گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
شورای رقابت با انتشار دستورالعمل جدید مبتی بر اصلاحات مصوبه جلسه 543، شروط جدید خرید خودرو در کشور را اعلام کرد.
براساس آخرین اصلاحات مصوبه جلسه ۵۴۳ شورای رقابت، شروط جدید خرید خودرو با اعمال تغییراتی بهروزرسانی شده است. طبق جدیدترین اخبار خودرو، این اصلاحات با هدف شفافسازی فرآیند فروش، مدیریت تقاضا و ایجاد نظم بیشتر در بازار خودرو تدوین شده و ضوابط جدیدی را برای نحوه ثبتنام و احراز صلاحیت خریداران تعیین میکند.
اصلاحات مصوبه ۵۴۳ در خصوص شروط جدید خرید خودرو
بر اساس جدیدترین اصلاحات صورتگرفته بر مصوبه شماره ۵۴۳ شورای رقابت در خصوص شروط جدید خرید خودرو، دستورالعمل تنظیم بازار خودروهای سواری با در نظر گرفتن ماهیت انحصاری این بازار در کشور، دستخوش تغییرات مهمی شده است. این شورا وضعیت انحصاری بازار خودروی سواری را ناشی از چندین عامل کلیدی میداند که به وضوح در شاخصهای تمرکز بالا، وجود تقاضای انباشته قابل توجه، ممنوعیتها یا محدودیتهای اعمالشده بر واردات خودرو در سالیان اخیر و همچنین پایین بودن قدرت انتخاب مصرفکنندگان نمایان است.
شورای رقابت در بررسی دلایل تشدید این وضعیت انحصاری، به تأثیر برخی احکام قانونی خاص اشاره کرده است. از جمله این موارد میتوان به ماده ۱۲ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب تاریخ ۱۴۰۰/۰۷/۲۴، بند (ف) تبصره (۷) قانون بودجه سال ۱۴۰۱ کل کشور و همچنین تبصره ۵ قانون اصلاح ماده (۱۰) قانون ساماندهی صنعت خودرو که در تاریخ ۱۴۰۱/۰۹/۰۹ به تصویب رسیدهاند، اشاره کرد.
- قیمت لاستیک خودرو 35 درصد افزایش پیدا میکند
- مالیات خودروهای لوکس در سال 1405 مشخص شد
- دور جدید عرضه خودروهای وارداتی ویژه بهمن 1404 + جزئیات
- جهش نجومی قیمت تانک ۳۰۰؛ شوک ۲ میلیاردی شتابران خودرو به بازار!
این قوانین بهطور غیرمستقیم به تقویت شرایط انحصاری در بازار خودرو کمک کردهاند. شورای رقابت مطابق بند ۵ ماده ۵۸ قانون اجرای سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی و همچنین مفاد ماده ۲ و ماده ۷ قانون ساماندهی صنعت خودرو، در جلسه شماره ۵۴۳ خود که در تاریخ ۱۴۰۱/۱۱/۱۱ برگزار شد، دستورالعمل جامع تنظیم بازار خودروی سواری را به تصویب رساند.
ماده ۲ این دستورالعمل به صراحت بر «تشخیص انحصار» تأکید دارد و اعلام میکند که بازار خودروهای سواری تولیدی و مونتاژی انحصاری تشخیص داده شده و از این پس مشمول این دستورالعمل هستند. لازم به ذکر است که این ماده در تاریخ ۱۴۰۳/۱۲/۲۱ طی مصوبه شماره ۷۳۰ اصلاح گردیده است. همچنین، با افزودن تبصرهای به این دستورالعمل، خودروهای سواری برقی از شمول این ضوابط انحصاری مستثنی شدهاند. این الحاقیه در دو مرحله، ابتدا طی مصوبه شماره ۶۵۹ در تاریخ ۱۴۰۳/۰۲/۲۲ و سپس با مصوبه شماره ۶۸۳ در تاریخ ۱۴۰۳/۰۶/۲۷ به دستورالعمل اصلی افزوده شده است.
بررسی ضوابط ماده ۳ دستورالعمل شورای رقابت
ماده ۳ دستورالعمل شورای رقابت، بهطور جامع به سازوکار و ضوابط تعیین قیمت خودروهای سواری مشمول این بخشنامه میپردازد که در ادامه آن را بررسی میکنیم.
بند ۱-۳: مبنای قیمتگذاری و فرآیند تأیید
بر اساس بند ۱-۳ این دستورالعمل، مبنای اصلی برای تنظیم و تعیین قیمت خودروهای سواری، ضوابط قیمتگذاری هیئت تعیین و تثبیت قیمتها است. این به آن معناست که عرضه کنندگان خودرو موظف هستند قیمتهای پیشنهادی خود را با رعایت تمامی احکام مندرج در این دستورالعمل محاسبه کرده و جهت بررسی به سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان اعلام کنند. سازمان حمایت پس از دریافت قیمتهای پیشنهادی، یک بازه زمانی حداکثر یک ماهه برای اعلام نظر در خصوص این قیمتها در اختیار دارد.
در صورتی که سازمان حمایت با قیمتهای پیشنهادی موافقت کند، باید بلافاصله نسبت به بارگذاری قیمتهای مذکور در سامانه ۱۲۴ خود اقدام کند تا برای عموم و ذینفعان قابل مشاهده باشد. نکته حائز اهمیت این است که عدم اظهار نظر سازمان حمایت در طول مدت تعیین شده (یک ماه)، به منزله تأیید خودکار قیمتهای اعلام شده از سوی عرضه کنندگان خودرو تلقی خواهد شد.
با این حال، در صورت مخالفت سازمان حمایت با قیمتهای پیشنهادی، نظر این سازمان ملاک عمل نهایی خواهد بود و عرضه کنندگان باید مطابق با آن اقدام کنند. لازم به ذکر است که این بخش از دستورالعمل در طول زمان دستخوش اصلاحاتی شده است؛ از جمله میتوان به اصلاحات مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۰۴ و ۱۴۰۴/۰۶/۱۱ که طی مصوبات ۷۸۲ و ۷۸۴ صورت پذیرفته اشاره کرد. تبصره قیمت محاسباتی در این بند قیمت عرضهکننده خودرو و بدون لحاظ هزینههای مصرفکننده مانند مالیات بر ارزش افزوده، بیمه شخص ثالث، عوارض شمارهگذاری و هزینههای پست و فراجا و غیره است.
بند ۲-۳: نهادینهسازی رقابتپذیری با شاخص CI
بند ۲-۳ این ماده با هدف نهادینهسازی فضای رقابتی در بازار خودروهای سواری عملی شده است. بر اساس این بند، برای هر یک از خودروهای مشمول دستورالعمل، قبل از اعمال هرگونه قیمت جدید یک شاخص رقابتپذیری محاسبه میشود. این شاخص بر پایه ترازیابی (Benchmarking) با قیمت حداقل سه خودروی رقیب خارجی استوار است که باید از نظر کلاس، کیفیت و استاندارد در ردهای مشابه قرار داشته باشند.
وزارت صنعت، معدن و تجارت مسئولیت دارد تا خودروهای رقیب خارجی مناسب را برای هر یک از خودروهای مشمول این دستورالعمل شناسایی و به همراه قیمت ارزی آنها به سازمان حمایت اعلام کند. پس از آن، سازمان حمایت وظیفه دارد تا قیمت رقابتی و شاخص رقابتپذیری (CI) را محاسبه کرده و بر اساس آن، رتبه رقابتپذیری هر خودرو را مطابق با «جدول شماره ۱» مشخص کند.
این رتبه در بررسی و تأیید قیمتهای اعلام شده توسط عرضه کنندگان خودرو (موضوع بند ۱-۳) مورد ملاحظه قرار خواهد گرفت. در راستای افزایش شفافیت بازار، برچسب رقابتپذیری که گویای رتبه رقابتپذیری هر خودرو است، توسط سازمان حمایت اعلام خواهد شد. عرضه کنندگان خودرو نیز موظف هستند اطلاعات مربوط به رتبه و برچسب رقابتپذیری هر یک از محصولات خود را به صورت کاملاً شفاف به اطلاع کلیه مشتریان برسانند. این بخش نیز در تاریخ ۱۴۰۴/۰۵/۲۵ طی مصوبه ۷۷۸ اصلاح شده است.
لازم به ذکر است که در نسخه اولیه مصوبه ۵۴۳ شورای رقابت، خودروهای سواری وارداتی نیز مشمول این دستورالعمل بودند. اما با اصلاحیهای که در تاریخ ۱۴۰۳/۱۲/۲۱ و طی مصوبه ۷۳۰ صورت گرفت، خودروهای سواری وارداتی از شمول این دستورالعمل خارج شدند.
شروط طرف تقاضای خرید خودرو
شورای رقابت با هدف ساماندهی بازار خودرو و جلوگیری از سفتهبازی، ضوابطی را برای متقاضیان خرید و همچنین خودروسازان و مونتاژکاران وضع کرده است. در بخش مربوط به طرف تقاضا، متقاضیان خرید خودرو باید حداقل ۱۸ سال تمام داشته باشند. یکی از مهمترین محدودیتها، ممنوعیت ثبت نام و خرید خودرو از شرکتهای ایران خودرو و سایپا برای افرادی است که طی ۴۸ ماه گذشته (۴ سال) سابقه صدور فاکتور خودرو از این دو خودروساز را داشتهاند. این بند در تاریخ ۱۴۰۴/۱۰/۱۶ طی مصوبه ۸۱۶ اصلاح شده است.
همچنین برای جلوگیری از دلالی حواله، انتقال امتیاز و حقوق ناشی از خرید خودرو به اشخاص ثالث حتی به صورت وکالتی، و نیز فروش حواله خودرو به صورت وکالتی ممنوع اعلام شده است. امکان صلح در قرارداد نیز وجود ندارد. البته تبصرهای به مصوبه ۶۳۲ مورخ ۱۴۰۲/۱۰/۱۲، گروههای خاصی را از این محدودیتها مستثنی کرده است که این استثنائات شامل مشمولین ماده ۱۲ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب ۱۴۰۰/۰۷/۲۴ و تبصره ۵ قانون اصلاح ماده (۱۰) ساماندهی صنعت خودرو مصوب ۱۴۰۱/۰۹/۰۹ میشود.
- افزایش 30 تا 40 درصدی قیمت روغن موتور
- منتظر افزایش قیمت ۲۰ تا ۳۰ درصدی خودروهای داخلی باشید!
- قیمت تویوتا کرولا کراس هیبریدی 2025 در بهمن 1404 اعلام شد
- قیمت بایک BJ30e، شاسی بلند آفرودی جدید بازار ایران مشخص شد
در بخش مربوط به طرف عرضه، که طی مصوبات ۷۷۵ مورخ ۱۴۰۴/۰۵/۲۱ و ۷۸۴ مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۱۱ اصلاح گردیده، عرضهکنندگان خودرو ملزم به شفافیت و برنامهریزی دقیق هستند. بر این اساس خودروسازان موظف هستند برنامه تولید ماهانه خود را در ابتدای هر سال و میزان تحقق آن را به صورت ماهانه به شورای رقابت اعلام کنند.
همچنین، ارائه کلیه طرحهای فروش و پیشفروش باید از طریق سامانههای اختصاصی عرضهکنندگان صورت گیرد. نکته حائز اهمیت دیگر ممنوعیت پیشفروش خودروهایی است که قیمت نهایی آنها هنوز توسط مراجع ذیصلاح تعیین و مصوب نشده است که این بند نیز به منظور حمایت از حقوق مصرفکنندگان و جلوگیری از ابهامات قیمتی وضع شده است.