهایی محافظت کند که یک آسیبپذیری پرخطر در دنیای واقعی مورد سوءاستفاده قرار میگیرد.
آیا آنتی ویروس اندروید واقعاً ضروری است؟
برای اکثر کاربران، برنامههای آنتیویروس برای گوشی هوشمند اندرویدی واقعاً ضروری نیستند. گوگل پلی پروتکت شما را در برابر برنامههای سرکش محافظت میکند، در حالی که یک VPN میتواند به شما کمک کند تا در هنگام آنلاین بودن، ایمن بمانید. برنامههای اندروید بر اساس طراحی خود، مجاز به تعامل با یکدیگر در هنگام اجرا نیستند و مجوزها عمدتاً انتخابی هستند، بنابراین شما میتوانید کنترل کنید که آنها چه چیزی را میتوانند و چه چیزی را نمیتوانند در گوشی شما ببینند.
با این حال، اگر شما یک کاربر با ریسک بالا هستید، ممکن است تفاوت ایجاد کند. دسترسی به وبسایتهای پرخطر یا نصب جانبی برنامهها، بهویژه با غیرفعال کردن قابلیت گوگل پلی پروتکت، شما را به هدف بزرگتری برای بدافزارها تبدیل خواهد کرد. در این شرایط، یک آنتیویروس میتواند بهعنوان آرامش خاطر اضافی منطقی باشد، به شرطی که از یک توسعهدهنده معتبر در پلی استور باشد. نامهای بزرگی مانند نورتون (Norton) یا آواست (Avast) هنوز هم برای کمک به این امر وجود دارند و اغلب با مجموعه کاملی از محافظتها، از جمله اتصال VPN، مسدودسازی تبلیغات مخرب و فیلتر پیامک ارائه میشوند.
با این حال، آگاهی و آموزش همچنان یکی از بهترین اشکال دفاع در هر یک از این موقعیتها است. اگر بتوانید از سناریوهایی که شما را در معرض خطر بیشتری قرار میدهند اجتناب کنید، در بلندمدت امنیت بهتری را تجربه خواهید کرد. این ممکن است به معنای غربالگری تماسهای ناشناس یا دقت بیشتر هنگام مشاهده یک پیام غیرعادی از یک عزیز باشد که درست به نظر نمیرسد.
نصب نکردن آنتی ویروس اندروید هیچ اشکالی ندارد. برخی استدلال میکنند که اصلاً به آنها نیازی ندارید. پاسخ واقعی به این پرسش به روشنی مشخص نیست و به شما بستگی دارد. خوشبختانه، تدابیر امنیتی داخلی گوگل تضمین میکند که اکثر کاربران اندروید بدون اینکه متوجه شوند، محافظت میشوند و این اقدامات به تکامل خود در برابر تهدیدات جدید و جدیتر ادامه خواهند داد.