جنگنده سوخو Su-35S (فلانکر-ای): بررسی قدرتمندترین جنگنده نسل ۴ روسیه

جنگنده سوخو Su-35S یکی از پیشرفته‌ترین جنگنده‌های نسل چهارم جهان است که با طراحی فوق‌العاده، قدرت مانور بالا و تسلیحات مرگبار، ستون فقرات نیروی هوایی روسیه را شکل می‌دهد.

جنگنده Su-35S که در ناتو با نام Flanker-E شناخته می‌شود، نقطه اوج طراحی کلاسیک جنگنده‌های نسل چهارم محسوب می‌شود. این هواپیما نه‌تنها نسخه‌ای بهبود‌یافته از جنگنده افسانه‌ای Su-27 است، بلکه نتیجه بازطراحی عمیق و مدرنیزاسیون گسترده‌ای‌ست که آن را به یک پلتفرم چندمنظوره بسیار قدرتمند تبدیل کرده است.

بازسازی فلانکر: از Su-27M تا Su-35S

پیش‌زمینه شوروی: Su-27M

در دهه ۱۹۸۰، پروژه Su-27M با هدف توسعه یک فلانکر پیشرفته آغاز شد. این نمونه، قابلیت‌های چندمنظوره داشت و به رادار جدید N011، کابین دیجیتال، کانارد برای افزایش پایداری و بازوی سوخت‌گیری در پرواز مجهز بود. اما فروپاشی شوروی باعث توقف این برنامه شد.

یکی از نمونه‌های Su-27M بعدها با موتورهای بردار رانش آزمایشی تجهیز شد و به Su-37 با لقب «ترمیناتور» تبدیل شد که تأثیر زیادی بر توسعه‌های آتی گذاشت.

مدرنیزاسیون عمیق: Su-35BM / Su-35S

در دهه ۲۰۰۰، شرکت سوخو پروژه جدیدی با سرمایه خصوصی راه‌اندازی کرد تا یک فلانکر مدرن با استفاده از فناوری‌های پیشرفته طراحی کند. نتیجه این تلاش‌ها، Su-35BM بود که بعدها به Su-35S تبدیل شد.

جنگنده سوخو 35 اس از فناوری‌های اثبات‌شده در برنامه صادراتی Su-30MKI و پروژه Su-57 بهره گرفت. اولین پرواز نمونه اولیه در سال ۲۰۰۸ انجام شد و این جنگنده از سال ۲۰۱۴ به‌طور رسمی وارد خدمت شد.

کالبدشکافی یک سوپرفلانکر: بررسی فنی جنگنده سوخو Su-35S

بدنه و آیرودینامیک

بدنه جنگنده سوخو 35 اس با استفاده گسترده از تیتانیوم و کامپوزیت تقویت شده است. حذف کاناردها و ترمز هوای پشتی، به لطف سامانه پرواز دیجیتال KSU-35 و موتورهای بردار رانش امکان‌پذیر شده است.

بدنه با استفاده از مواد جاذب امواج راداری پوشش داده شده و سطح مقطع راداری آن از ۱۵ مترمربع به ۱ تا ۳ مترمربع کاهش یافته است. ظرفیت سوخت داخلی نیز بیش از ۲۰٪ افزایش یافته و به ۱۱۵۰۰ کیلوگرم رسیده است.

بیشتر بخوانید

• ارتش روسیه چه تعداد جنگنده بمب‌افکن سوخو Su-34 در اختیار دارد؟
• مقایسه جنگنده جی 10 چین در برابر سوخو 35 روسیه و اف 16 آمریکا
• تحویل سری جدید جنگنده سوخو Su-35S به نیروی هوایی روسیه
• سوخو-۵۷ در برابر سوخو-۵۷-ای؛ تفاوت جنگنده اصلی روسیه با نسخه صادراتی آن چیست؟
• افزایش چشمگیر ناوگان Su-57 روسیه؛ پوتین فقط در 3 سال تعداد جنگنده های سوخو 57 را 7 برابر کرد
• چرا جنگنده روسی سوخو ۳۵ اس – Su-35S همچنان یکی از بهترین پرنده‌های آسمان است؟
• راز پیشوند “Su” در جنگنده‌های روسی؛ سوخو چیست و چه نقشی دارد؟

پیشرانه و قدرت مانور

موتورهای AL-41F1S هر کدام توان تولید ۱۴۲ کیلو نیوتن قدرت در حالت پس‌سوز را دارند و نسبت رانش به وزن Su-35S را به بالای ۱ می‌رسانند.

مهم‌ترین ویژگی این موتورها، نازل‌های بردار رانش سه‌بعدی است که توانایی انجام مانورهایی همچون کبری پوگاچف و کولبیت را فراهم می‌کنند. همچنین Su-35S قابلیت پرواز سوپرسونیک بدون پس‌سوز را دارد.

شکارچی دیجیتال: رادار و سنسورها

• رادار Irbis-E: از نوع PESA با قدرت ۲۰ کیلووات، قابلیت کشف اهداف با سطح مقطع ۳ مترمربع تا فاصله ۴۰۰ کیلومتر را دارد.
• سامانه OLS-35 IRST: توانایی کشف غیرفعال اهداف تا ۹۰ کیلومتر از پشت و ۵۰ کیلومتر از جلو را داراست.
• سامانه جنگ الکترونیک Khibiny-M: شامل گیرنده هشدار راداری، اخلالگرهای DRFM و پرتابگرهای فریب است.

پنجه‌های فلانکر: تسلیحات و مأموریت‌ها

هوا به هوا

موشک	نوع	برد (کیلومتر)	هدف اصلی
R-37M	راداری فعال	~۴۰۰	هواپیمای پشتیبانی
R-77-1	راداری فعال	~۱۱۰	جنگنده
R-27ER/ET	راداری نیمه‌فعال / حرارتی	~۱۳۰	جنگنده
R-73/R-74	حرارتی	۳۰–۴۰	نبرد نزدیک

هوا به سطح

موشک / بمب	نوع	برد (کیلومتر)	کاربرد
Kh-31P / PD	ضد رادار	~۱۱۰	SEAD
Kh-58UShE	ضد رادار	~۲۰۰	SEAD
Kh-29L/TE	تاکتیکی	۱۰–۱۲	اهداف زمینی
Kh-31A/AD	ضد کشتی	۷۰–۱۶۰	دریایی
Kh-59MK / Kalibr / Oniks	کروز دوربرد	~۲۸۵	حمله دقیق
KAB-500 / 1500	بمب هدایت‌شونده	~۹	نقطه‌زن

Su-35S همچنین به توپ ۳۰ میلی‌متری GSh-30-1 با ۱۵۰ گلوله مجهز است.

مقایسه با رقبا: از Su-27 تا F-22

هواپیما	سرعت (ماخ)	سقف پرواز (متر)	نسبت رانش به وزن	نوع رادار	موشک هوا به هوا
Su-35S	۲/۲۵	۱۸۰۰۰	۱/۱۳	PESA	۱۲
F-15EX	۲/۵	۱۸۳۰۰	۱/۲۹	AESA	۱۲
F-22	۲/۲۵	>۱۹۸۰۰	>۱/۱۸	AESA	۸
Eurofighter	>۲	۱۹۸۰۰	۱/۱۵	AESA	۱۰

Su-35S در مانورپذیری نزدیک و قدرت راداری برتری دارد، اما از نظر فناوری رادار و جنگ شبکه‌محور در برابر F-22 یا F-35 عقب‌تر است.

تجربه نبرد: سوریه و اوکراین

در سوریه از سال ۲۰۱۶، جنگنده سوخو 35 اس با مأموریت‌های گشت هوایی و اسکورت، نقش کلیدی در دفاع هوایی روسیه ایفا کرد. حضور آن موجب بازدارندگی در برابر نیروی هوایی ترکیه و اسرائیل شد.

در جنگ اوکراین، جنگنده Su-35S به‌ویژه در اجرای حملات دوربرد با موشک R-37M مؤثر ظاهر شد. با این حال، دست‌کم ۸ فروند از این جنگنده‌ها توسط سامانه‌های دفاع هوایی غربی مانند پاتریوت منهدم شده‌اند.

بیشتر بخوانید

• دو فروند سوخو 57 جدید به ناوگان نیروی هوایی روسیه اضافه شد + عکس
• برخورد نزدیک جنگنده اف ۳۵ آمریکایی و سوخو ۳۵ روسی + ویدیو
• سوخو سو-35 اس، نسل جدید جنگنده روسها به نیروی هوافضای ارتش روسیه تحویل داده شد

دکترین و صادرات

Su-35S در نیروی هوایی روسیه به‌عنوان ستون اصلی برتری هوایی باقی می‌ماند تا زمانی که Su-57 به بلوغ کامل برسد. از آن برای اسکورت، فرماندهی هوایی و تمرینات شبکه‌محور با Su-57 استفاده می‌شود.

از نظر صادرات، چین اولین مشتری خارجی این جنگنده بود. همچنین چندین فروند از هواپیماهای ساخته‌شده برای مصر، که به دلیل فشار آمریکا تحویل نشد، در نهایت به الجزایر و احتمالاً ایران منتقل شده‌اند.

جمع‌بندی نهایی

جنگنده Su-35S بدون تردید پیشرفته‌ترین نسخه از خانواده فلانکر است. در شرایطی که نبردهای هوایی به سمت فناوری‌های پنهان‌کارانه و شبکه‌محور می‌روند، این جنگنده همچنان با تکیه بر قدرت خام، چابکی بی‌نظیر و سنسورهای پرقدرت، تهدیدی جدی برای رقبای نسل چهارم محسوب می‌شود.