ایلان ماسک تسلیم ترامپ شد؛ نام هوش مصنوعی را هم تغییر می‌دهد

ایلان ماسک با تصمیم ترامپ برای جایگزینی AI با Super Intelligence (ابرهوش) همراه شد و اعلام کرد نام SpaceXAI را به SpaceXSI تغییر می‌دهد.

ایلان ماسک حالا به یکی از مهم‌ترین چهره‌های فناوری تبدیل شده که رسماً با ترجیح دونالد ترامپ برای کنار گذاشتن عبارت «هوش مصنوعی» همراه شده است. مدیرعامل اسپیس‌ایکس در شبکه اجتماعی X اعلام کرده دیگر نباید از عبارت Artificial Intelligence یا همان AI استفاده کرد و به‌جای آن، اصطلاح Super Intelligence یا SI را به کار برد. ماجرا حتی از انتخاب یک نام جدید برای فناوری فراتر رفته و ماسک گفته نام واحد هوش مصنوعی شرکتش را هم تغییر خواهد داد.

ایلان ماسک: دیگر AI نداریم، SI بهتر است

ماسک روز یکشنبه ۴ اکتبر ۲۰۲۶ با انتشار پیامی کوتاه در X نوشت: “No more AI / SI / It’s better”؛ یعنی «دیگر AI نداریم، SI بهتر است». او در ادامه همین موضوع را با عبارت “It always was” تأیید کرد و تصویری از کتاب معروف نیک بوستروم با عنوان Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies را هم منتشر کرد.

اما مهم‌تر از این اظهارنظر، پاسخی بود که ماسک به یکی از کاربران داد. کاربر از او پرسیده بود آیا نام SpaceXAI به SpaceXSI تغییر خواهد کرد و ماسک در پاسخ نوشت: “Yes, we will make that change”. به این ترتیب، به نظر می‌رسد شرکت تحت مدیریت او قصد دارد عبارت AI را حتی از نام واحد هوش مصنوعی خود نیز حذف کند. رویترز نیز این خبر را تأیید کرده، هرچند تا زمان انتشار گزارش هنوز تغییری در حساب SpaceXAI در X اعمال نشده بود و زمان دقیق اجرای تغییر نام مشخص نیست.

چرا ترامپ می‌خواهد AI را «Super Intelligence» بنامد؟

ریشه این ماجرا به تصمیم دونالد ترامپ در روز ۲۹ سپتامبر بازمی‌گردد. رئیس‌جمهور آمریکا با امضای یک فرمان اجرایی اعلام کرد دستگاه‌های اجرایی دولت فدرال باید تا حد امکان عبارت «Super Intelligence» و مخفف SI را به‌جای «Artificial Intelligence» و AI در مکاتبات رسمی، وب‌سایت‌ها، گزارش‌ها و اسناد غیرقانونی خود به کار ببرند.

بیشتر بخوانید

• ترامپ نام هوش مصنوعی را به «ابرهوش» تغییر داد؛ پشت پرده Super Intelligence چیست؟

ترامپ استدلال کرده که توانایی سیستم‌های امروزی دیگر صرفاً به تقلید یا خودکارسازی بخش‌هایی از هوش انسان محدود نیست و به همین دلیل عبارت «هوش مصنوعی» دیگر تصویر موردنظر او از این فناوری را به‌درستی منتقل نمی‌کند. با این حال، همین فرمان نکته جالبی دارد: در تعریف رسمی، «Super Intelligence» فعلاً همان مجموعه فناوری‌هایی را پوشش می‌دهد که پیش‌تر تحت تعریف قانونی هوش مصنوعی قرار می‌گرفتند.

به بیان ساده‌تر، ترامپ در حال تغییر نام رسمی این فناوری‌ها در ادبیات دولت آمریکاست؛ نه اینکه ناگهان تمام سیستم‌های ChatGPT، Grok، Gemini یا مدل‌های مشابه به معنای علمی به ابرهوش تبدیل شده باشند.

«ابرهوش» با هوش مصنوعی چه تفاوتی دارد؟

اصطلاح Superintelligence یا ابرهوش پیش از این هم در دنیای فناوری و آینده‌پژوهی کاملاً شناخته‌شده بود، اما معنای آن با استفاده فعلی دولت آمریکا تفاوت دارد. در ادبیات علمی، ابرهوش معمولاً به یک هوش فرضی اشاره می‌کند که در طیف گسترده‌ای از توانایی‌های شناختی از انسان‌ها فراتر برود؛ مفهومی که سال‌هاست در بحث‌های مربوط به آینده هوش مصنوعی مطرح شده است.

کتاب نیک بوستروم نیز دقیقاً به همین مفهوم می‌پردازد و سناریوهای احتمالی ظهور هوشی فراتر از توانایی‌های انسان و فرصت‌ها و تهدیدهای ناشی از آن را بررسی می‌کند. به همین دلیل، استفاده ماسک از تصویر این کتاب در کنار حمایت از اصطلاح SI می‌تواند این برداشت را ایجاد کند که او این مفهوم را مناسب‌تر از عبارت سنتی AI می‌داند.

البته مارک زاکربرگ نیز طی سال‌های اخیر بارها از عبارت «superintelligence» استفاده کرده، اما در ادبیات متا این واژه بیشتر به‌عنوان هدف و چشم‌انداز آینده مطرح شده است، نه اینکه تمام مدل‌های فعلی واقعاً ابرهوش باشند.

آیا واقعاً قرار است نام هوش مصنوعی در جهان عوض شود؟

در حال حاضر چنین اتفاقی نیفتاده است. تصمیم ترامپ عمدتاً به نحوه استفاده دولت فدرال آمریکا از این اصطلاح مربوط می‌شود و حتی فرمان اجرایی او تصریح می‌کند که اسناد، مقررات، قراردادها و برخی مدارک قدیمی الزاماً نباید تغییر کنند. از سوی دیگر، در بخش فناوری همچنان عبارت AI اصطلاح استاندارد و بسیار رایجی است.

با این حال، حمایت چهره‌هایی مانند ماسک می‌تواند باعث شود اصطلاح «Super Intelligence» در بخشی از صنعت فناوری بیشتر شنیده شود. ترامپ نیز روز یکشنبه از تشکیل «Super Intelligence Force» خبر داده؛ گروهی دولتی که قرار است توسعه این فناوری و تهدیدهای احتمالی ناشی از آن را پیگیری کند.

همچنین بخوانید

• ترامپ ارتش هوش مصنوعی آمریکا را راه می‌اندازد

نکته جالب اینجاست که ماسک تنها مدیر فناوری نیست که اخیراً از واژه superintelligence استفاده کرده است. زاکربرگ و جنسن هوانگ نیز در روزهای گذشته این عبارت را به کار برده‌اند، اما ماسک فعلاً صریح‌ترین همراهی را با نام‌گذاری مورد نظر ترامپ نشان داده است.

SpaceXSI؛ تغییر نامی که بیشتر از یک شوخی ساده است

تغییر احتمالی SpaceXAI به SpaceXSI شاید در نگاه اول صرفاً یک بازی با کلمات به نظر برسد، اما نشان می‌دهد بحث نام‌گذاری AI وارد سطح دیگری شده است. ماسک که پیش‌تر نام شرکت هوش مصنوعی خود را نیز تغییر داده بود، حالا قصد دارد یک بار دیگر همان برند را مطابق با اصطلاح محبوب ترامپ بازتعریف کند.

البته فعلاً مشخص نیست این تغییر نام دقیقاً چه زمانی اجرا خواهد شد و آیا نام SpaceXSI در تمام محصولات، حساب‌های شبکه‌های اجتماعی و ساختار تجاری این مجموعه مورد استفاده قرار خواهد گرفت یا نه. تا زمان انتشار گزارش رویترز، دست‌کم حساب SpaceXAI در X همچنان با نام قبلی فعالیت می‌کرد.

در نتیجه، آنچه اکنون شاهدش هستیم بیشتر از آنکه یک انقلاب فنی باشد، یک تغییر زبانی و سیاسی در نحوه صحبت درباره فناوری‌های هوشمند است. هوش مصنوعی هنوز همان فناوری است، اما حالا دولت ترامپ می‌خواهد آن را «Super Intelligence» بنامد و به نظر می‌رسد ایلان ماسک هم آماده است حتی نام شرکتش را برای هماهنگ شدن با این رویکرد تغییر دهد.