فرمول قیمتگذاری بنزین سوپر داخلی نشان میدهد که نرخ این سوخت در جایگاهها ثابت نیست و در نمونهای مشخص، هر لیتر با کسر یارانه به ۱۰۳ هزار تومان میرسد.
عرضه بنزین سوپر داخلی و نحوه قیمتگذاری آن همواره یکی از موضوعات بحثبرانگیز بوده است. در حالی که تصور میشود قیمتها یکساناند، عوامل متعددی مانند یارانه دولتی، هزینههای حمل و نقل و مالیات، تعیینکننده نرخ نهایی در جایگاههای مختلف هستند. این پیچیدگی باعث تفاوت در قیمت فروش میشود.
فرمول پیچیده قیمتگذاری بنزین سوپر داخلی
بنزین سوپر داخلی برخلاف تصور، نرخ فروش یکسانی در تمامی جایگاهها ندارد و عوامل متعددی بر قیمت نهایی آن تأثیر میگذارند. خوراک پتروشیمی با اتکا به قیمتهای جهانی محاسبه و به پالایشگاهها تحویل داده میشود. پس از فرآوری به بنزین سوپر، این محصول به جایگاهها عرضه میگردد. جایگاهها نیز با در نظر گرفتن کف قیمت اعلامشده و هزینههای عملیاتی خود، نرخ فروش نهایی را تعیین میکنند. عواملی مانند فاصله تا پالایشگاه و هزینههای حملونقل، به همراه تقاضا و شرایط بازار محلی، میتوانند منجر به تفاوت در قیمتها شوند و مانع از وجود نرخ تکلیفی و یکسان برای فروش این فرآورده در سراسر کشور شوند.
اطلاعات دریافتی نشان میدهد که فرمول قیمتگذاری بنزین سوپر داخلی بر اساس مبنای زیر است: قیمت تمامشده پالایشگاه، منهای یارانه ۵۰ هزار تومانی (مصوبه هیئت وزیران)، به اضافه هزینههای لجستیک و حمل مستقیم تا جایگاه. سپس، این مجموع در ضریب ۱.۳ ضرب میشود تا مالیات ۳۰ درصدی نیز اضافه گردد. این فرمول یک مبنای محاسبه هزینه است و نه لزوماً نرخ فروش الزامی یا سقف قانونی برای همه جایگاهها.
- عضو هیات رئیسه مجلس: با نرخ چهارم و بنزین 100 هزار تومانی مخالفیم
- اگر کارت سوخت نداشته باشیم چگونه بنزین بزنیم؟
- سهمیه بنزین رانندگان اسنپ و تپسی تغییر میکند؛ محاسبه جدید بر اساس میزان پیمایش
بنزین سوپر: جزئیات محاسبه در نمونه مهر ۱۴۰۵
برای درک بهتر این فرمول، میتوان به نمونه محاسبه مهر ۱۴۰۵ اشاره کرد. در آن ماه، قیمت “اکس ورک” (قیمت در محل پالایشگاه) هر لیتر بنزین سوپر پالایشگاه ستاره خلیج فارس ۱۲۲ هزار تومان تعیین شده بود. با کسر یارانه ۵۰ هزار تومانی دولت، این رقم به ۷۲ هزار تومان رسید. سپس، میانگین هزینه حمل و کارمزد ۷ هزار تومانی به آن اضافه شد و مبنای مالیات به ۷۹ هزار تومان رسید. اعمال مالیات ۳۰ درصدی روی این مبنا، ۲۳ هزار و ۷۰۰ تومان دیگر به آن افزود که نتیجه نهایی محاسبه را به ۱۰۲ هزار و ۷۰۰ تومان، یعنی حدود ۱۰۳ هزار تومان، رساند. این رقم، حاصل یک نمونه محاسبه است و نه قیمت قطعی و یکسان برای همه جایگاهها. گزارشها نیز نرخ فروش هر لیتر سوپر داخلی در جایگاهها را بین ۱۰۳ تا ۱۱۰ هزار تومان اعلام کردهاند که این بازه بیشتر به تفاوت هزینههای حمل و شرایط بازار مربوط میشود.
مالیات ۳۰ درصدی روی مبنای ۷۹ هزار تومان، ۲۳ هزار و ۷۰۰ تومان به هر لیتر میافزاید که بیش از سه برابر کرایه و کارمزد ۷ هزار تومانی است. این امر نشان میدهد که در حالی که یارانه برای کاهش قیمت در نظر گرفته شده، مالیات ۳۰ درصدی بخشی از این کاهش را خنثی میکند؛ به طوری که مبلغ مالیات معادل حدود ۴۷ درصد یارانه است. این ۳۰ درصد، نرخ مالیات بر مجموع پس از یارانه و حمل است، نه سهم از قیمت نهایی. بنابراین، هر افزایش در هزینه حملونقل، ۱.۳ برابر در نتیجه محاسبه منعکس میشود و به تفاوت نرخها میان جایگاهها کمک میکند.
| مرحله | مبلغ هر لیتر (تومان) |
|---|---|
| قیمت در پالایشگاه (اکس ورک) | ۱۲۲,۰۰۰ |
| یارانه دولت | -۵۰,۰۰۰ |
| قیمت پس از یارانه | ۷۲,۰۰۰ |
| حمل و کارمزد | +۷,۰۰۰ |
| مبنای مالیات | ۷۹,۰۰۰ |
| مالیات ۳۰٪ | +۲۳,۷۰۰ |
| قیمت جایگاه؛ نمونه مهر ۱۴۰۵ | حدود ۱۰۳,۰۰۰ |
| نرخ فروش جایگاهها (گزارششده) | ۱۰۳,۰۰۰ تا ۱۱۰,۰۰۰ |
مالیات ۳۰ درصدی: تأثیر بر قیمت نهایی و قانون ارزش افزوده
نرخ ۳۰ درصدی مالیات که در محاسبه بنزین سوپر داخلی اعمال میشود، مطابق با نرخ ویژه مالیات و عوارض بنزین در قانون مالیات بر ارزش افزوده است. این قانون در تاریخ ۲ خرداد ۱۴۰۰ به تصویب مجلس و در ۱۲ خرداد همان سال به تأیید شورای نگهبان رسید و از دی ۱۴۰۰ لازمالاجرا شد. بر اساس بند «الف» ماده ۲۶ این قانون، نرخ مالیات و عوارض انواع بنزین و سوخت هواپیما ۳۰ درصد تعیین شده که با نرخ عمومی مالیات بر ارزش افزوده متفاوت است.
پیش از این، در خرداد ۱۳۹۶، حسین امیری خامکانی، نایب رئیس کمیسیون انرژی مجلس، نیز به بررسی لایحهای اشاره کرده بود که در آن ۳۰ درصد از قیمت هر لیتر بنزین به مالیات تعلق میگرفت، اما تأکید داشت که این مالیات در دل قیمتهای تکلیفی آن زمان (مثلاً هزار تومانی) محاسبه میشد و به قیمت نهایی افزوده نمیشد. این در حالی است که در فرمول مورد اشاره در این گزارش، مالیات ۳۰ درصدی پس از کسر یارانه و افزودن هزینه حمل، روی مبنای ۷۹ هزار تومان اضافه میشود و ۳۰ درصد قیمت نهایی جایگاه نیست. این تفاوت در شیوه محاسبه، ناشی از تغییر نظام قیمتگذاری و مبنای محاسبه مالیات در دورههای مختلف است.
نرخهای ۱۰۳ تا ۱۱۰ هزار تومانی؛ تأیید مسئولان
مسئولان نیز صحت نرخهای اعلامشده برای بنزین سوپر داخلی را تأیید کردهاند. حمید حبیبی، مدیر بازرگانی شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، در تاریخ ۳ آبان ماه اعلام کرد که قیمت هر لیتر بنزین سوپر در جایگاههای عرضه بین ۱۰۳ تا ۱۱۰ هزار تومان است. وی توضیح داد که جایگاهها بنزین سوپر را مستقیماً از پالایشگاهها خریداری و با هزینه خود حمل میکنند و قیمت عرضه نیز به صورت رقابتی و متناسب با هزینههای حملونقل تعیین میشود. به گفته وی، عرضه بنزین سوپر بدون سهمیه انجام شده و تولید آن در پالایشگاههای ستاره خلیج فارس و شازند آغاز شده است.
- اجرای آزمایشی طرح شناسهدار شدن کارت سوخت جایگاهها؛ کارتهای آزاد جمع نمیشوند
- بنزین سوپر ۱۱۰ هزار تومانی جایگزین کارت سوخت جایگاهها میشود
- معاون رئیسجمهور: بنزین نداریم، سهمیه خود را برای سفر نگه دارید!
کرامت ویس کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، نیز در همان روز تأکید کرد که تولید و توزیع بنزین سوپر داخلی از سیاستهای هیئت وزیران است و دولت بخشی از هزینههای آن را متقبل شده است. او افزود که ۵۰ جایگاه برای دریافت مستقیم بنزین سوپر از پالایشگاه ستاره خلیج فارس قرارداد بستهاند. تا ۲۰ آبان ماه، تعداد جایگاههای عرضه این فرآورده به ۸۴ مورد در ۱۷ استان رسیده بود.
تفاوت بنزین سوپر وارداتی و داخلی؛ ماجرای قیمت ۱۴۰ هزار تومانی اصفهان
در پی انتشار ویدیویی مبنی بر فروش بنزین سوپر با قیمت ۱۴۰ هزار تومان در اصفهان، بررسیها نشان میدهد که این سوخت، وارداتی و از موجودیهای قبلی بوده است. این بنزین وارداتی مشمول یارانه دولتی بنزین سوپر داخلی نمیشود، و نبود یارانه به همراه کشش بازار منطقه، دلایل اصلی این قیمت بالا اعلام شده است. بنابراین، نباید نرخ ۱۴۰ هزار تومانی را به افزایش قیمت بنزین سوپر داخلی تعبیر کرد؛ زیرا فرمول قیمتگذاری بنزین سوپر داخلی برای محصول تولید داخل است و این دو محصول از نظر مبنای قیمتگذاری و برخورداری از یارانه یکسان نیستند.
نکته حائز اهمیت این است که برخی ارقام مانند قیمت ۱۲۲ هزار تومانی “اکس ورک” پالایشگاه، یارانه دقیق ۵۰ هزار تومانی و جزئیات ۷ هزار تومانی حملونقل، به صورت رسمی از سوی شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی اعلام نشدهاند و بر اساس شنیدهها و محاسبات منبع خبری بوده است.
گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 


