روغن گیربکس اتوماتیک یکی از حیاتیترین سیالات خودرو است؛ اما چه زمانی باید آن را تعویض کرد و چگونه میتوان وضعیت آن را بررسی نمود؟
گرچه ممکن است بهنظر نیاید، اما خودروها در واقع به لطف سیالات مختلفی کار میکنند. یکی از مهمترین این سیالات برای خودروهای اتوماتیک، روغن گیربکس اتوماتیک (ATF) است. این روغن نقش حیاتی در اطمینان از تعویض نرم دندهها، روانکاری مناسب و خنکسازی سیستم گیربکس در طول رانندگی ایفا میکند. مانند سایر سیالات خودرو، روغن گیربکس اتوماتیک نیز باید هر از گاهی تعویض شود.
زمان مناسب تعویض روغن گیربکس اتوماتیک
در خودروهای دنده دستی، روغن گیربکس معمولا هر ۶۰ هزار تا ۱۰۰ هزار کیلومتر تعویض میشود. با این حال، از آنجایی که عملکرد گیربکس اتوماتیک با گیربکس دستی بسیار متفاوت است، توصیه میشود روغن گیربکس اتوماتیک در فواصل زمانی طولانیتر، حدود هر ۱۰۰ هزار تا ۱۶۰ هزار کیلومتر، تعویض شود.
اگرچه بازه پیشنهادی برای تعویض روغن گیربکس اتوماتیک عمدتا برای بسیاری از خودروهای اتوماتیک صدق میکند، اما مهم است که برای راهنمایی دقیق دفترچه راهنمای مالک خودرو را بررسی کنید. مدلها و برندهای مختلف، فواصل تعویض روغن خاص خود را دارند که توسط سازنده تعیین شده است.
عوامل موثر بر عمر روغن گیربکس اتوماتیک
عادات رانندگی نیز نقش مهمی ایفا میکنند. رانندگی تهاجمی در دماهای شدید، قرار گرفتن خودرو در ترافیک پرتوقف و حرکت، و بکسل کردن یا حمل بارهای سنگین میتواند باعث تخریب بسیار سریعتر روغن گیربکس اتوماتیک شود. در نتیجه، در چنین شرایطی نیاز به تعویض روغن بیشتر از بازه عمومی پیشنهادی است.
پیامدهای بیتوجهی به تعویض روغن گیربکس
غفلت از تعویض روغن گیربکس میتواند منجر به مشکلات جدی شود؛ از جمله شتابگیری کند، تعویض نامنظم دندهها یا حتی خرابی زودهنگام گیربکس. بنابراین، نباید منتظر بمانید تا روغن گیربکس شما قبل از تعویض سیاه شود.
با در نظر گرفتن اینکه جایگزینی یک گیربکس میتواند هزاران دلار هزینه داشته باشد، رعایت یک برنامه منظم برای تعویض روغن، سرمایهگذاری اندکی است که در طولانی مدت از نظر قابلیت اطمینان و عملکرد، بازدهی خواهد داشت.
نحوه بررسی روغن گیربکس اتوماتیک
بررسی منظم روغن گیربکس ممکن است دشوار بهنظر برسد؛ بهخصوص اگر برای اولین بار مالک خودرو میشوید. علاوه بر دانستن رنگ روغن گیربکس، باید اطمینان حاصل کنید که روغن مناسبی را برای خودروی خود انتخاب میکنید. از آنجایی که استفاده از نوع اشتباه روغن میتواند منجر به تعمیرات پرهزینه شود، بررسی روغن گیربکس باید همیشه با دقت انجام شود. برای اطمینان از نوع خاص روغن گیربکس اتوماتیک مورد نیاز خودروی خود، به دفترچه راهنمای مالک مراجعه کنید.
استفاده از میله سنجش (Dipstick)
برای بررسی دستی روغن گیربکس اتوماتیک خود، از میله سنجش استفاده کنید. بیشتر خودروهای قدیمیتر دارای این ابزار هستند که وسیلهای برای تعیین سطح و رنگ روغن گیربکس در داخل آن است. ابتدا کاپوت را باز کرده و میله سنجش را از محفظه آن بیرون بکشید. آن را با یک پارچه سفید یا دستمال کاغذی تمیز کنید، سپس دوباره وارد کنید. پس از چند ثانیه میله سنجش را بیرون بکشید و سطح و رنگ روغن گیربکس را بررسی کنید.
بررسی رنگ و سطح روغن
روغن گیربکس سالم باید صورتی مایل به قرمز روشن و شفاف باشد. روغن گیربکس فرسوده تیرهتر بهنظر میرسد؛ همچنین غلیظتر یا چسبناکتر است که میتواند دلیل دشواری در تعویض دندهها باشد. سطح پایین روغن نیز نشان میدهد که ممکن است در جایی از موتور نشتی وجود داشته باشد که باید فورا برطرف شود.
بررسی بو و غلظت روغن
نکات دیگری که هنگام بررسی روغن گیربکس اتوماتیک خودرو باید به آنها توجه کرد، بو و بافت روغن است. نباید بوی سوختگی بدهد یا بافت دانهدانه داشته باشد. اگر هنگام باز کردن درپوش موتور، بوی قوی و تند روغن موتور را حس میکنید، احتمالا روغن فاسد شده و نیاز به تعویض فوری دارد.