گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
هنگام انتخاب شمع خودرو، توجه به مشخصات ظاهری و سازگاری آن با موتور کافی نیست. درجه حرارتی شمع نیز یکی از معیارهایی است که می‌تواند بر عملکرد موتور بنزینی اثر بگذارد.
شمع خودرو شاید قطعه‌ای کوچک به نظر برسد، اما عملکرد درست آن برای موتور بنزینی اهمیت زیادی دارد. برای انتخاب شمع تنها بررسی اندازه رزوه، نوع الکترود و سازگاری آن با موتور کافی نیست. درجه حرارتی شمع نیز از مشخصات مهمی است که باید با نیاز پیشرانه مطابقت داشته باشد.
اگر شمعی با درجه حرارتی نامناسب نصب شود، ممکن است موتور روان و یکنواخت کار نکند. این انتخاب نادرست همچنین می‌تواند به افزایش رسوبات کربنی و اختلال در فرایند احتراق منجر شود. در چنین شرایطی، مسئله فقط به افت عملکرد موتور محدود نمی‌شود و احتمال آسیب‌های پرهزینه به پیشرانه نیز وجود دارد. بنابراین هنگام تعویض شمع، بهتر است انتخاب آن بر اساس همه مشخصات فنی موردنیاز خودرو انجام شود.
درجه حرارتی شمع چیست؟
برخلاف تصور بعضی رانندگان، درجه حرارتی شمع به دمای تولید جرقه یا قدرت آن ارتباطی ندارد. این اصطلاح نشان می‌دهد شمع گرمایی را که در اثر احتراق ایجاد می‌شود، با چه سرعتی از بخش انتهایی خود به سرسیلندر منتقل می‌کند. بنابراین، شمع گرم‌تر جرقه قوی‌تری تولید نمی‌کند و شمع سردتر هم به‌معنای جرقه ضعیف‌تر نیست.
شمع باید به اندازه‌ای گرم شود که رسوبات کربنی روی بخش عایق آن بسوزند و باقی نمانند. در عین حال، نباید آن‌قدر داغ شود که خودش به یک نقطه داغ و منبعی برای روشن شدن زودهنگام مخلوط سوخت‌وهوا تبدیل شود.
حفظ این تعادل برای احتراق درست و کارکرد مناسب موتور ضروری است. درجه حرارتی موردنیاز هر شمع نیز با توجه به طراحی پیشرانه، شرایط کاری آن و مشخصاتی که سازنده تعیین کرده است، انتخاب می‌شود. به همین دلیل تغییر درجه حرارتی شمع با این تصور کلی که نوع گرم‌تر یا سردتر حتماً عملکرد بهتری دارد، تصمیم مطمئنی نیست.
- دلایل وجود روغن روی شمع خودرو و اهمیت رسیدگی به آن
- 5 علامت هشداردهنده که نشان می‌دهند زمان تعویض شمع خودرو فرا رسیده است
- عمر مفید شمع خودرو چقدر است و چه زمانی باید شمع‌ها را تعویض کنیم؟
- آیا با هر بار تعویض شمع خودرو، باید کوئل‌ها را نیز جایگزین کرد؟
- آیا شمع‌های تقویتی واقعا قدرت موتور خودروی شما را افزایش می‌دهند؟
پیامد استفاده از شمع گرم‌تر
اگر شمعی گرم‌تر از مقدار توصیه‌شده برای موتور نصب شود، گرما را با سرعت کافی به سرسیلندر منتقل نمی‌کند. در نتیجه، دمای بخش انتهایی شمع بالا می‌رود و احتمال ایجاد احتراق زودرس افزایش می‌یابد. احتراق زودرس زمانی رخ می‌دهد که مخلوط سوخت‌وهوا پیش از زمان معمول جرقه‌زنی، به‌دلیل برخورد با یک منبع داغ مشتعل شود.
ادامه این وضعیت می‌تواند دمای محفظه احتراق را به‌شدت بالا ببرد و به بخش‌هایی مانند الکترودهای شمع، سوپاپ‌ها و پیستون آسیب وارد کند. اگر شرایط شدید باشد، احتمال ذوب شدن الکترود، صدمه جدی به پیستون و حتی گیرپاژ موتور نیز وجود دارد. البته وقوع چنین آسیب‌هایی به شدت مشکل و مدت‌زمانی بستگی دارد که موتور در وضعیت غیرعادی کار می‌کند.
پیامد استفاده از شمع سردتر
شمع سردتر گرما را سریع‌تر به سرسیلندر منتقل می‌کند. در نتیجه ممکن است در شرایط عادی کار موتور بخش انتهایی آن به اندازه کافی گرم نشود تا رسوبات کربنی روی عایق و الکترودها بسوزند. با گذشت زمان، این رسوبات می‌توانند روی شمع انباشته شوند و مسیر نشت جریان الکتریکی را به وجود آورند که در چنین وضعیتی، ایجاد جرقه مناسب با اختلال روبه‌رو می‌شود.
پیامد این مشکل ممکن است با بد روشن شدن خودرو، ریپ زدن موتور، احتراق ناقص، کاهش شتاب و افزایش مصرف سوخت همراه باشد. اگر رسوب‌گرفتن شمع و اختلال در جرقه‌زنی ادامه پیدا کند، کارکرد موتور بیشتر تحت تأثیر قرار می‌گیرد و راننده ناچار می‌شود شمع‌ها را بررسی و در صورت نیاز تعویض کند.
با این حال، این نشانه‌ها همیشه به درجه حرارتی نامناسب شمع مربوط نیستند و می‌توانند علت‌های دیگری هم داشته باشند؛ از جمله خرابی کوئل، وجود ایراد در سیستم سوخت‌رسانی یا تنظیم نبودن ترکیب سوخت‌وهوا.
انتخاب شمع مناسب
مطمئن‌ترین راه برای انتخاب شمع، مراجعه به دفترچه راهنمای خودرو یا کاتالوگ رسمی قطعات و استفاده از شمعی است که شماره فنی و درجه حرارتی آن با توصیه سازنده مطابقت دارد. نباید بدون بررسی فنی فرض کرد که شمع سردتر برای رانندگی پرفشار مناسب‌تر است یا شمع گرم‌تر می‌تواند مصرف روغن یا رسوب‌گرفتن موتور را برطرف کند.
چنین تغییرهایی ممکن است به‌جای حل علت اصلی، فقط نشانه‌های مشکل را پنهان کنند و خطر آسیب به پیشرانه را افزایش دهند. اگر پس از تعویض شمع، موتور بد کار می‌کند یا شمع‌ها در مدت کوتاهی رسوب می‌گیرند، تغییر رنگ غیرعادی پیدا می‌کنند یا الکترودهایشان آسیب می‌بیند، باید وضعیت درجه حرارتی شمع در کنار بخش‌های دیگر بررسی شود.
- چه عواملی عمر قطعات مصرفی خودرو را کوتاه می‌کنند؟
- دلیل آسیب شدید موتور برخی خودروها پس از پارگی تسمه‌تایم چیست؟
- چه زمانی شست‌وشوی انژکتور خودرو ضروری است؟
- علت سخت جا رفتن دنده‌ها؛ نشانه خرابی کلاچ یا گیربکس؟
- آیا هر بار تعویض لنت ترمز نیازمند هواگیری است؟
سیستم جرقه‌زنی، ترکیب سوخت‌وهوا و سلامت کلی موتور نیز ممکن است نیازمند ارزیابی باشند؛ زیرا عملکرد غیرعادی شمع همیشه فقط از انتخاب نادرست آن ناشی نمی‌شود.
شمع مناسب را نباید صرفاً بر اساس قیمت یا توصیه‌های عمومی انتخاب کرد. توجه به مشخصات فنی تعیین‌شده برای هر خودرو، به حفظ احتراق صحیح و جلوگیری از اختلال در عملکرد موتور کمک می‌کند و احتمال تحمیل هزینه‌های سنگین تعمیرات را کاهش می‌دهد.