گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
X-37B هواپیمای فضایی مرموز آمریکا با گذشت یک سال از هشتمین مأموریت مخفی خود در مدار زمین، همچنان به پرواز ادامه میدهد و سؤالات زیادی را درباره قابلیتهای پنهانش برانگیخته است.
از سال ۱۹۹۹، برنامههای هواپیماهای فضایی آمریکا مسیری پرفراز و نشیب را طی کردهاند. پروژه X-37B که ابتدا توسط ناسا آغاز شد، اکنون به یکی از اسرارآمیزترین و بحثبرانگیزترین داراییهای نیروی فضایی ایالات متحده تبدیل شده است. این وسیله نقلیه رباتیک و بدون سرنشین، قابلیتهای فضایی را در شرایط واقعی آزمایش میکند و نتایج را برای تحلیل به زمین بازمیگرداند.
منشا X-37B: از ناسا تا نیروی فضایی
پروژه X-37 در سال ۱۹۹۹ توسط سازمان ناسا و شرکت بوئینگ فانتوم ورکس (Boeing Phantom Works) با هدف توسعه فناوری هواپیماهای فضایی قابل استفاده مجدد آغاز شد. ناسا ۱۰۹ میلیون دلار از بودجه اولیه این طرح را تامین کرد و ایده اصلی، حمل این وسیله در محفظه بار شاتل فضایی بود. با این حال، ناسا هرگز این هواپیما را به پرواز درنیاورد.
در سال ۲۰۰۴، برنامه به دارپا (DARPA) واگذار شد و تا سال ۲۰۰۶، آزمایشهای فرود با یک وسیله آزمایشی در مقیاس کوچک تکمیل گردید. در نوامبر ۲۰۰۶، نیروی هوایی آمریکا اعلام کرد که نسخه مداری X-37B Orbital Test Vehicle خود را خواهد ساخت. این برنامه توسط دفتر قابلیتهای سریع (Rapid Capabilities Office) به صورت محرمانه مدیریت میشود و مرکز کنترل ماموریت آن در کلرادو قرار دارد. دو نمونه از این هواپیما ساخته شدهاند و از سال ۲۰۲۰، تحت مالکیت و عملیات نیروی فضایی ایالات متحده و واحد Space Delta 9 هستند. بودجه دقیق این برنامه محرمانه است، اما برآوردهای اولیه حاکی از نیم میلیارد دلار هزینه عمومی در فاز ناسا و گمانهزنیها برای هزینهای بیش از یک میلیارد دلار در فاز نظامی است.
قابلیتها و ماموریتهای اعلامشده X-37B
خودرو فضایی X-37B با طول ۹ متر، عرض بال ۴.۲ متر و ارتفاع ۲.۹ متر، در هنگام پرتاب حدود ۵۰۰۰ کیلوگرم وزن دارد و تقریباً یک چهارم طول شاتل فضایی است. این هواپیما توسط موشکهای اطلس ۵، فالکون ۹ یا فالکون هوی به مدار منتقل میشود. پس از استقرار در مدار، آرایه خورشیدی خود را باز میکند و در مدارهایی با ارتفاع معمولاً بین ۲۴۰ تا ۸۰۰ کیلومتر پرواز میکند، اگرچه قابلیت پرواز در ارتفاعات بسیار بالاتر را نیز دارد.
یک محفظه بار به اندازه یک قسمت بار کامیون پیکاپ، آزمایشهای مختلف را حمل میکند؛ از سال ۲۰۲۰، یک ماژول سرویس اضافی ظرفیت حمل بار را گسترش داده است. مأموریت اعلامشده X-37B هرگز تغییر نکرده است: کاهش ریسک و آزمایش، به عنوان یک آزمایشگاه مداری قابل استفاده مجدد که حسگرها، مواد و فناوریها را در شرایط واقعی فضا آزمایش میکند و به طور منحصر به فردی آنها را برای بررسی مهندسان به زمین بازمیگرداند. بدنه هواپیما در ابتدا برای تقریباً ۲۷۰ روز پرواز در هر مأموریت طراحی شده بود، عددی که از آن زمان بیش از سه برابر شده است. تمام جزئیات دیگر مربوط به بیشتر پروازها، از جمله محتویات محفظه بار، طبقهبندی شده است.
رکوردهای پرواز و ماموریتهای اخیر هواپیمای فضایی X-37B
کارنامه پروازهای X-37B مملو از رکوردهای شکسته شده است:
- OTV-1 در سال ۲۰۱۰ به مدت ۲۲۴ روز پرواز کرد.
- OTV-2 ۴۶۸ روز.
- OTV-3 نزدیک به ۶۷۵ روز.
- OTV-4 ۷۱۸ روز.
- OTV-5 ۷۸۰ روز.
سه مأموریت اول در باند پایگاه واندنبرگ و پروازهای بعدی در باند قدیمی شاتل در مرکز فضایی کندی فرود آمدند، جایی که بوئینگ تعمیر و نگهداری این وسایل نقلیه را در یک آشیانه تبدیل شده شاتل انجام میدهد. سپس OTV-6 که در می ۲۰۲۰ پرتاب شد، ۹۰۸ روز (دو و نیم سال) در مدار ماند و در نوامبر ۲۰۲۲ فرود آمد. این مأموریت همچنین شاهد استفاده از ماژول سرویس، استقرار ماهواره کوچک فالکونست ۸ (FalconSat-8) و میزبانی از یک آزمایش آزمایشگاه تحقیقات نیروی دریایی برای تبدیل انرژی خورشیدی به مایکروویو بود که گامی اولیه برای ارسال انرژی از فضا محسوب میشود.
در مجموع، دو نمونه X-37B بیش از ۴,۲۰۰ روز و بیش از ۲ میلیارد کیلومتر در مدار بودهاند و هر فرود به صورت خودکار انجام شده است.
جدیدترین پرواز، هیجانانگیزترین بخش برنامه است. OTV-7 در ۲۸ دسامبر ۲۰۲۳ (۷ دی ۱۴۰۲) با موشک فالکون هوی پرتاب شد و در مداری بسیار بیضوی و بالاتر از مدارهای قبلی قرار گرفت تا آزمایشهای مربوط به قرار گرفتن در معرض تشعشعات و مطالعات بذر ناسا را انجام دهد. در مسیر بازگشت، در اواخر سال ۲۰۲۴ و اوایل سال ۲۰۲۵، این هواپیما برای اولین بار عملیات آیروترمز را اجرا کرد. این مانور که شامل ورود مکرر به جو فوقانی برای کاهش انرژی و تغییر مدار با حداقل مصرف سوخت است، برای هر فضاپیمایی که میخواهد بدون اطلاعرسانی موقعیت خود را تغییر دهد، ارزشی آشکار دارد.
- آمریکا به شرکتهای خصوصی مجوز حمله سایبری تهاجمی به هکرها را داد
- تراشه ساخت آمریکا در جدیدترین موشک روسیه کشف شد
- ادعای رویترز: چین از مدلهای هوش مصنوعی آمریکایی برای توسعه سامانههای نظامی خود استفاده کرده است
مأموریت OTV-7 در ۷ مارس ۲۰۲۵ (۱۷ اسفند ۱۴۰۳) پس از ۴۳۴ روز در واندنبرگ به پایان رسید. کمتر از شش ماه بعد، OTV-8 که با نام USSF-36 نیز شناخته میشود، در ۲۱ اوت ۲۰۲۵ (۳۰ مرداد ۱۴۰۴) ساعت ۲۳:۵۰ با موشک فالکون ۹ از مجموعه پرتاب ۳۹A کندی به فضا پرتاب شد. این بار نیروی فضایی بخشی از محموله را اعلام کرد: یکی آزمایش ارتباطات لیزری با پهنای باند بالا با ماهوارههای تجاری و دیگری حسگر اینرسی کوانتومی با عملکرد بالا، یک دستگاه ناوبری که حرکت را در سطح اتمی حس میکند. به گفته فرمانده Space Delta 9، «حسگر اینرسی کوانتومی قابلیتهای ناوبری قدرتمندی را در زمان عدم دسترسی به GPS فراهم میکند» که شامل میدانهای جنگی تحت پارازیت و فضای بین ماه و زمین میشود. یک آزمایش ناسا نیز مواد بافته شده سپرهای حرارتی بادی را در معرض خلاء طولانیمدت قرار میدهد. تا اواخر اوت ۲۰۲۶ (مرداد ۱۴۰۵)، یک سال پس از پرتاب OTV-8، این هواپیما همچنان در مدار است و تاریخ فرود آن اعلام نشده است.
چرا روسیه و چین X-37B را یک سلاح میدانند؟
مقامات و رسانههای دولتی روسیه و چین، بیش از یک دهه است که اصرار دارند X-37B یک آزمایشگاه ساده نیست. یان نوویکوف، مدیرعامل غول پدافند هوایی روسیه، آلماز-آنتی، ادعا کرده است که این هواپیما میتواند کلاهکهای هستهای حمل کند، و همین ادعا منبع اصلی تیترهای «بمبافکن فضایی» است. محققان چینی نیز هشدار دادهاند که پتانسیل نظامی این هواپیما میتواند به یک مسابقه تسلیحاتی فضایی جدید منجر شود. پکن نیز با ساخت هواپیمای فضایی شنلونگ به این تهدید پاسخ داده است که تاکنون سه ماموریت چند ماهه را به اتمام رسانده و اشیاء نامعلومی را در مدار رها کرده است؛ همچنین گفته میشود که یک وسیله نقلیه دوم به نام تنگیون در دست ساخت است. پنتاگون اشاره کرده که پرتاب OTV-7 و پرواز شنلونگ با فاصله چند هفته از یکدیگر انجام شدهاند.
تحلیلگران اشاره میکنند که ادعای بمبافکن بودن X-37B از اساس نادرست است: محفظه بار آن کوچک است و یک بمبافکن هستهای مداری نسبت به موشکها و زیردریاییهای موجود آمریکا، کندتر، آسیبپذیرتر و بسیار گرانتر خواهد بود، ضمن اینکه از خطوط پیمان فضای ماوراء جو ۱۹۶۷ (Outer Space Treaty of 1967) که تسلیحات هستهای در مدار را ممنوع میکند، عبور خواهد کرد. هیچ مدرک عمومی دال بر حمل سلاح توسط هیچ X-37B وجود ندارد. اما یک فضاپیمای مانورپذیر که میتواند سالها در مدار بماند، با استفاده از آیروترمز مخفیانه مدار خود را تغییر دهد، به اشیاء نزدیک شده و آنها را بازرسی کند و سختافزار را به زمین بازگرداند، به خودی خود دوکاربردی است.
یک برنامهریز نظامی در مسکو یا پکن از نظر حرفهای موظف است بدترین سناریو را فرض کند. در اینجاست که ابهام خود به یک استراتژی تبدیل میشود: دشمنی که نمیتواند بداند هواپیمای فضایی چه چیزی حمل میکند، باید تمام احتمالات را در نظر بگیرد، که این کار بازدارندگی را ارزانتر از هر سلاح اعلامشدهای فراهم میکند. این همان وضعیتی است که با گذشت اولین سال OTV-8 در مدار، در اواخر اوت ۲۰۲۶، وجود دارد: یک هواپیمای فضایی آمریکایی در مداری با ماموریتی بدون پایان اعلام شده، یک برنامه هواپیمای فضایی چینی به عنوان پاسخ، و دو محفظه بار در دو طرف که هیچ طرفی نمیتواند محتویات آنها را ببیند.