جنگنده نسل ششم آمریکا انتخاب شد؛ سلام F-47، خداحافظ F/A-XX

ارتش آمریکا به طور رسمی جنگنده F-47 را به عنوان هواپیمای سرنشین‌دار نسل ششم خود برگزید. این تصمیم به معنای خداحافظی با برنامه F/A-XX نیروی دریایی است.

بودجه پیشنهادی پنتاگون برای سال مالی 2026 به طور کامل به جنگنده رادارگریز نسل ششم F-47 نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا اختصاص یافته است، در حالی که برنامه‌های نیروی دریایی این کشور برای جت نسل بعدی F/A-XX عملاً به تعویق افتاده است.

F-47 به عنوان جنگنده نسل ششم آمریکا انتخاب شد

مقامات آمریکایی می‌گویند دلیل اصلی این تصمیم، نگرانی از این است که پایگاه صنعتی ایالات متحده نمی‌تواند دو جنگنده رادارگریز پیشرفته متفاوت را به طور همزمان توسعه و تولید کند. علاوه بر این، خریدهای قبلی برنامه‌ریزی‌شده جنگنده‌های پنهان‌کار F-35 Joint Strike Fighter قرار است بیش از نصف کاهش یابد، به عنوان بخشی از انتقال منابع به ارتقاءهای کلیدی برای آن هواپیماها و نگهداری ناوگان‌های موجود.

یک مقام ارشد نظامی ایالات متحده گفت: «F-47 به عنوان اولین جنگنده نسل ششم سرنشین‌دار، با 3.5 میلیارد دلار بودجه پس از تصمیم مارس 2025 رئیس جمهور ترامپ مبنی بر ادامه توسعه توسط بوئینگ، در حال پیشرفت است. برنامه F/A-XX نیروی دریایی حداقل بودجه توسعه را برای حفظ توانایی بهره‌برداری از F-47 و جلوگیری از اشباع بیش از حد مهندسان واجد شرایط پایگاه صنعتی دفاعی حفظ خواهد کرد.»

پیت هگسث، وزیر دفاع، برای اولین بار رقم 3.5 میلیارد دلار را در اوایل این ماه در یک جلسه استماع کنگره علناً فاش کرد. یک مقام ارشد دفاعی ایالات متحده گفته است: «ما در این بودجه درخواست 74 میلیون دلار برای برنامه F/A-XX را برای تکمیل طراحی آن هواپیما حفظ کرده‌ایم. ما یک تصمیم استراتژیک برای سرمایه‌گذاری کامل روی F-47 گرفتیم. این امر به دلیل اعتقاد ما به اینکه پایگاه صنعتی در حال حاضر فقط می‌تواند یک برنامه را با سرعت بالا پیش ببرد، و اولویت ریاست جمهوری برای تمرکز کامل بر F-47 و به نتیجه رساندن صحیح آن برنامه است.»

اوایل این ماه میلادی، استیو پارکر، مدیرعامل بوئینگ، بر این ایده که پایگاه صنعتی ایالات متحده قادر به کار همزمان روی F-47 و F/A-XX نیست، اعتراض کرد. نورثروپ گرامن نیز در رقابت برای F/A-XX حضور داشته است، چیزی که این شرکت پس از خروج از رقابت جت جنگی NGAD نیروی هوایی در سال 2023، با جدیت دنبال کرد. لاکهید مارتین نیز گزارش شده که در ماه مارس از رقابت جنگنده نسل بعدی نیروی دریایی حذف شده است.

بیشتر بخوانید

• مقایسه بهترین جنگنده های آمریکا، چین و روسیه؛ قدرت هوایی جهان در اختیار کدام ارتش است؟
• معرفی جنگنده شنیانگ J-11 ؛ پرنده چینی با الهام از سوخو 27 روسی
• بهترین جت‌های جنگنده دهه ۱۹۷۰ که تاریخ نبرد هوایی را ساختند
• معرفی جنگنده چنگدو J-10C ؛ اژدهای چینی با شانس ورود به ایران
• کوچک‌ترین جنگنده‌های جهان که مرگبارتر از ظاهرشان هستند!

با این وجود، برنامه F/A-XX برای ماه‌ها در وضعیت نامعلومی قرار داشته است. در ماه مارس، گزارش‌ها حاکی از آن بود که اعلام قرارداد برای جنگنده نسل بعدی نیروی دریایی بلافاصله پس از اخبار F-47 صورت خواهد گرفت، اما این اتفاق هرگز رخ نداد. گزارشی در اوایل این ماه از بلومبرگ، بر اساس اسناد بودجه‌ای که این نشریه مشاهده کرده بود، حاکی از آن بود که پنتاگون در عوض در حال انتقال 500 میلیون دلار بودجه از F/A-XX به F-47 است.

پنتاگون با محدودیت بودجه دست و پنجه نرم می‌کند

 

اگرچه از مدت‌ها پیش انتظار می‌رفت که F-47 و F/A-XX، به طور کلی، برخی از مجموعه‌های مأموریتی را به اشتراک بگذارند، از جمله عمل به عنوان یک کوارتربک هوایی برای پهپادها، اما الزامات اساسی برای یک جنگنده زمینی به طور قابل توجهی با الزامات یک طرح مبتنی بر ناو هواپیمابر متفاوت است. F-35 نمونه‌ای بارز از این واقعیت است که با وجود ظاهر بیرونی مشابه، تنها حدود 20 درصد از قطعات بین نمونه‌های زمینی و ناوپایه، و همچنین نسخه قادر به برخاست کوتاه و فرود عمودی، مشترک است.

همانطور که اشاره شد، آخرین پیشنهاد بودجه پنتاگون برای سال مالی 2026 همچنین شامل کاهش در خریدهای برنامه‌ریزی‌شده جنگنده F-35 است. به گفته یک مقام ارشد نظامی ایالات متحده، خرید F-35 از 74 فروند به 47 هواپیما کاهش یافته است. گزارش‌های قبلی حاکی از آن بود که این کاهش مربوط به F-35A برای نیروی هوایی است.

کمبود قطعات یدکی، همراه با سایر مشکلات نگهداری و زنجیره تأمین، از مدت‌ها پیش مسائل پایداری برای برنامه F-35 بوده‌اند. این مشکلات، در مجموع، عامل اصلی نرخ پایین آمادگی برای تمامی ناوگان‌های F-35 ایالات متحده برای سال‌ها بوده‌اند، درخواست بودجه سال مالی 2026 شامل 3 میلیارد دلار بودجه برای خرید تعداد بیشتری جنگنده F-15EX Eagle II برای نیروی هوایی است که اندازه ناوگان این هواپیماها را از 98 به 129 افزایش خواهد داد. این نیرو همچنین 870 میلیون دلار برای ادامه پیشرفت در برنامه پهپادی Collaborative Combat Aircraft (CCA) خود درخواست کرده است.

پنتاگون با وجود تمرکز اعلام‌شده آن بر F-47 همچنان اصرار دارد که ایده جت‌های جنگی نسل بعدی مبتنی بر ناو هواپیمابر برای نیروی دریایی را به طور کامل کنار نگذاشته است. یک مقام ارشد نظامی ایالات متحده گفت: «این وزارتخانه بر قابلیت‌های نسل ششم تمرکز دارد. بنابراین ما به آن سمت می‌رویم. در حال حاضر، F-47 در مسیر تبدیل شدن به پروژه اصلی است، اما نسل ششم جایی است که ما می‌خواهیم به آنجا برسیم.»

حداقل در حال حاضر، F-47 و به تبع آن بوئینگ، به عنوان برنده بزرگ هوانوردی تاکتیکی نسل بعدی در آخرین بودجه پیشنهادی پنتاگون برای سال مالی آینده ظاهر شده است.