روزی که تصمیم میگیرید وارد دنیای بزرگ شبکههای کامپیوتری شوید، اولین چیزی که سد راه آموزش شبکه میشود، کوهی از مخففها و دورههای رنگارنگ است. از هرکسی که مشورت میگیرید، یک اسم جدید جلویتان میگذارد: یکی میگوید فقط سیسکو، دیگری روی میکروتیک قسم میخورد و یکی دیگر اصرار دارد که بدون ویندوز سرور و مایکروسافت اصلاً نمیشود کار پیدا کرد.
این سردرگمی کاملاً طبیعی است. حقیقت این است که بازار کار شبکه شبیه به یک پازل بزرگ است و هیچکدام از این دورهها رقیب یکدیگر نیستند، بلکه قطعات مختلفی از یک پازلاند. اگر میخواهید بدانید چطور باید از میان دورههای CCNA، MTCNA و MCSE مسیر درست را برای خودتان پیدا کنید، بیایید بدون تعارفهای کتابی و کدهای رایج هوش مصنوعی، کالبدشکافی کنیم که هرکدام دقیقاً چه کارایی دارند و به درد چه کسی میخورند.
از کجا باید بفهمیم اصلاً به چه چیزی نیاز داریم؟
بسیاری از کسانی که تازه پا به این عرصه میگذارند، فکر میکنند آموزش شبکه یعنی چیدن چندتا سرور کنار هم یا وصل کردن کابلهای رنگی به پشت کیسها. اما در عمل، ما با سه لایه کاملاً مجزا طرف هستیم: لایه سختافزار و زیرساخت کلان، لایه اینترنت و ارتباطات چابک، و لایه نرمافزار و هویت کاربران.
اگر قرار باشد یک ساختمان اداری را شبکه کنید، کابلها به سوئیچ میروند، اینترنت شرکت از یک روتر رد میشود و کارمندان برای باز کردن فایلهایشان به یک سرور متصل میشوند. حالا بیایید قبل از بررسی برندها، به دو واقعیت مهم در این مسیر نگاهی بیندازیم.
تلهی مدارک نمایشی در آموزش شبکه؛ چرا کاغذپارهها برای کار پیدا کردن کافی نیستند؟
خیلیها فکر میکنند اگر فلان مدرک بینالمللی یا گواهینامه آموزش شبکه را قاب کنند روی دیوار، شرکتها صف میکشند تا آنها را با حقوق بالا استخدام کنند. ولی واقعیت توی دنیای کار کاملاً فرق دارد. کارفرما کاغذ از شما نمیخواهد؛ کارفرما با یک مشکل واقعی سراغتان میآید و میگوید: «اینترنت شرکت قطع شده، ارتباط فلان شعبه با دفتر مرکزی قطع است، یا کارمند بخش مالی نمیتواند به فایلهایش دسترسی پیدا کند؛ درستش کن!»
کسی که فقط تستهای تئوری را حفظ کرده و پای دستگاه واقعی ننشسته، توی اولین قطعی شبکه دستپاچه میشود. فرقی نمیکند کدام دوره را انتخاب میکنید؛ نکته کلیدی این است که یاد بگیرید عیبیابی کنید. آموزش خوب آموزشی است که به شما یاد بدهد وقتی یک جای کار لنگ میزند، چطور نخِ کلاف را پیدا کنید و مشکل را قدمبهقدم حل کنید.
یک روز کاری یک متخصص شبکه چه شکلی است؟
برای اینکه بهتر تصمیم بگیرید کدام مسیر و دوره بیشتر به روحیات شما میخورد، بد نیست بدانید روز یک کارشناس شبکه معمولاً چطور میگذرد. برخلاف تصوری که بعضیها دارند، کار شبکه فقط خیرهشدن به مانیتور و دیدن خطوط سبز رنگ نیست.
یک روز باید بروید سراغ رک سرور و کابلهای به هم ریخته را مرتب کنید تا هوا جریان پیدا کند و دستگاهها داغ نکنند. روز دیگر باید با شرکت ارائهدهنده اینترنت دعوا کنید که چرا پهنای باند افت کرده است. روز بعد هم باید بنشینید روی صندلی و دسترسی کاربران را طوری تنظیم کنید که اطلاعات محرمانه شرکت بیرون درز نکند. این تنوع یعنی شما باید ببینید از کدام بخش کار بیشتر لذت میبرید؛ سر و کله زدن با سختافزارهای کلان، مدیریت اینترنت و ترافیک، یا ساماندهی نرمافزاری و سیستمهای کاربران.
سیسکو CCNA؛ درس خواندن برای فهمیدن ریشههای پنهان دادهها
سیسکو توی دنیای آموزش شبکه حکم آچار فرانسه را ندارد؛ حکم دفترچه راهنمای اصلی فیزیک را دارد. دورههای سیسکو، بهویژه دوره CCNA، به شما یاد نمیدهند که چطور فقط چند دکمه را فشار دهید تا اینترنت وصل شود. اینجا قرار است یاد بگیرید بستههای اطلاعاتی (Packets) چطور مثل ماشینها در بزرگراههای پیچیده لایه دو و سه حرکت میکنند.
- مزیت بزرگ: کسی که CCNA را اصولی یاد بگیرد، منطق کار را فهمیده است. یعنی اگر فردا برود سراغ یک برند دیگر تجهیزات، گیج نمیشود چون اصول کار را بلد است.
- نقطه ضعف برای شروع: حجم تئوریها و محاسبات ریاضی (مثل سابنتینگ) در نگاه اول سنگین است و ممکن است افراد عجول را کمی خسته کند.
- به درد چه کسی میخورد؟ کسانی که میخواهند پایهایترین لایه شبکه را بشناسند، عاشق کارهای کلان و سازمانی هستند و میخواهند در آینده کارشناس ارشد زیرساخت یا امنیت شوند.
میکروتیک MTCNA؛ دوای درد پروژههای سرپایی و سرعت عمل بالا
بیایید با هم تعارف نداشته باشیم؛ همهی شرکتها بودجه خرید تجهیزات گرانقیمت سیسکو را ندارند. اینجاست که میکروتیک با آن روتربردهای کوچک و سیستمعامل جذابش مثل یک فرشته نجات وارد میدان میشود. دوره MTCNA دروازه ورود به این دنیای سریع و پرکاربرد است.
اینجا خبری از تئوریهای خشک و خالی دانشگاهی نیست. از همان جلسه اول یاد میگیرید چطور اینترنت را بین چند کاربر تقسیم کنید، سرعت دانلود کسی را محدود کنید، فایروال بنویسید تا هکرها نتوانند به روتر نفوذ کنند و با چندتا کلیک، یک شبکه امن بین دو شعبه یک شرکت در دو شهر مختلف بسازید.
- مزیت بزرگ: یادگیریاش سریع است، سناریوهایش کاملاً واقعی و ملموس است و بازار کار فوقالعاده سریعی برای پروژههای کوچک و متوسط دارد.
- نقطه ضعف: برای دیتاسنترهای عظیم بانکی یا هلدینگهای چند هزار کاربره، خیلی جوابگوی تمام نیازها نیست.
- به درد چه کسی میخورد؟ کسانی که میخواهند سریعتر وارد بازار کار شوند، فریلنسر باشند، برای شرکتهای خصوصی متوسط کار کنند یا پروژههای دوربین مداربسته و خدمات اینترنتی انجام دهند.
مایکروسافت MCSE؛ فرماندهی متمرکز روی سیستمها و فایلها
فرض کنید بهترین سوییچهای دنیا را خریدید و اینترنت را هم با بهترین روتر میکروتیک به داخل شرکت آوردید. حالا صدتا کارمند پشت سیستم نشستهاند. چطور بفهمیم چه کسی اجازه دارد فایل مالی شرکت را باز کند؟ چطور به همه بگوییم پسوردشان را عوض کنند؟ اینجاست که سرورهای مایکروسافت و دنیای دوره MCSE خودنمایی میکند.
مدیریت هویت کاربران (Active Directory)، تنظیم دسترسیها، راههاندازی سرویسهای DNS و DHCP و سیاستگذاریهای امنیتی روی ویندوز سرور، کارهایی است که یک مدیر سیستم انجام میدهد. این بخش از کار ربطی به کابل و داکتکشی ندارد؛ بیشتر با مغز متفکر و امنیت داخلی دادهها درگیر هستید.
- مزیت بزرگ: تقریباً هیچ اداره یا شرکتی در دنیا نیست که به مدیریت متمرکز کاربران احتیاج نداشته باشد؛ بنابراین بازار کار این مهارت همیشه داغ است.
- نقطه ضعف: اگر به کار با سیستمعامل سرور، محیطهای ویندوزی و مدیریت دسترسیها علاقه نداشته باشید، ممکن است کمی خستهکننده به نظر برسد.
- به درد چه کسی میخورد؟ کسانی که بیشتر به نرمافزار، امنیت دسترسیها، پشتیبانی سیستمهای داخلی شرکتها و مدیریت منابع علاقه دارند.
در نهایت؛ کدام حوزه را در آموزش شبکه انتخاب کنیم؟
هیچ پاسخ مطلق و ثابتی وجود ندارد که بگوییم «فقط این یکی». انتخاب شما کاملاً بستگی به این دارد که حال و هوای چه نوع کاری را بیشتر دوست دارید:
- اگر عاشق سختافزار، زیرساختهای بزرگ، کار در سازمانهای دولتی یا شرکتهای بزرگ هستید و میخواهید ریشهای یاد بگیرید، سیسکو (CCNA) نقطه شروع شماست.
- اگر میخواهید دست به آچار باشید، پروژههای مختلف بگیرید، سریعتر درآمد کسب کنید و با تجهیزات ارزانتر اما قدرتمند کار کنید، میکروتیک (MTCNA) بهترین انتخاب است.
- اگر از کار کردن با سرورها، مدیریت کاربران و ساماندهی فایلها و دسترسیها لذت میبرید، وقت خود را روی مایکروسافت (MCSE) بگذارید.
اما اگر حرفهایتر نگاه کنیم، متخصصان همهفنحریف بازار کسانی هستند که بعد از چند سال، هر سه را یاد میگیرند؛ چون در دنیای واقعی، شبکه یک مجموعه به هم پیوسته است که از زیرساخت سیسکو، مدیریت اینترنت میکروتیک و سرویسهای سرور مایکروسافت به صورت همزمان استفاده میکند.
گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 



