گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
مشکلات شبکه ملی اطلاعات و سکوهای داخلی با گذشت حدود 14 روز از قطعی اینترنت، ابعاد بیسابقه بحران در زیرساختهای دیجیتال را آشکار میکند.
بر اساس آخرین اخبار داخلی، گزارش تازه نتبلاکس از عبور دوره قطعی اینترنت بینالملل در ایران از مرز دو هفته، بار دیگر ضعف ساختاری زیرساختهای ارتباطی کشور را آشکار کرده است. این وضعیت در حالی رقم میخورد که وعدههای چندساله برای تقویت شبکه ملی اطلاعات و ایجاد جایگزینهای داخلی برای پلتفرمهای جهانی، در آزمون بحران اخیر به شکست آشکار انجامیده است. اکنون میلیونها کاربر با محدودیت شدید در دسترسی آنلاین روبهرو هستند و سامانههای بومی نتوانستهاند حداقل کارکرد ارتباطی را تأمین کنند.
روایت قطعی اینترنت؛ ۳۳۶ ساعت انزوای دیجیتال
۱۴ شبانهروز یا به تعبیر دقیقتر ۳۳۶ ساعت قطعی اینترنت، زمانی است که کاربران ایرانی از جادههای اطلاعاتی جهان جدا ماندهاند. عددی که شاید در ظاهر تنها یک رقم خشک و آماری به نظر برسد، اما در واقع روایتگر یکی از طولانیترین و تلخترین دورههای اختلال ارتباطی در تاریخ سایبری کشور است. این رقم نماد فلجشدن هزاران کسبوکار آنلاین، توقف تعاملات روزمره میلیونها کاربر و فروپاشی حلقه حیاتی ارتباطی میان اقتصاد، آموزش و جامعه دیجیتال است.
پشت هر ساعت از این قطعی، هزاران لحظه سردرگمی، انتظار و زیان مالی نهفته است. مردمی که سالها به امید وعدههای ساخت شبکه ملی اطلاعات و توسعه سکوهای داخلی، چشم به پایداری زیرساختها داشتند حالا در خلأ ارتباط جهانی، پشت درهای بستهای ماندهاند که قرار بود نقطه اتکای دوران بحران باشد.
- سومین قطعی گسترده اینترنت در سال ۱۴۰۴ بار دیگر اقتصاد دیجیتال را لرزاند
- گرانی بیسابقه در بازار فیلترشکن؛ هزینه دسترسی به اینترنت از مرز ۵ میلیون تومان گذشت
- رئیس هیأتمدیره سندیکای مخابرات: شبکه ملی اطلاعات تاب جهش ناگهانی ترافیک را ندارد
گزارشهای میدانی از سراسر کشور و گلایههای مکرر کاربران نشان میدهد شبکه داخلی نه تنها نتوانسته جایگزین مؤثری برای اینترنت جهانی باشد، بلکه خود به بخشی از بحران تبدیل شده است. سرعت لاکپشتی، قطعیهای پیاپی، عدم دسترسی پایدار و ناتوانی پلتفرمهای داخلی در جابهجایی سادهترین فایلها باعث شده بسیاری از مناطق کشور عملاً به دوران پیش از عصر دیجیتال بازگردند.
در شهرهای بزرگ از پایتخت تا مراکز استانها، خدمات بانکی آنلاین با کندی شدید مواجه شده، ارتباطات بین ادارات مختل گردیده، کسبوکارهای خانگی و اینترنتی عملاً زمینگیر شدهاند و بسیاری از تولیدکنندگان محتوا یا شرکتهای خدماتی در نبود اتصال خارجی و ضعف زیرساخت داخلی، فعالیت خود را متوقف کردهاند.
پلتفرمهای بومی زیر بار ترافیک خم شدند
در چنین فضایی، نبود یک مرجع پاسخگو درد مضاعفی بر زخم کاربران افزوده است. چندین نهاد مسئول این حوزه، از وزارت ارتباطات گرفته تا شرکت ارتباطات زیرساخت و مرکز ملی فضای مجازی، نه زمان مشخصی برای اتصال دوباره شبکه جهانی اعلام کردهاند و نه پاسخی روشن در مورد ناتوانی فنی شبکه ملی ارائه میدهند. این سکوت در مقام مسئولیت، خشم و ناامیدی را میان کاربران گسترش داده است.
در طرف دیگر ماجرا، پیامرسانها و پلتفرمهای داخلی که با بودجههای کلان حمایتی و تبلیغات گسترده توسعه یافتند، در این آزمون عملی نشان دادند که حتی در میزبانی از ترافیک داخلی با مشکل جدی روبهرو هستند. کاربرانی که برای ارتباط روزمره، ارسال فایل، ثبت سفارش و حتی گفتوگوهای شخصی ناچار به استفاده از پیامرسانهای بومی شدند، از لکنت فنی، کندی بارگذاری و اختلالهای مکرر در سرورها گزارش دادهاند.
بسیاری از این سکوها در ساعات اوج مصرف عملاً از دسترس خارج شدهاند و نتوانستهاند پاسخگوی بار سنگین ارتباطی بدون اینترنت جهانی باشند. اینجاست که مفهوم «بنبست دوطرفه» معنا پیدا میکند که نه راهی برای اتصال به خارج از کشور وجود دارد و نه پناهگاهی داخلی که بتوان بر پایداری آن تکیه کرد.
- دستگیری عامل توزیع اینترنت بدون فیلتر استارلینک در چند استان کشور
- چرا دولتها در زمان جنگ دسترسی به اینترنت بینالملل را قطع میکنند؟
- معتمدی: وزارت ارتباطات در محدودیتهای ارتباطی شرایط امنیتی نقشی ندارد
پیامدهای گسترده قطعی شبکه جهانی و ضرورت بازنگری
شهروندان در میان دو دیوار بلند انزوا و ناکارآمدی گرفتار شدهاند و این وضعیت بیش از هر چیز، اعتماد عمومی را نسبت به وعدههای حکمرانی دیجیتال متزلزل کرده است. قطع اینترنت دیگر صرفاً یک محدودیت فنی نیست بلکه یک بحران اجتماعی، اقتصادی و روانی است که از کسبوکارهای کوچک گرفته تا آموزش آنلاین، ارتباطات خانوادگی و جریان آزاد اطلاعات را تحتتأثیر قرار داده است.
در پایان باید گفت زیرساختی که در روزهای آرام با تردید کار میکرد، در هنگامه بحران بهکلی از مدار کارایی خارج شده است. اکنون زمان آن رسیده که مسئولان، به جای اتکای صرف بر آمارها و گزارشهای صوری از پیشرفت شبکه ملی، با واقعیت عملکرد این زیرساخت روبهرو شوند. بازنگری عمیق در طراحی و اجرا، شفافسازی در هزینههای صرفشده و پاسخگویی صادقانه به افکار عمومی، تنها راه بازسازی اعتماد از دسترفته و احیای کارکرد واقعی زیرساخت دیجیتال ایران است. اگر این مسیر اصلاحی آغاز نشود، هر ساعت قطعی بعدی تنها عددی جدید بر شمارش بحرانها خواهد افزود.